Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2782/13

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 576/13, oddalił skargę J. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Warmińsko - Mazurski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Olsztynie decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. ustalił J. S.A. z siedzibą w K., Sklep B. Nr [...], ul. [...] w O. okresy naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska, określonego w decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2010 r. w porze nocy od dnia [...] marca 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2011 r., liczba dni pracy 55 i za opisane przekroczenie wymierzył karę pieniężną w wysokości 18.129 zł.

J. S.A. w piśmie z dnia 24 lutego 2012 r. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. W ocenie skarżącej decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r. winna była być skierowana nie do skarżącej, która jest jedynie najemcą obiektu, w którym znajduje się sklep przy ul. [...] w O., a do podmiotu wynajmującego skarżącej przedmiotowy obiekt, tj. G. P. Oznacza to, że Spółka w żadnej mierze nie odpowiada za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu i nie powinna być adresatem decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., czyli decyzja ta została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia [...] grudnia 2011 r.

Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2012 r. J. S.A. wystąpiła do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. Według organu analiza dokumentów sprawy przeprowadzona w ramach postępowania nieważnościowego wykazała, że nie występuje przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r. wydana została w oparciu o ostateczną decyzję Warmińsko - Mazurskiego WIOŚ w Olsztynie z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnej, korzysta ona z domniemania, że jest wydana prawidłowo dopóki nie zostanie zmieniona lub uchylona nową, opartą na odpowiednim przepisie prawnym.

W związku z powyższym stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. postępowania wszczętego przez WIOŚ, po przedstawieniu przez Spółkę Sprawozdania z badań nr [...] zawierającego wyniki pomiarów hałasu przenikającego do środowiska w wyniku eksploatacji urządzeń zainstalowanych w Sklepie B. przy ul. [...] w O., przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2011 r. w porze nocy, mogła być tylko spółka J. S.A. (obecnie J. S.A.) z siedzibą w K.. Dla przedmiotowego postępowania nie ma znaczenia, iż Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] października 2012 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2010 r. Kwestia podmiotu odpowiedzialnego za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu została wyjaśniona w postępowaniu dotyczącym kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu.

Przywołane we wniosku o stwierdzenie nieważności unormowania, a mianowicie art. 662 § 1 K.c. i art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego nie miały w sprawie zastosowania, bowiem ustawa Prawo ochrony środowiska zawiera autonomiczne uregulowania. Również analiza dokumentów sprawy wykazała, iż zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. jest bezzasadny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S.A. wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2013 r., zarzucając jej naruszenie:

1. - art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 662 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie - skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie;
2. - art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, przez niewłaściwe zastosowanie – ustalenie administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy skarżąca nie dopuściła się przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu;
3. - art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 K.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

W motywach wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że u podstaw wydania decyzji z dnia [...] września 2010 r., z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz [...] grudnia 2011 r., w tym decyzji kontrolowanej przez organ w postępowaniu nieważnościowym, było po pierwsze uznanie przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu Sklepu B. Nr [...] zlokalizowanego przy ul. [...] w O., którego źródłem była praca centrali wentylacji mechanicznej będącej stacjonarnym urządzeniem technicznym, czyli instalacją; po drugie uznanie skarżącej, będącej przedsiębiorcą, za podmiot korzystający ze środowiska przy użyciu tejże instalacji, do której posiada tytuł prawny będący stosunkiem zobowiązaniowym. Skarżąca w dniu [...] grudnia 2008 r. zawarła bowiem z G. P. umowę najmu. Na podstawie tej umowy wynajmujący oddał skarżącej w najem "nieruchomość" składającą się z lokalu o powierzchni 517,5 m² oraz parking na nie mniej niż 10 miejsc postojowych wraz ze wszystkimi przynależnościami i częściami składowymi.

W ocenie Sądu w stosunku do skarżącej bez wątpienia można mówić o zaistnieniu obowiązku w sensie wyżej rozumianym, albowiem powinności określonego zachowania się skarżącej wyprowadzono z konkretnych przepisów prawa materialnego. W tym przypadku ustalenie, wymierzenie i obowiązek uiszczenia kary nałożonej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. zostały skierowane do właściwego podmiotu, tj. skarżącej. W konsekwencji nie zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.

