Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 601/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki altany.
Skargą kasacyjną J. S. zaskarżył powyższy wyrok. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej i trudnych do odwrócenia skutków w postaci poniesienia kosztów rozbiórki, w sytuacji, kiedy konieczność wykonania tej decyzji okazałaby się niezasadna. Ponadto nie tylko rozbiórka obiektu będzie kosztowna, ale należy mieć na względzie, że po rozbiórce przywrócenie stanu poprzedniego z istoty rzecz będzie nie będzie możliwe. Skarżący poniósł bowiem koszty materiałów budowlanych, które zostały użyte do budowy altany. Skutki będą natomiast nieodwracalne, bowiem nie będzie możliwe ponowne wybudowanie altany z materiałów pozostałych po rozbiórce.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać jego wykonanie, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykonanie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Jeleniej Górze z dnia 13 sierpnia 2021 r. nakazującą skarżącemu rozbiórkę altany na terenie ROD [...], na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], na działce wewnętrznej oznaczonej nr [...] o powierzchni zabudowy według ustaleń dokonanych w wyniku oględzin około 42 m2, może wiązać się z powstaniem po stronie skarżącego trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W razie uwzględnienia skargi może okazać się bowiem, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji.
W sprawach rozbiórki, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są zatem w zasadzie nieuniknione. Wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego najczęściej prowadzi bowiem do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Rozbiórka obiektu może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w związku z koniecznością jego odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostałaby uchylona. Przedstawione powyższe okoliczności przemawiają za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., uwzględnił wniosek i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.