Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wymierzył Wójtowi Gminy Jastków grzywnę w wysokości 5000 zł za niewykonanie wyroku tego Sądu z dnia 23 stycznia 2007 r. sygn. akt II SAB/Lu 40/07, zobowiązującego wskazany organ do wydania w terminie miesiąca decyzji rozstrzygającej wniosek R. S. z dnia 22 kwietnia 2005 r. o nakazanie przywrócenia do poprzedniego stanu stosunków wodnych na jego nieruchomości położonej w S., zakłóconych częściowym zasypaniem sąsiadującego z tą nieruchomością rowu melioracyjnego oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Do wydania tego wyroku doszło w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2005 r. R. S. wystąpił do Wójta Gminy Jastków o podjęcie działań związanych z bezprawnym naruszeniem stosunków wodnych w miejscowości S. polegającym na zasypaniu rowu melioracyjnego odwadniającego szereg nieruchomości, w tym działki należące do wnioskodawcy oznaczone numerami ew. [...] i [...]. Ponieważ sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie, wnioskodawca składał skargi na bezczynność organu i odwołania od decyzji umarzającej postępowanie oraz zażalenie na zawieszenie postępowania. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie dwukrotnie – w dniu 2 sierpnia 2005 r. i w dniu 6 czerwca 2006 r. – wyznaczało organowi terminy do załatwienia sprawy.
Następnie R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność organu. W następstwie uwzględnienia tej skargi Sąd, wyrokiem z dnia 23 stycznia 2007 r. (sygn. akt II SAB/Lu 40/06), zobowiązał Wójta Gminy Jastków do wydania w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku decyzji rozstrzygającej wniosek R. S. z dnia 22 kwietnia 2005 r. Ponieważ organ nie wydał takiej decyzji w wyznaczonym terminie R. S., pismem z dnia 29 czerwca 2007 r., wystąpił do Sądu o wymierzenie mu na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) grzywny za niewykonanie wyroku. Wniosek ten został uwzględniony wyrokiem wymienionym na wstępie. W jego uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w zakreślonym, miesięcznym terminie od 16 kwietnia do 16 maja 2007 r. organ podjął tylko jedną czynność służącą wyjaśnieniu sprawy i nie podejmując żadnych innych czynności poinformował stronę o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy do dwóch miesięcy, nie konkretyzując przy tym przyczyn zwłoki.
Następne czynności wyjaśniające podjął dopiero po dniu 8 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że sytuacja, gdy organ prowadzący sprawę przez okres ponad jednomiesięczny nie podejmuje w sprawie żadnych czynności, nie uprawnia tego organu do przedłużenia terminu załatwienia sprawy na podstawie art. 35 k.p.a. Stwierdził też, że zaistniały formalne warunki do wymierzenia grzywny z art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten zobowiązuje sąd do wymierzenia organowi grzywny w razie niewykonania przez ten organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność. Wymierzając grzywnę w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji miał na względzie, że mimo upływu ponad 6 miesięcy od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku zobowiązującego do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca, decyzja jeszcze nie została wydana a wniosek skarżącego przez okres ponad dwuletni nie został rozstrzygnięty.
Wymieniony wyrok zaskarżył skarga kasacyjną Wójt Gminy Jastków reprezentowany przez r.pr. S. B.. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego:
- – art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że niewykonanie orzeczenia Sądu w brzmieniu tego artykułu w każdym przypadku oznacza pozostawanie organu w dalszej bezczynności, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie organ administracji podjął czynności przewidziane przepisami prawa, które zmierzały do wykonania orzeczenia Sądu, ale nie mogły być wykonane w terminie określonym w wyroku;
- – art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 154 § 1 p.p.s.a. do wymierzenia grzywny organowi administracji i określenia jej wysokości w wyroku;
- – art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędną jego wykładnię i wymierzenie organowi administracji grzywny w zawyżonym wymiarze w stosunku do jego przewinienia administracyjnego.
Uzasadniając te zarzuty organ stwierdził, że ze względu na konieczność przeprowadzenia wielu czynności dowodowych koniecznych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy niemożliwe było wydanie decyzji w wyznaczonym przez Sąd terminie 1 miesiąca. W tym czasie organ podjął szereg czynności zmierzających do wykonania wyroku, między innymi wystąpił o aktualny wypis z rejestru dotyczący gruntów przylegających do przedmiotowego rowu, analizował dane adresowe właścicieli, organizował spotkanie ze stronami a w końcu – po przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy – przeprowadził dowód z oględzin i dopuścił dowód z opinii biegłego hydrologa. Przyjęcie więc przez Sąd I instancji, iż organ administracyjny nie podjął żadnych czynności w terminie 1 miesiąca i że zaistniały przesłanki do nałożenia na ten organ grzywny z art. 154 § 1 p.p.s.a. było nieuzasadnione i sprzeczne z faktycznym stanem.
Wobec powyższego skarżący wniósł o:
- 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie w całości na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ewentualnie o:
- 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania,
- 3) zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. S. wniósł o uznanie, iż jest ona nieuzasadniona oraz o podwojenie nałożonej na organ grzywny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Rozważając, czy w sprawie zaistniały przesłanki do wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku WSA w Lublinie z dnia 23 stycznia 2007 r. uwzględniającego skargę R. S. na bezczynność nie można abstrahować od faktu, że postępowanie z wniosku R. S. o przywrócenie stosunków wodnych zostało wszczęte w kwietniu 2005 r. i zakończyło się decyzją wydaną już po nałożeniu na organ grzywny zaskarżonym wyrokiem w dniu 12 grudnia 2007 r. Postępowanie to trwało więc około 32 miesięcy, w sytuacji gdy ustawowy termin do załatwienia sprawy nawet szczególnie skomplikowanej wynosi 2 miesiące liczone od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W okresie tym organy odwoławcze wyznaczały dwukrotnie termin do zakończenia postępowania, które również nie były respektowane.
Wyznaczony przez Sąd I instancji wyrokiem z dnia 23 stycznia 2007 r. miesięczny termin do wydania decyzji, przy podjęciu rzeczywistych a nie pozorowanych działań służących wyjaśnieniu sprawy i przy należytej koncentracji postępowania dowodowego, mógł być więc zasadniczo zachowany. Jednakże, jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w wyznaczonym, miesięcznym terminie organ podjął zaledwie wstępne czynności służące prawidłowemu ustaleniu stron postępowania. Natomiast postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia sprawy rozpoczął już po upływie wyznaczonego terminu w czerwcu 2007 r. Nie można przy tym uznać, że takie czynności jak "analizowanie danych adresowych właścicieli" czy organizowanie spotkań ze stronami postępowania służyły rzeczywiście wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i wydaniu decyzji z zachowaniem ustawowych terminów.
Trafnie więc uznał Sąd I instancji, iż wobec braku działań organu w okresie wyznaczonym do zakończenia postępowania nieuzasadnione było przedłużanie terminu do załatwienia sprawy na podstawie art. 35 k.p.a.
Skarga kasacyjna nie wykazała więc żadnego naruszenia przepisów art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. ani przez ich wadliwą wykładnię, ani niewłaściwe zastosowanie. Kwestionując wysokość orzeczonej grzywny organ nie przedstawił żadnych argumentów wskazujących na to, iż jest ona zbyt wysoka lub narusza przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż jej maksymalna wysokość mogłaby być kilkakrotnie wyższa od grzywny wymierzonej zaskarżonym wyrokiem.
Wobec niezasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, skarga ta podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.