Sąd podkreślił także, że w postępowaniu, w którym wydano decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. nie można było zastosować art. 662 § 2 K.c. i art. 61 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, albowiem ówcześnie ustalany stan faktyczny sprawy podlegał pod regulacje ustawy Prawo ochrony środowiska. Bez wątpienia z uregulowań tych wynika, że prowadzącym instalację jest podmiot uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego do władania instalacją. Skarżąca sporną instalacją władała na podstawie stosunku zobowiązaniowego - umowy najmu, czyli to ona – jako najemca, a nie wynajmujący, była podmiotem prowadzącym instalację, w konsekwencji podmiotem korzystającym ze środowiska, do którego należało skierować decyzję wymierzającą administracyjną karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska w wyniku działalności sklepu.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku J. S.A. z siedzibą w K., zaskarżając go w całości, zarzuciła naruszenie:

1. I. art. 156 § 1 pkt 4, 5 i 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami, dalej jako: "K.p.a.") w związku z art. 662 § 1, art. 681 i art. 684 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) i art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) poprzez niewłaściwą wykładnię. Obok podstawy nieważności decyzji organu I instancji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 (została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie), zachodzi także podstawa wymieniona w pkt 5) tego przepisu - była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (bo skarżącej jako najemcy nie przysługiwało prawo, ani nie obciążał obowiązek wykonania prac ograniczających emisję hałasu) i 6) - w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (bo wynajmujący mógłby zarzucać najemcy zniszczenie lub uszkodzenie jego rzeczy - co Sąd I instancji niewłaściwie skontrolował;
2. II. art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie. Uzasadnienie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2013 r. cechuje brak logicznego związku oraz zgodności z rozstrzygnięciem i jego treścią, rozbieżność wywodów z rozstrzygnięciem, niedokładność wywodów i ich zbytnia zwięzłość, niekompletność motywów, nieczytelność, co czyni zaskarżony wyrok oddalający skargę błędnym, z czego Sąd I instancji także nie wyciągnął skutków;
3. III. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Sąd pierwszej instancji uchybił obowiązkowi skontrolowania wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Dopiero na podstawie tak zebranego materiału dowodowego zobowiązane były organy ocenić czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.), a w powyższy sposób uchybiono także pozostałym wymienionym wyżej przepisom postępowania (zwłaszcza wymogowi pogłębiania zaufania i wyjaśniania zasadności przesłanek). Pomiar hałasu wykonany przez Przedsiębiorstwo Badań Środowiska z siedzibą w Rudzie Śląskiej (w sprawozdaniu z dnia 4 maja 2011 r.) neguje przekroczenie poziomu dopuszczalnego hałasu;
4. IV. art. 298 ust. 1 pkt 5, art. 299 ust. 1 pkt 1, art. 300 ust. 1, 2 i 4, art. 302 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 315 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie. WSA w Warszawie zaakceptował wymierzenie skarżącej kary biegnącej, chociaż skarżąca nie dopuściła się przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu;
5. V. art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") poprzez niewłaściwe zastosowanie. WSA w Warszawie winien stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, jako że zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej kosztów postępowania przed Sądem I i II instancji według norm prawem przewidzianych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia enumeratywnie wymienionych w § 2 tego przepisu przesłanek nieważności, zatem skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami.

Skarżąca kasacyjnie Spółka podnosi zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów postępowania. Zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrot normatywny: "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. W przytoczonym przepisie nałożono, bowiem na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, iż to naruszenie mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga, zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna.

Nakłada to na skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, Lex nr 480247; por. też B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, s. 508; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w realiach sprawy, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżanej decyzji. Zasadnie uznał, że organy obiektywnie ustaliły stan faktyczny; prawidłowo zgromadziły i oceniły materiał dowodowy oraz właściwie zinterpretowały i zastosowały normy prawa materialnego.

Skarżąca podnosi zarzut, że nie powinna być adresatem decyzji z dnia [...[ grudnia 2011 r. o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie w porze nocnej dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu sklepu B. nr [...] przy ul. [...] w O. w okresie od [...] marca 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r., argumentując, że jest wyłącznie najemcą tego obiektu i nie odpowiada za poziom hałasu w sklepie. W ocenie skarżącej wydana w niniejszej sprawie decyzja dotknięta jest zatem wadą nieważności, gdyż została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Stroną powinien być bowiem G. P., jako uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego (własność) do władania instalacją.

