Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę K. M. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta T., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 9601) i art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku M. M. orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego skarżącego – K. M. z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w T., wskazując, że w/w lokal jest mieszkaniem spółdzielczym typu lokatorskiego, a z przydziału tego lokalu z [...], wynika, że mają prawo w nim zamieszkiwać: skarżący, M. M. i K. M. Wyrokiem zaocznym z dnia [...], w sprawie [...], Sąd Okręgowy w T. rozwiązał przez rozwód małżeństwo M. i K. M., nie orzekając o sposobie korzystania przez nich ze wspólnego mieszkania. We wniosku z [...] czerwca 2001 r. skierowanym do Prezydenta Miasta T., M. M. wniosła o wymeldowanie z urzędu jej byłego męża wskazując, że w listopadzie 2000 r. wyprowadził się z domu i nieznane jest jego miejsce pobytu. Naczelnik Wydziału Urzędu Miejskiego w T. zwrócił się do Sądu Rejonowego w T. o wyznaczenie kuratora dla skarżącego, jako nieobecnego, którego miejsce pobytu nie jest znane.
Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy w T. ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu K. M. kuratora, któremu 12 sierpnia 2002 r. została doręczona decyzja pierwszoinstancyjna.
W odwołaniu od niej z 27 kwietnia 2004 r., skarżący zarzucił, że w protokole zeznań jego byłej żony nie ma jej podpisu, nadto we wniosku o wymeldowanie podała ona nieprawdziwe dane, co do jego miejsca pobytu. Wskazał też, że w dniu 1.04.2004 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania, a sprawa toczy się do sygn. [...].
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Wojewoda P. stwierdził, że odwołanie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia, określonego w przepisie art. 129 § 2 kpa wskazując, że decyzja doręczona została kuratorowi reprezentującemu interesy nieobecnego skarżącego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący, przebywający w Zakładzie Karnym w U. zarzucił, że żona wprowadziła w błąd organ, bowiem znała jego miejsce pobytu. Również zarzucił, że obowiązkiem kuratora, jako osoby reprezentującej jego interesy, było wniesienie odwołania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie z powodu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), stwierdził, że zgodnie z art. 129 § 1 kpa, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (§ 2), a rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej.
Podkreślił ponadto, że Wojewoda P. działając na podstawie przepisu art. 134 kpa stwierdził, że odwołanie strony, które wniosła w dniu [...] sierpnia 2002 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia, który upłynął w dniu [...] sierpnia 2002 r., albowiem decyzja organu I instancji została doręczona kuratorowi skarżącego w dniu 12 sierpnia 2002 roku., przy czym skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, ani nie wskazał przyczyny uchybienia terminowi. W tej sytuacji organ nie miał podstaw do merytorycznego ustosunkowania się do odwołania.
W ocenie Sądu za nietrafny uznać należy zarzut skargi, że kurator celowo nie odwołała się od decyzji, bowiem zgodnie z przepisem art. 40 kpa, pisma doręcza się stronie, a gdy działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Wyznaczenie przez sąd przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego na wniosek organu zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 kpa, następuje na podstawie art. 184 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Kurator jest zobowiązany do działania na rzecz osoby, którą reprezentuje oraz do składania sprawozdań ze swoich czynności, a kwestia ta wykracza poza podejmowane przez organy meldunkowe rozstrzygnięcia.
Wymieniony wyrok w całości zaskarżył skarżący, przytaczając jako podstawę wniesienia skargi kasacyjnej przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 58 kpa.
Podnosząc powyższy zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wadliwość rozstrzygnięcia Sądu I instancji wynika z faktu, iż skarżący wykazał, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, albowiem zostało ono złożone niezwłocznie po powzięciu wiadomości o wydanej decyzji, a nastąpiło to w sytuacji kiedy ustanowiony przez sąd kurator dla nieznanego z miejsca pobytu z nieznanych przyczyn nie złożył odwołania od decyzji o wymeldowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa procesowego. Oznacza to związanie tymi właśnie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna jest środkiem prawnym dalece sformalizowanym. Zgodnie z art. 173 p.p.s.a. jej przedmiotem mógł być wyłącznie wyrok lub kończące postępowanie w sprawie postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wyłącznie wobec takich orzeczeń sądu, winny być kierowane zarzuty skargi oparte na podstawach wskazanych w art. 174 ustawy tj.: - naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1), - naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2).
W konsekwencji adresatem zarzutu naruszenia prawa, zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania, może być tylko sąd I instancji. Wymienienie przepisów naruszonych przez organ administracyjny nie jest wykonaniem obowiązku przytoczenia podstaw kasacyjnych, właśnie dlatego, że przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym jest orzeczenie sądu, a nie decyzja administracyjna, ani inny akt administracyjny (por. wyr. NSA z dnia 19 maja 2004 r., FSK 80/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 12; także wyr. NSA z dnia 31 maja 2004 r., FSK 103/04, POP 2005, nr 3 poz. 57).
Sformułowanie więc zarzutu naruszenia przepisów postępowania pod adresem organu administracyjnego, nawet ze wskazaniem, że sąd uchybienia tego nie dostrzegł lub zlekceważył, bez powołania przy tym żadnego przepisu z zakresu procedury sądowej - p.p.s.a., czy też przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.02.153.1269), w zakresie dokonywania przez sąd I instancji kontroli działalności administracji publicznej, nie pozwala na rozpoznanie zgłoszonego zarzutu, albowiem w takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny może w istocie jedynie stwierdzić, że dany przepis - w przypadku przedmiotowych zarzutów -art. 58 kpa, nie miał zastosowania w postępowaniu sądowym i dlatego nie mógł być naruszony. Z uwagi na związanie sądu granicami skargi kasacyjnej sądowi nie wolno badać, czy w procesie wydawania zaskarżonego wyroku doszło do naruszenia niewskazanego w skardze kasacyjnej przepisu postępowania sądowego.
Skoro więc autor skargi kasacyjnej w jej podstawie poza przepisem art. 174 pkt 2 p.p.s.a., powołał jedynie przepis art. 58 kpa., to jak to podkreślono wyżej, brak jest możliwości poddania go ocenie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zupełnie na marginesie powyższych uwag, należy zauważyć inne uchybienia, które jakkolwiek nie miały wpływu na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, to jednak wymagają odnotowania. Otóż zarzucając naruszenie art. 58 kpa, nie wskazano o jaki paragraf tego przepisu chodzi, a trzeba zauważyć, że zawiera on trzy paragrafy, z których każdy reguluje odmienne zagadnienie w zakresie prośby o przywrócenie terminu.
Wreszcie też nie wyjaśniono na czym to naruszenie polega, ani też nie poczyniono koniecznego wywodu, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym co istotne, organ nie stosował tego przepisu z uwagi na niezgłoszenie przez stronę prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
W świetle powyższego zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwione i dlatego też zachodziły podstawy z art. 184 p.p.s.a. do jej oddalenia.
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia adwokatowi ustanowionemu z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpozna stosownie do art. 250 p.p.s.a.