Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 94/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E. S. (dalej "skarżąca") na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 3 listopada 2020 r., w przedmiocie wykonania robót budowlanych.
Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze kasacyjnej z dnia 7 października 2021 r., wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. We wniosku z dnia 20 czerwca 2022 r. skarżąca wniosła dodatkowo o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji oraz wezwania z dnia 31 marca 2022 r. w przedmiocie odłączenia pieca gazowego i zamurowania wylotu spalinowego w ścianie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca kasacyjnie podniosła, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), a mianowicie wykluczenie jej mieszkania z możliwości użytkowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rozbiórka bądź przebudowa przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja organu była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Dokonanie przebudowy przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi/skargi kasacyjnej, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 oraz postanowienie o sygn. akt II OSK 1446/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Sąd orzeka w zakresie rozstrzygnięć organów administracji dlatego nie odniósł się do wniosku o wstrzymanie wykonania wezwania z dnia 31 marca 2022 r. Należy jednak podkreślić, że wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji uniemożliwia egzekwowanie wskazanego w niej rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.