Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt IV SAB/Po 35/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę [...] Spółka Jawna na bezczynność Prezydenta Miasta Poznania, w przedmiocie niewydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla nieruchomości położonej w Poznaniu przy u. [...].
Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy.
[...] Spółka Jawna z siedzibą w Poznaniu, będąca właścicielką nieruchomości położonej w Poznaniu przy ul. [...], w 2008 r. złożyła wniosek o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy ww. nieruchomości w związku z planowanymi inwestycjami.
Jako że organ administracji przedmiotowej decyzji nie wydawał, Spółka pismem z 20 stycznia 2009 r. zwróciła się do Urzędu Miasta Poznania Wydziału Urbanistyki i Architektury z żądaniem niezwłocznego zakończenia postępowania i wydania decyzji.
Następnie pismem z dnia 11 maja 2011 r. [...] Spółka Jawna, reprezentowana przez B. B., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o stwierdzenie, że postępowanie prowadzone w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości położonej w Poznaniu przy ul. [...] obarczone jest wadą bezczynności, a jednocześnie prowadzone jest w sposób przewlekły.
Uzasadniając powyższe skarżąca ponosiła, że do dnia wniesienia skargi organ nie wydał jakiejkolwiek decyzji w sprawie i nie udzielił Spółce jakichkolwiek wyjaśnień w zakresie przeszkód dla wydania decyzji. Na zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie decyzji wystarczyłby okres 3 miesięcy. Organ przeprowadził natomiast postępowanie tak nieudolnie i bezradnie, że stwierdzenie przewlekłości postępowania jest w tej sprawie oczywiste. Działania, a nade wszystko zaniechania pracowników organu miały charakter bezprawny i spowodowały niczym nieuzasadnioną bezczynność, która nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie względnie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga na bezczynność Prezydenta Miasta Poznania podlega odrzuceniu.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia Sąd w pierwszej kolejności ocenił, czy Spółka było prawidłowo reprezentowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dokonując w tym zakresie analizy postanowień umowy spółki cywilnej z 14 grudnia 1992 r. i uchwały z 19 grudnia 2001 r. o przekształceniu spółki cywilnej "[...]" w spółkę jawną pod firmą [...] Spółka Jawna oraz odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego Spółki, Sąd doszedł do przekonania, że składane przez wspólnika B. B. oświadczenia woli, zawarte w pismach procesowych, są skutecznie.
Sąd przypomniał, że w myśl art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Środkiem zaskarżenia jest zażalenie na bezczynność organu administracji publicznej (art. 37 § 1 k.p.a.).
Sąd wskazał, że w aktach sprawy brak było dowodu potwierdzającego wyczerpanie przez stronę skarżącą środków zaskarżenia, a zatem została ona wezwana do wykazania, czy przed wniesieniem skargi wniosła zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., wraz z dowodem wysłania listem poleconym bądź dowodem doręczenia tego zażalenia organowi.
W odpowiedzi Spółka wyjaśniła, że pismem z dnia 20 stycznia 2009 r. zwróciła się do Urzędu Miasta Poznania Wydziału Urbanistyki i Architektury z żądaniem niezwłocznego zakończenia postępowania i wydania decyzji dotyczącej warunków zabudowy nieruchomości. Na dowód dokonania ww. czynności przesłała Sądowi niepotwierdzony za zgodność komputerowy wydruk pisma datowanego "20 stycznia 2009 r.", wyjaśniając, że przedłożony odpis stanowi wyciąg z archiwum komputerowego skarżącej, a także, iż nie dysponuje dowodem nadania pisma bądź odpisem złożonym bezpośrednio w biurze podawczym Urzędu, bowiem nie zdawała sobie sprawy z tego, że taki dokument może być jej w przyszłości potrzebny.
