Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 620/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. S. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Sąd podał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Wojewoda Podkarpacki, po rozpoznaniu wniosku A. S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] grudnia 2011 r. orzekającej o wymeldowaniu A. S. z pobytu stałego w R. przy ul. K., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 16 maja 2011 r. wpłynął do Prezydenta Miasta Rzeszowa wniosek L. D. (poprzednie nazwisko S.) o wymeldowanie męża A. S. z lokalu mieszkalnego przy ul. K. w R., do którego wnioskodawczyni przysługiwało i przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu. Sąd Rejonowy w Rzeszowie prawomocnym postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...], ustanowił dla nieobecnego A. S. kuratora w osobie córki N. D. (poprzednio S.), celem reprezentowania go w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie. Prezydent Miasta Rzeszowa decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. orzekł o wymeldowaniu A. S. z pobytu stałego, doręczając decyzję w dniu 22 grudnia 2011 r. wnioskodawczyni L. D. oraz kuratorowi – N. D. Odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożył A. S., podnosząc, że o decyzji organu I instancji dowiedział się dopiero z pozwu rozwodowego, a termin rozprawy w tej sprawie odbył się 29 marca 2012 r. Organ wskazał, iż w postępowaniu o wymeldowanie wnioskodawca reprezentowany był przez kuratora ustanowionego przez Sąd, a decyzja o wymeldowaniu została prawidłowo doręczona temu kuratorowi w dniu 22 grudnia 2011 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. S. zarzucił naruszenie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 15 ust. 2, art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga jest nieuzasadniona.
Sąd wskazał, że poza sporem pozostaje, że Sąd Rejonowy w Rzeszowie postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...], ustanowił dla nieobecnego A. S. kuratora w osobie córki – N. D. Z akt wynika, że decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] grudnia 2011 r. o wymeldowaniu, doręczono w dniu 22 grudnia 2011 r. w siedzibie organu L. D. oraz kuratorowi nieobecnego – N. D.; kurator faktu doręczenia decyzji nie podważa. Odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. zawierające wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, A. S. złożył w dniu 4 kwietnia 2012 r., wskazując, że o powyższej decyzji dowiedział się z pozwu o rozwód złożonego przez L. D. w Sądzie Okręgowym w Rzeszowie. Do pozwu załączona była kserokopia decyzji o wymeldowaniu, a rozprawa rozwodowa odbyła się 29 marca 2012 r. Okoliczności te skarżący potwierdził do protokołu rozprawy z dnia 28 sierpnia 2012 r. (k. 38 akt sądowych).
Z pisma Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 23 sierpnia 2012 r. i załączonej do niego w kserokopii dowodu doręczenia wynika, że odpis pozwu z załącznikami w sprawie o rozwód oznaczonej sygn. [...], skarżący osobiście odebrał w dniu 2 lutego 2012 r. (k.32-33 i 38 akt j.w.).
Sąd przytoczył treść art. 58 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2), przy czym przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).
Sąd wskazał, że z unormowania tego jednoznacznie wynika, że datą, od której należy liczyć 7-dniowy termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu, przy czym termin ten jest nieprzywracalny. W niniejszej sprawie decyzja o wymeldowaniu z dnia [...] grudnia 2011 r. została skutecznie doręczona kuratorowi skarżącego – córce N. D. Kurator ustanowiony został przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie, gdyż w trakcie postępowania o wymeldowanie zarówno wnioskodawczyni – L. D., jak i N. D. twierdziły, że miejsce pobytu A. S. nie jest im znane.
Wobec tego przy prawidłowym doręczeniu decyzji zawierającej poprawne pouczenie o przysługującym środku odwoławczym, brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Natomiast kwestia prawidłowości ustanowienia kuratora, w tym składanie fałszywych zeznań przez L. D., wykracza poza rozpoznawaną sprawę.
