Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął M.J. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Organ wskazał, że skarżącemu zostały przez Prokuraturę Okręgową w Łodzi postawione zarzuty popełnienia przestępstwa z art. 258 § 1 k.k., art. 282 k.k., art. 276 k.k., art. 157 § 2 w związku z art. 11 § 2 w związku z art. 12 w związku z art. 65 k.k. W tej sytuacji organ uznał, że skarżący należy do kategorii osób, które wymienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł.J., domagając się jej uchylenia i zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu za samoistną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń toczące się przeciwko posiadaczowi pozwolenia postępowanie karne o przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu oraz mieniu, a także naruszenie norm prawa procesowego, tj. art. 75 i 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niewskazanie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Zaskarżoną decyzją Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z powołanymi przepisami ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Podkreślił, że ustawodawca nie uzależnił cofnięcia pozwolenia na broń od faktu popełnienia przestępstwa z jej użyciem.
Także pozytywne opinie z koła łowieckiego oraz z miejsca zamieszkania nie eliminują obawy, iż strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odnośnie natomiast stwierdzenia strony, iż obawia się o swoje życie organ odwoławczy organ stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby strona od momentu, gdy uzyskała w 2001 r. pozwolenie na broń zgłaszała informację o jakichkolwiek zagrożeniach jej bezpieczeństwa. Również z opinii z miejsca jej zameldowania i faktycznego zamieszkania nie wynika, by była zagrożona.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.J., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i zarzucając organom naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 77 w związku z art. 136 k.p.a. polegające na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Oddalając skargę wymienionym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji wskazał, że pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym i jej istnienie zawsze opiera się na prognozach, które przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty prognozowania. W każdym przypadku prognoza będzie pewnym wybieganiem w przyszłość i z istoty rzeczy nigdy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie przewidywania. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów uzasadniona. Jedną z okoliczności, które z woli ustawodawcy mogą wzbudzić w organie uzasadnioną obawę, co do konkretnej osoby, jest prowadzenie przeciwko niej postępowania karnego o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.
W przypadku jej stwierdzenia, nie czekając na ustalenie winy, organ ma obowiązek, dla uniknięcia prognozowanego zagrożenia ze strony tej osoby, cofnąć jej pozwolenie na broń. Zatem w niniejszej sprawie organ miał podstawy do przyjęcia istnienia wobec skarżącego uzasadnionej obawy w związku z charakterem stawianych mu zarzutów w postępowaniu karnym. Prawidłowo uznał on, że skierowanie wobec skarżącego aktu oskarżenia formułującego zarzuty o popełnienie czynu miedzy innymi przeciwko mieniu jest sygnałem do zabezpieczenia interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego, poprzez cofnięcie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Oskarżenie o popełnienie powyższych czynów rodzi bowiem uzasadnioną obawę, że skarżący może posiadaną broń używać w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M.J., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi, oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, podczas gdy organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia art. 18 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, podczas gdy organ administracji publicznej dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 k.p.a. w związku z art. 136 k.p.a. oraz naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe skonstruowanie uzasadnienia polegające na braku dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku.
W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w skutek uznania, że okoliczność wystarczającą do uznania istnienia stanu obawy użycia broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu stanowi charakter czynów karnych zarzucanych osobie legitymującej się posiadaniem pozwolenia na broń, co w konsekwencji stanowi podstawę wydania decyzji uchylającej wydane pozwolenie na broń palną.
W odpowiedzi na skargę kasacyjna Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stanowiące podstawę prawną zaskarżonych decyzji przepisy ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji były wielokrotnie wykładane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przy czym wykładnia tych przepisów w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wzbudziła kontrowersje. Z jednej bowiem strony przyjmowano, że sam fakt skazania posiadacza broni za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a nawet tylko wszczęcie postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa, daje podstawę do uznania, że osoba taka stwarza zagrożenie użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co dawało wystarczającą podstawę do pozbawienia jej pozwolenia na broń. Część składów sądów administracyjnych, w tym NSA, przyjmowała jednak, że w każdym wypadku kolizji z prawem osób posiadających pozwolenie na broń, gdy zostały one skazane prawomocnym wyrokiem albo gdy toczą się przeciwko nim postępowania karne, ustawodawca polecił każdą sprawę rozpoznawać indywidualnie i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy ustalać, czy można uznać, że w stosunku do takich osób zaistniała uzasadniona obawa użycia przez nie broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Zaistniała kontrowersja i wynikająca z niej niejednolitość orzecznictwa sądowego spowodowały podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, uchwały z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09 (publ. ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5). W uchwale tej NSA stwierdził, że osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
W motywach tej uchwały NSA wyraził pogląd, że w innych sytuacjach, niż wskazane w sentencji tej uchwały, organy winny ustalić, czy całokształt okoliczności sprawy daje podstawę do przyjęcia wniosku, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 wymienionej ustawy, to jest czy zaistniała w stosunku do niego uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustalenie istnienia takiej obawy jest oparte na prognozie i jako okoliczność, która może lecz nie musi się wydarzyć w przyszłości, nie da się udowodnić. Organ musi jednak wykazać, iż okoliczności sprawy wskazują, że prawdopodobieństwo powstania takiego zagrożenia jest realne.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w rozpoznawanej obecnie sprawie przyjął taką, wskazaną wyżej wykładnię zastosowanych przepisów prawa materialnego. Nie oparł się bowiem wyłącznie na fakcie oskarżenia posiadacza pozwolenia na broń o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, lecz ocenił, że rodzaj i waga tych zarzutów realnie wskazuje na powstanie groźby powstania sytuacji opisanej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Sąd I instancji stwierdził bowiem, iż organ miał podstawy do przyjęcia istnienia wobec skarżącego uzasadnionej obawy zaistnienia tej sytuacji w związku z charakterem stawianych mu w postępowaniu karnym zarzutów. Stanowisko to jest w pełni przekonywujące. Fakt postawienia skarżącemu zarzutów przez Prokuratora Okręgowego w Łodzi uprawdopodabnia popełnienie zarzucanych przestępstw a ich ilość i rodzaj mogą wskazywać na realne niebezpieczeństwo zaistnienia sytuacji z art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy.
Z treści postawionych skarżącemu zarzutów wynika, iż działając w grupie przestępczej, mając na celu osiągnięcie korzyści majątkowych, wielokrotnie groził on pozbawieniem życia, pobiciem lub popełnieniem przestępstw przeciwko mieniu a także naruszał on nietykalność cielesną różnych osób.
Należy więc uznać, że wnioski wyprowadzone w rozpoznawanej sprawie są logiczne i uzasadnione. Przemawia to za niezasadnością postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Dlatego skarga ta podlega oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na mocy art. 204 pkt 1 p.p.s.a.