Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 1301/17 oddalił skargę na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] października 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] maja 2017 r. ustalające dla M. B. jako inwestora i właściciela murowanego budynku garażowego samowolnie wybudowanego na działce nr [...] w P., opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący kasacyjnie zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] maja 2017 r. do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz.77).
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - zwana dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] października 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] maja 2017 r. ustalające skarżącemu opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł. Biorąc powyższe pod uwagę, należy wskazać, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest dobrowolne, zaś wydanie postanowienia w tym przedmiocie może wywołać potencjalnie dwa alternatywne skutki, a mianowicie: w związku z uiszczeniem opłaty legalizacyjnej – zalegalizowanie samowoli budowlanej; bądź w przypadku nieuiszczenia tej opłaty – wydanie decyzji o nakazie rozbiórki.
Przez pryzmat przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. pierwszy z wymienionych powyżej skutków dotyczyć może szkody majątkowej do czasu wydania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego o uchyleniu postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Taki przypadek jednak wymaga wykazania od wnioskodawcy, że do czasu wydania prawomocnego wyroku uiszczenie opłaty legalizacyjnej (w tej sprawie 25.000 zł) spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Analizując pod tym kątem argumentację skarżącego zawartą w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał aby takie skutki uiszczenia opłaty legalizacyjnej mogły nastąpić. Poza samym wnioskiem o wstrzymanie postanawiania organu I instancji, skarżący nie wykazał wpływu jaki może mieć uiszczenie nałożonej opłaty na jego sytuację majątkową. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje przy tym, że konieczność wydatkowania wskazanej sumy może mieć wpływ na finanse strony, jednakże bez wskazania, jaka jest rzeczywista sytuacja majątkowa skarżącego nie można dokonać pełnej oceny, czy w sprawie zaistnieje niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zaznaczyć również należy, że rodzaj obowiązku tj. zapłata opłaty legalizacyjnej nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej a następnie uchylenia zaskarżonych postanowień, istnieje możliwość zwrotu wpłaconej kwoty.
Odnośnie drugiego skutku, wskazać należy, że nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej nie powoduje bezpośrednio skutku w postaci nakazu rozbiórki. Dopiero w wyniku wydania decyzji o nakazie rozbiórki taki skutek może zaistnieć. Oznacza to, że po wydaniu ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki, czyli po zakończeniu postępowania administracyjnego, ale w przedmiocie nakazu rozbiórki, mogą wystąpić przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, mając na względzie treść art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.