W ocenie Sądu I instancji, takie stanowisko organu jest prawidłowe, gdyż skarżący był prawidłowo reprezentowany w sprawie o wymeldowanie, a od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] grudnia 2011 r. zawierającej stosowne pouczenie, kurator nie wniósł odwołania. Zatem decyzja ta z upływem czternastodniowego terminu liczonego od daty jej doręczenia wnioskodawczyni i kuratorowi, stała się ostateczna, a zatem brak było podstaw do uwzględnienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Sąd podkreślił, że dodatkowym argumentem przemawiającym za odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest uchybienie przez A. S. 7 – dniowemu terminowi do złożenia prośby w tym zakresie. Z pisma Sądu Okręgowego w Rzeszowie oraz oświadczenia złożonego przez A. S. do protokołu rozprawy z dnia 28 sierpnia 2012 r. wynika, że wiedzę o podjętej decyzji o wymeldowaniu skarżący uzyskał 2 lutego 2012 r., tj. w dniu osobistego odebrania pozwu o rozwód, do którego dołączono decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] grudnia 2011 r. o wymeldowaniu. Dzień doręczenia pozwu jest więc zdarzeniem, od którego należy liczyć rozpoczęcie biegu 7 - dniowego terminu, przewidzianego w art. 58 § 2 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie termin ten został uchybiony, gdyż prośba zawarta w odwołaniu o przywrócenie terminu wniesiona została dopiero 4 kwietnia 2012 r. Stąd też, skoro termin z art. 58 § 2 k.p.a. jest nieprzywracalny, to przywrócenie terminu do wniesienia odwołania było niedopuszczalne.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku A. S. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. - poprzez uznanie, że skarżący uchybił 7-dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa, w związku z czym Sąd I instancji nie uchylił zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza, że powinien wziąć także pod uwagę fakt, iż organ I instancji nie dokonał prawidłowego doręczenia decyzji o wymeldowaniu skarżącego ustanowionemu kuratorowi, gdyż decyzja ta została odebrana przez L. D. - czyli osobę będącą stroną przeciwną w postępowaniu administracyjnym.
Powołując się na te zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż pozew rozwodowy odebrał 2 lutego 2012 r., jednak z uwagi na przygotowania do wyjazdu za granicę nie zapoznawał się z jego treścią, ani nie analizował załączników. O wymeldowaniu dowiedział się dopiero w dniu rozprawy rozwodowej, tj. 29 marca 2012 r. i od tej daty należy liczyć 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W efekcie wniosek z dnia 4 kwietnia 2012 r. został złożony z zachowaniem ustawowych wymogów.
W ocenie skarżącego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest nieprawidłowe także z tego powodu, że decyzję doręczono przeciwnikowi skarżącego - osobie składającej wniosek o wymeldowanie, co miało miejsce w czasie, gdy kurator skarżącego przebywała poza granicami kraju i nie mogła zapoznać się z treścią decyzji, ani wnieść odwołania. Ponadto nie wykazano, aby L. D. przekazała decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa kuratorowi. Z tej też przyczyny doręczenie należy uznać jako bezskuteczne i niewywołujące żadnych skutków prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. są nieuzasadnione.
Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W myśl art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.
W tej sprawie przyczyna uchybienia terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] grudnia 2011 r. o wymeldowaniu ustała w dniu, w którym otrzymał on kopię tej decyzji, a więc w dniu, w którym miał możliwość zapoznania się z jej treścią, a nie w dniu, w którym faktycznie się z nią zapoznał (tj. w dniu rozprawy rozwodowej - 29 marca 2012 r.). Jak wynika z ustaleń Sądu I instancji, skarżący otrzymał kopię decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. wraz z odpisem pozwu rozwodowego w dniu 2 lutego 2012 r. Okoliczność tę potwierdził skarżący w skardze kasacyjnej. Od dnia 2 lutego 2012 r. zaczął więc biec 7-dniowy termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu. Termin ten został przez wnioskodawcę uchybiony, gdyż prośba o przywrócenie terminu wniesiona została wraz z odwołaniem dopiero 4 kwietnia 2012 r. Termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. jest nieprzywracalny, a więc podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności jego uchybienia związane z przygotowaniami do wyjazdu za granicę nie mogą być brane pod uwagę.
W związku z powyższym, prośba skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jako złożona po upływie 7-dniowego terminu była niedopuszczalna, co – jak prawidłowo stwierdził Sąd I instancji – skutkować musiało wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Podniesiona skardze kasacyjnej kwestia prawidłowości doręczenia kuratorowi N. D. odpisu decyzji organu I instancji jest przedmiotem innego postępowania (w sprawie o sygn. akt II OSK 2771/12) dotyczącego stwierdzenia uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania.
Na marginesie należy wskazać, że zameldowanie jest jedynie czynnością ewidencyjną, potwierdzającą określony stan faktyczny (przebywanie przez daną osobę w określonym lokalu z zamiarem stałego pobytu). Zameldowanie nie rodzi praw cywilnych do lokalu. Jeżeli skarżący uważa, że przysługuje mu prawo o charakterze cywilnoprawnym do zamieszkiwania w spornym lokalu, to – w razie sprzeciwu osób tam zamieszkujących – może wystąpić z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania. W przypadku ewentualnego ponownego zamieszkania skarżącego w tym lokalu, brak jest przeszkód do ponownego zameldowania się przez skarżącego pod tym adresem.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.