Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 29/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę M. G. i D. G. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy zobowiązania do uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego.
Jak wynika z akt sprawy, po przeprowadzeniu kontroli na działce nr geod. [...] w K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sokółce stwierdził, że znajduje się na niej budynek gospodarczy murowany o wymiarach 7,50 x 9,0 m na fundamencie betonowym. Z relacji poprzedniego oraz obecnych właścicieli działki wynikało, że budynek wzniesiono w latach 1990–1993 na podstawie pozwolenia na budowę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sokółce postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 39, poz. 229) zobowiązał D. i M. G. do opracowania i przedłożenia w organie pierwszej instancji ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku. W dniu 6 listopada 2014 r. zobowiązani przedłożyli żądaną ekspertyzę, z której wynika, iż budynek został wykonany zgodnie z wiedzą i sztuką budowlaną, zaś stan techniczny obiektu nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sokółce decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] na podstawie art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., zobowiązał D. i M. G. do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wym. 7,50 x 9,00 m na działce nr geod. [...] w [...] gm. S. Od powyższej decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. odwołanie do Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w Białymstoku złożyła E. A. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję PINB w Sokółce z dnia [...] listopada 2014 r. i przekazał do ponownego rozpatrzenia sprawę organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że zebrany materiał dowodowy nie wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości na datę powstania przedmiotowego budynku.
Organ pierwszej instancji w tej mierze oparł się wyłącznie na oświadczeniach inwestora pomijając oświadczenia E. A., która dodatkowo przedstawiła kopie zdjęć lotniczych z roku 1997 oraz 2006 wykonanych przez CODGiK w Warszawie, na których, wg jej oceny, nie ma przedmiotowego budynku gospodarczego.
W ocenie organu drugiej instancji skarżona decyzja nie została wydana prawidłowo, a materiał dowodowy zebrany przez organ powiatowy wymaga uzupełnienia w znacznym stopniu, mającym wpływ na ostateczny wynik sprawy i w związku z powyższym istnieje konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Przedłożony przez aktualnych właścicieli działki szkic sytuacyjno-inwentaryzacyjny siedliska zatwierdzony 17 lutego 1986 r., w którym budynek gospodarczy został naniesiony jako projektowany wskazuje na inną niż aktualnie planowaną lokalizację budynku gospodarczego. Przesłanką zaś umożliwiającą rozstrzyganie w oparciu o ustawę z 1974 r. jest wyłącznie okoliczność, iż budowa danego obiektu została zakończona przed styczniem 1995 r. Twierdzenie to zostało zakwestionowane przez stronę przeciwną, dodatkowo przeczą temu nadesłane zdjęcia lotnicze z roku 1997 i 2006. Kwestię tą powinien rozpatrzyć organ powiatowy przy ponownym zajęciu się sprawą.
Zdaniem organu odwoławczego nie zostały podjęte wszelkie możliwe kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Oparcie się wyłączenie na oświadczeniu inwestora, kwestionowanym dodatkowo przez stronę skarżącą, jest niewystarczające i nie może stanowić wystarczającej przesłanki do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. Bezwzględnie istnieje konieczność uzyskania dodatkowego materiału dowodowego, na podstawie którego można by jednoznacznie ustalić datę budowy budynku gospodarczego (np. dokumentacja fotograficzna, świadkowie, rejestry wniosków o wydanie pozwolenia na budowę).
M. G. i D. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] listopada 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 29/15 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a. oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe. Organ pierwszej instancji ustalając datę budowy obiektu, co miało bezpośrednie znaczenie dla okoliczności, które Prawo budowlane (z 1974 r. lub z 1995 r.) ma w sprawie zastosowanie, oparł się wyłącznie na wyjaśnieniach skarżących i poprzedniego właściciela nieruchomości, nie odnosząc się zupełnie do odmiennych twierdzeń B. A. Narusza to przepis art. 107 § 3 k.p.a., z którego wynika, że w uzasadnieniu faktycznym decyzji organ winien wskazać przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Ponadto, Sąd podzielił stanowisko organu drugiej instancji, że organ powiatowy nie przeprowadził postępowania dowodowego w pełnym zakresie, co mogło mieć bezpośredni wpływ na prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy. Istnieje bowiem konieczność uzyskania dodatkowego materiału dowodowego, na podstawie którego można by jednoznacznie ustalić datę budowy budynku gospodarczego (np. dokumentacja fotograficzna, dodatkowi świadkowie, rejestry wniosków o wydanie pozwolenia na budowę). Taka dokumentacja fotograficzna została już nawet dołączona do akt sprawy przez E. A. na etapie wniesionego przez nią odwołania i wymaga stosownej analizy i oceny organu pierwszej instancji. Także w aktach administracyjnych znajduje się szkic sytuacyjno-inwentaryzacyjny, który winien być także przedmiotem oceny tego organu.
Dodatkowo Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie zachodziła podstawa do zastosowania regulacji z art. 138 § 2 k.p.a. a nie z art. 136 k.p.a., gdyż w przeciwnym razie całe postępowanie sprowadziłoby się do jednej instancji. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy uzasadnione jest twierdzenie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Ilość uchybień w zakresie naruszenia prawa procesowego oraz ich rodzaj (brak wyjaśnienia wielu istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii) jest na tyle poważna, że uzasadnione jest twierdzenie, że mają one istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Zauważenia także wymaga, że nawet skarżący w skardze nie kwestionują, że organ pierwszej instancji nie poczynił stosownych ustaleń i nie przeprowadził w tym zakresie postępowania wyjaśniającego.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Białymstoku z dnia 9 lipca 2015 r. wnieśli M. G. i D. G. zaskarżając wyrok w całości i zarzucają mu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na ich błędnym zastosowaniu, co wyraża się w nieuwzględnieniu skargi i uznaniu braku istotnego wpływu na wynik sprawy naruszenia przez organy procedujące w przedmiotowej sprawie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 107 § 1 w z art. 6 w zw. z art. 8 w zw. z art. 9 k.p.a. polegającym na wydaniu decyzji bez wskazania podstawy prawnej, gdyż wskazane w podstawie prawnej przepisy nie mogą stanowić podstawy uchylenia decyzji w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pismem z dnia 3 sierpnia 2017 r. E. A. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
W zaskarżonym wyroku prawidłowo oceniono zaskarżoną decyzję, gdyż w okolicznościach tej sprawy prawidłowe było uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Jak wynika z przedstawionych akt sprawy, stan faktyczny został w tej sprawie błędnie ustalony, gdyż nie wykorzystano wszystkich możliwych środków dowodowych (art. 75 k.p.a.) mogących prowadzić do prawidłowego wyjaśnienia sprawy.
Przedwczesna była kwalifikacja prawna przyjęta przez organ pierwszej instancji, oparta na przepisach ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, gdyż dowody przedstawione w odwołaniu przez E. A. podważają twierdzenia skarżących, iż przedmiotowy budynek gospodarczy został wzniesiony przed 1 stycznia 1995 r.
Zasadne zatem było rozstrzygnięcie organu odwoławczego oparte na przepisie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce z dnia [...] listopada 2014 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w tej sprawie, wyjaśnienie kiedy przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany, ma kluczowe znaczenie w tej sprawie, gdyż od tego zależy jakie przepisy prawa budowlanego powinny mieć zastosowanie przy jej rozstrzygnięciu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego żaden z przepisów wymienionych w skardze kasacyjnej, nie został naruszony zaskarżonym wyrokiem, nie było więc żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.