Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 797/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Bydgoszczy oddalił skargę M. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (KPWINB) w [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], w przedmiocie opróżnienia budynku mieszkalnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła - reprezentowana przez pełnomocnika - M. M., która następnie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) Powiatu [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], nakazującej M. G.-T., M. M., P. M. – współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w [...] opróżnienie i wyłączenie z użytkowania budynku kamienicy położonej przy ul. [...] w [...] w terminie do dnia 1 marca 2018 r.
Dodatkowo, na podstawie przepisu art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - Ppsa), skarżąca kasacyjnie wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do wniosku o wstrzymanie wykonania:
- 1. postanowienia PINB Powiatu [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia,
- 2. zażalenia na postanowienie PINB Powiatu [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r.,
- 3. postanowienia KPWINB z dnia [...] lutego 2019 r.,
- 4. postanowienia PINB Powiatu Grodzkiego w Toruniu z dnia [...] marca 2019 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego,
- - na okoliczność mającą potwierdzać niesłuszność nałożenia grzywny na M. M. w związku z wykonaniem na poziomie I piętra podparcia belek stropowych stropu II piętra oraz prawidłowość wykonania zleconych przez organ prac budowlanych, a także niesprecyzowania w sposób jasny i konkretny, jak należy wykonać te roboty zabezpieczające oraz brak zawarcia wskazania co do nadzorowania wykonania tych robót przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie podniesione wyżej dowody potwierdzać mają, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki z art. 68 ustawy Prawo budowlane. Tym samym – w ocenie skarżącej – należy uznać za niezasadne oddalenie przez WSA w Bydgoszczy skargi w przedmiocie opróżnienia budynku mieszkalnego, gdyż jego stan techniczny nie grozi bezpośrednio zawaleniem, a jego opróżnienie bądź wyłączenie z użytkowania w całości lub w części nie znajduje potwierdzenia w zebranym w przedmiotowej sprawie materiale dowodowym. Brak wstrzymania wykonania decyzji organów obu instancji – zdaniem tejże strony – spowoduje wyłączenie lokali znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...] z użytku, a to doprowadzi wraz z upływem czasu do olbrzymich strat w zakresie korzyści majątkowych z tytułu najmu czynszu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 61 § 1 Ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, co jest regułą w procesie sądowoadministracyjnym. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten z uwagi na treść art. 193 Ppsa ma zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiwsa z 2007 r., nr 4, poz. 77).
Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności zgodnie z art. 61 § 3 Ppsa powinno zostać oparte na wymienionych w tym przepisie przesłankach tj. możliwości wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spełnienie choćby jednej z tych przesłanek umożliwia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując złożony wniosek stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca we wniosku nie wskazała na tyle zasadnych argumentów, które uzasadniałyby przekonanie o wystąpieniu przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Tymczasem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd, co do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczał się m. in. do twierdzeń, że "wykonanie przedmiotowych decyzji spowoduje wyłączenie lokali znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...] z użytku", oraz że "doprowadzi to wraz z upływem czasu do olbrzymich strat korzyści majątkowych z tytułu najmu czynszu". Tak sformułowany wniosek nie jest wystarczający w zakresie uzasadnienia wystąpienia przesłanek do wstrzymania wykonania aktu.
Aby wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji, (jako wydanej w granicach tej samej sprawy – art. 61 § 3 zd. 3 Ppsa) należy wykazać, że wykonanie jej spowoduje nie tyle jakikolwiek uszczerbek w majątku zobowiązanego, ale znacząco wpłynie, np. na jego sytuację majątkową zagrażając jego bytowi, zdrowiu bądź wywoła takie zmiany w rzeczywistości, które da się usunąć tylko po znacznym upływie czasu, zaangażowaniu dużych sił i środków. Innymi słowy chodzi o przekonanie sądu, że w tym konkretnym przypadku można mówić o niebezpieczeństwie wyrządzenia "znacznej szkody".
Sąd, uwzględniając akta sprawy, a zwłaszcza treść wniosku o wstrzymanie wykonania w aspekcie sytuacji osobistej i majątkowej skarżącej, doszedł do przekonania, że nie zachodzi stan pozwalający aby twierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo ziszczenia się zagrożeń z art. 61 § 3 Ppsa. To obowiązkiem skarżącej kasacyjnie było przedstawienie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w tym przepisie. Skarżąca ogólnie wskazała, że wykonanie decyzji spowoduje straty korzyści majątkowych z tytułu najmu czynszu, nie przedstawiła jednak choćby szacunkowego wyliczenia, w oparciu o które można by stwierdzić jaki skutek dla jej sytuacji majątkowej może mieć wykonanie przedmiotowej decyzji. Nie jest znana także jej aktualna sytuacja finansowa. Nie było zatem podstaw do uznania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.
Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt realnego zagrożenia katastrofą budowlaną tegoż obiektu i wynikające z niego zagrożenie zawaleniem. Uwzględnienie rozpatrywanego wniosku mogłoby zatem pociągnąć za sobą powstanie niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia.
Zaznaczyć trzeba, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ma obowiązek brać pod uwagę następstwa jego wykonania nie tylko w kontekście sytuacji strony skarżącej, lecz również uwzględnić szeroko rozumiany interes publiczny. Częstokroć bowiem interes skarżącego w czasowym odroczeniu skutków wykonania zaskarżonego aktu koliduje z interesem innych podmiotów prawa. Wobec tego konieczność zapewnienia ochrony życia i zdrowia ludzkiego, jak i ochrona mienia (w omawianym przypadku konieczność uniknięcia katastrofy budowlanej) są, zdaniem Sądu, wartościami przewyższającymi interes skarżącej kasacyjnie, sprowadzający się zasadniczo do obawy przed uszczupleniem zasobów majątkowych z tytułu najmu czynszu.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że załączone do wniosku dokumenty w postaci postanowień organów nadzoru budowlanego wydanych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczyć mają realizacji obowiązków odnoszących się do treści zaskarżonej decyzji. Nie można tymczasem utożsamiać przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z oceną jej legalności. Ponadto załączone dowody dotyczą innego przedmiotu postępowania administracyjnego, a mianowicie sprawy o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W niniejszym postępowaniu zaś skarżąca wniosła skargę na decyzję w sprawie opróżnienia oraz wyłączenia z użytkowania będącego przedmiotem postępowania budynku, i to w jej odniesieniu rozpoznawany był wniosek strony o udzielenie tymczasowej ochrony prawnej.
Dodatkowo wskazać również należy, że postanowieniem z 10 września 2018 r. (sygn. akt II SA/Bd 797/18) WSA w Bydgoszczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że niniejsze postanowienie nie ma wpływu na przyszłą ocenę zasadności samej skargi kasacyjnej.