Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1176/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi G. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji o rozbiórce dotyczącej utwardzenia terenu działki nr [...], obręb [...], przy ul [...] w J., oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył G. L., zaskarżając go w całości.
Sądowi pierwszej instancji zarzucono, w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to z uwagi na:
- - niezastosowanie art. 3 ust. 1 p.p.s.a. i art.145 ust. 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., w sytuacji gdy dokonał ustaleń, że zaskarżone postanowienie organu obarczone było wadą, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.,
- - naruszenie art. 3 ust. 1 i art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że organy nadzoru prowadziły postępowanie w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, w tym również w toku postępowania nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nie uwzględniając interesu strony postępowania, którego ocena powinna być dokonywana w sposób polegający na wyważeniu interesu społecznego z innymi interesami, a nie w sposób mechaniczny (schematyczny), w jaki zrobił to [...]WINB w K. uchylając postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie,
- - naruszenie art. 3 ust. 1 i art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. art. 97 k.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd możliwości zawieszenia postępowania przez organy nadzoru, bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione było od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, za jakie można uznać uregulowanie własności nieruchomości, na której znajduje się utwardzenie przeznaczone do rozbiórki, należy przy tym pamiętać, że skarżący G. L. nie jest właścicielem tej nieruchomości i nie może swobodnie nią dysponować.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że "Skarżący nie zgadza się z wyrokiem, ponieważ jego zdaniem brak zawieszenia postępowania jest konieczny w sytuacji, gdy brak jest możliwość prawidłowego działania w postaci dokonania rozbiórki kostki na działce należącej do osób trzecich.
Podstawą wydania uchylonego postanowienia przez PINB w J. w przedmiocie zawieszenia postępowania był fakt, że własność nieruchomości a dokładnie działka nr [...], na której znajduje się utwardzenie terenu w postaci kostki, jest nieuregulowania. Na dzień dzisiejszy współwłaścicielami terenu są I. S. i S. K., ponadto pomiędzy współwłaścicielami wyżej wskazanej nieruchomości toczy się obecnie postępowanie o zniesienie współwłasności". Zdaniem skarżącego kasacyjnie, istnieje zależność między prowadzeniem postępowania w sprawie utwardzenia działki nr [...] a ustaleniem jej właściciela lub przynajmniej zajęciem jednolitego stanowiska przez właścicieli w przedmiotowej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w jej granicach, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie. Skarga kasacyjna powinna - zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które zostało zainicjowane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
I tak niezrozumiałym, a wręcz nielogicznym jest wskazywanie raz na "niezastosowanie" i dwukrotnie na "naruszenie" przez sąd I instancji art. 3 ust.1 p.p.s.a. (autorowi zapewne chodzi o § 1, gdyż przepis ten jest podzielony na paragrafy nie ustępy). Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjnej sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Zakres takiej kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. O naruszeniu tego przepisu można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem.
Żadna z takich sytuacji w sprawie nie zaistniała. Zaskarżony wyrok został bowiem wydany po rozpatrzeniu skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przeprowadził zatem kontrolę aktu objętego zakresem właściwości tego sądu, stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Po zbadaniu legalności działalności powyższego organu administracji publicznej sąd I instancji na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę, czyli zastosował jeden ze środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nie można dopatrywać się naruszenia powołanego przepisu w tym, że sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami strony. Nie można też zrozumieć zarzutu skargi kasacyjnej, "że zaskarżone postanowienie organu obarczone było wadą o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a". Przepis ten zawiera przesłankę wznowienia. Według tej normy prawnej, wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydawania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Nie wiadomo o jakie nowe okoliczności czy dowody autorowi skargi chodzi, zarzutu naruszenia tego przepisu nie uzasadniono dlatego nie poddaje się on kontroli sądu. Wbrew zarzutom organy nadzoru budowlanego należycie ustaliły stan faktyczny sprawy, który słusznie został zaakceptowany przez sąd I instancji.
Przypomnieć krótko należy, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z [...] października 2015 r. nr [...]. nakazano B. L. i G. L. rozbiórkę utwardzenia terenu działki nr [...] przy ul. [...] w J. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] stycznia 2016 r. decyzją nr [...]. Wyrokiem z 21 listopada 2016 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gl 316/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi B. L. i G. L. na decyzję wyżej wymienioną, oddalił skargę. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomym jest, że skarga kasacyjna B. L. i G. L. od tego wyroku została oddalona wyrokiem z 17 maja 2019 r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1207/17.
[...] stycznia 2020 r. G. L. złożył do PINB w J. wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia wskazanej wyżej decyzji tego organu z [...] października 2015 r. nakazującej rozbiórkę utwardzenia terenu działki na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Następnie [...] kwietnia 2020 r. skarżący zwrócił się do organu o zawieszenie postępowania zainicjowanego powyższym wnioskiem. Wniosek o zawieszenie uzasadnił toczącym się przed Sądem Rejonowym w Jaworznie postępowaniem (sygn. akt I Ns 869/16), o zniesienie współwłasności działki nr [...] pomiędzy I. S. i S. K. Do wniosku skarżący załączył oświadczenie S. K. z dnia [...] kwietnia 2020 r. z którego wynika, że jest on współwłaścicielem powyższej działki i wyraża zgodę skarżącemu na dysponowanie tą nieruchomością na cele budowlane. Organ I instancji przychylił się do wniosku i postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r., znak: [...] zawiesił postępowanie w sprawie utwardzenia terenu do czasu uregulowania prawa własności działki nr [...].
Ustalenia te nie są kwestionowane przez skarżącego kasacyjnie. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 97 k.p.a., który zawiera przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Podnieść należy, że przepis ten składa się z dwóch paragrafów, a § 1 zawiera cztery punkty. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną (profesjonalny pełnomocnik) jest wskazanie zarzutu według najmniejszej jednostki redakcyjnej. Nie jest bowiem rolą sądu kasacyjnego snucie domysłów, czy stawianie hipotez. W sprawie, strona skarżąca zapewne myślała o § 1 pkt 4 art. 97.k.p.a, który obliguje organ administracji do zawieszenia postępowania gdy rozpoznanie sprawy uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przedmiotowej sprawie chodziło o zawieszenie postępowania do czasu zniesienia współwłasności działki nr [...] pomiędzy I. S. i S. K. Postanowienie o zawieszeniu postępowania przez organ nadzoru budowlanego I instancji było oczywiście błędne z tego powodu, że zawieszono postępowanie "w sprawie utwardzenia terenu działki nr [...] obręb [...] przy ul [...] w stosunku do Pana G. L.", a takie postępowanie nie toczyło się przed tym organem.
Jak opisano powyżej postępowanie takie zostało już zakończone ostateczną decyzją i prawomocnym wyrokiem, już sam ten fakt obligował organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonego postanowienia jako wydanego z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zawiesić można tylko postępowanie, które przed organem aktualnie się toczy, a nie po jego zakończeniu. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że powiatowy organ nadzoru nie wszczął postępowania z wniosku G. L. z [...] stycznia 2020 r. o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z [...] października 2015 r. nakazującej rozbiórkę utwardzenia terenu działki na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., poinformował strony o wszczęciu takiego postępowania dopiero [...] sierpnia 2020 r. (k 19).
Na marginesie już tylko zauważyć należy (co w sumie jest bez znaczenia dla tej sprawy), że nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że nie uregulowana jest własność działki [...], gdyż wiadomo kto jest właścicielem tej nieruchomości. Mając na uwadze, że nie miało miejsce naruszenie powołanych w skardze kasacyjnej przepisów, a także brak jest podstaw, które Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu, skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.