Sąd stwierdził, że w nadesłanych aktach administracyjnych, w tym: [...],[...] i [...], pełnych aktach [...], nie ma pisma Spółki z dnia 20 stycznia 2009 r. i z tej przyczyny uznał, że Spółka nie wykazała, aby przed wniesieniem skargi z dnia 11 maja 2011 r. wystąpiła do organu wyższego stopnia z zażaleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a., co stanowiło przesłankę odrzucenia skargi. Ponadto Sąd nie dał wiary twierdzeniom Spółki o złożeniu pisma z dnia 20 stycznia 2009 r. w biurze podawczym Urzędu Miasta Poznania, bowiem nie było ono poparte jakimkolwiek dowodem i jest sprzeczne z doświadczeniem życiowym, aby podmiot gospodarczy, występujący w trwającym od 2008 r. postępowaniu, żalący się na działania organu administracji publicznej, nie złożył pisma za potwierdzeniem wpływu do organu.
Skargę kasacyjną na przedmiotowe postanowienie z dnia 26 października 2011 r. wniosła [...] Spółka Jawna, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W ocenie strony skarżącej Sąd dokonał błędnego ustalenia faktów przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia uznając, że strona skarżąca nie zgłosiła zażalenia na "niefrasobliwy" - przewlekły tok postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy.
Uzasadniając powyższe strona skarżąca podniosła, że odrzucając skargę Sąd stwierdził, iż akta postępowania administracyjnego nie zawierają pisma skarżącej z dnia 20 stycznia 2009 r., które strona skarżąca wskazywała jako zażalenia na bezczynność Prezydenta Miasta Poznania. Tymczasem skarżąca informowała Sąd, jeszcze przed wydaniem postanowienia z dnia 26 października 2011 r., że część dokumentów z postępowania administracyjnego znajduje się w aktach sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym Poznań - Grunwald i Jeżyce i, że ww. pismo z dnia 20 stycznia 2009 r. może tam właśnie być. Sąd pierwszej instancji wspomnianą informację zignorował. Po odnalezieniu pisma wraz z prezentatą zostało ono niezwłocznie przedłożone Sądowi Administracyjnemu, co jednak miało miejsce już po podjęciu przez ten Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi.
Powyższe, zdaniem strony skarżącej, uzasadnia twierdzenie, że Sąd naruszył art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bowiem bezzasadnie odrzucił skargę chociaż spełniała ona wymogi formalne, gdyż strona skarżąca wykazała, że przed wystąpieniem ze skargą na bezczynność organu do sądu administracyjnego wyczerpała wszelkie środki zaskarżenia, przysługujące jej w postępowaniu przed organami administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, a zatem nie może odnieść zamierzonego skutku.
W przypadku skargi na bezczynność organu pierwszej instancji, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, jej wniesienie dopuszczalne jest dopiero - jak słusznie podnosił Sąd pierwszej instancji - po wyczerpaniu środków zaskarżenia, do których należy zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 k.p.a.).
Przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji, co wymaga podkreślenia, bardzo skrupulatna analiza akt postępowania administracyjnego z całą pewnością wykazała, że strona skarżąca zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. nie złożyła, a tym samym nie wyczerpała przysługujących jej w postępowaniu przed organami administracji środków zaskarżenia. Zatem postanowienie z dnia 26 października 2011 r. o odrzucenie skargi było zgodne z prawem, zaś zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 p.p.s.a. niezasadny.
Wskazać również należy, że za zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., nie może zostać uznane powoływane przez stronę w trakcie prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego pismo z dnia 20 stycznia 2009 r., którego odpisu z poświadczeniem złożenia pisma w organie strona na etapie postępowania przed Sądem, pomimo wezwania, nie przedłożyła.
Z treści ww. pisma, złożonego w dniu 14 listopada 2011 r., a więc – co sama skarżąca potwierdza – już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, wynika, że skierowane było ono do Urzędu Miasta Poznania Wydziału Urbanistyki i Architektury. Tak określonego adresata nie sposób uznać za organ wyższego stopnia w stosunku do Prezydenta Miasta Poznania. Podkreślić bowiem należy, że w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. nad prezydentem miasta jest samorządowe kolegium odwoławcze (art. 60 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm., w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a.).
Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że strona skarżąca nie wypełniła warunku koniecznego do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co spowodowało konieczność odrzucenia skargi przez Sąd pierwsze instancji i w konsekwencji oddalenie skargi kasacyjnej na postanowienie tego Sądu z dnia 26 października 2011 r.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.