W realiach sprawy zarzut ten jest bezpodstawny. Niesporne jest, że lokal nr [...] przy ul. [...] w O. wynajmowany jest przez skarżącą kasacyjnie Spółkę na prowadzenie działalności gospodarczej od G. P. w oparciu o umowę najmu z dnia [...] grudnia 2008 r. Jednocześnie nie jest także kwestionowane, że wobec skarżącej kasacyjnie Spółki wydano ostateczną decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. ustalającą okresy naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że adresatem tej decyzji powinna być skarżąca Spółka.

Należy mieć też na uwadze, że decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2011 r. ustalono J. S.A. wymiar kary biegnącej za przekroczenie w porze nocy dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu sklepu B. nr [...] przy ul. [...] w O. oraz ustalono termin początkowy naliczania kary na dzień [...] marca 2011 r. Trzeba też mieć na uwadze, że dopuszczalny poziom hałasu przenikający do środowiska w porze nocy ze źródeł znajdujących się na terenie sklepu, określony został w decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2010 r. Decyzja ta została skierowana do skarżącej. W tych okolicznościach to skarżąca kasacyjnie Spółka zobowiązana jest do przestrzegania wymagań ochrony środowiska w zakresie poziomu dopuszczalnego hałasu w godzinach nocnych ze źródeł znajdujących się na terenie prowadzonego sklepu, a nie jak zaznaczono w kasacji wynajmujący stronie powierzchnię sklepową właściciel instalacji.

Tak więc dopóki w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2010 r. ustalająca dopuszczalny poziom hałasu oraz decyzja WIOŚ z dnia [...] kwietnia 2011 r. ustalająca wymiar kary biegnącej to korzystają one z przymiotu zgodności z prawem i wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie nie może ona podlegać ocenie sądu administracyjnego w ramach dokonywania sądowej kontroli legalności ostatecznej decyzji o ustaleniu wymiaru kary biegnącej, gdyż nie pozostaje w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.), której dotyczy skarga. Podkreślić należy, że decyzje te zostały skierowane do skarżącej.

Tym samym skarżąca jest podmiotem odpowiedzialnym za zapewnienie przestrzegania, określonego w decyzji Prezydenta dopuszczalnego poziomu hałasu dla sklepu oraz do uiszczenia kary administracyjnej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu.

Zgodnie z art. 275 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych są obowiązane, z zastrzeżeniem art. 284 ust. 2, podmioty korzystające ze środowiska. Pojęcie podmiotu korzystającego ze środowiska zostało zdefiniowane w ustawie Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z przepisem definicyjnym art. 3 pkt 20 tej ustawy podmiotem korzystającym ze środowiska jest "przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 z późn. zm.) oraz przedsiębiorca zagraniczny w rozumieniu art. 5 pkt 3 tej ustawy, a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, osoba fizyczna niebędącą podmiotem, o którym mowa w lit. a, korzystającą ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.".

W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W tej sprawie zatem niewątpliwie przedsiębiorcą jest J. S.A. prowadząca działalność w lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. Dlatego też to skarżąca kasacyjnie Spółka jest tym podmiotem, który korzysta ze środowiska i w tym zakresie zobowiązana jest do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych.

Ustalając stronę właściwą w postępowaniu o wymierzenie kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu – adresata decyzji, należy zwrócić uwagę, że z dyspozycji art. 138 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wynika, iż eksploatacja instalacji oraz urządzenia zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska jest, z zastrzeżeniem art. 139, obowiązkiem ich właściciela, chyba że wykaże on, iż władającym instalacją lub urządzeniem jest na podstawie tytułu prawnego inny podmiot.

Z art. 138 ustawy Prawo ochrony środowiska wynika, że po spełnieniu określonych wymagań formalnych właściciel instalacji lub urządzenia, może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności za prawidłowość ich eksploatacji, a co za tym idzie, również zezwolenie na korzystanie ze środowiska będzie zobowiązany uzyskać inny podmiot niż właściciel. Następstwem takiego stanu będzie również to, że obowiązek uiszczenia opłat za korzystanie ze środowiska będzie mógł spoczywać na innym podmiocie niż właściciel instalacji lub urządzenia.

Zasadniczo eksploatacja urządzeń i instalacji obciąża nie tylko właściciela, ale również i inne podmioty dysponujące tytułem prawnym do instalacji i urządzenia. Zgodnie z art. 3 pkt 41 ustawy Prawo ochrony środowiska, pod pojęciem tytułu prawnego - rozumie się prawo własności, użytkowanie wieczyste, trwały zarząd, ograniczone prawo rzeczowe albo stosunek zobowiązaniowy. Zatem tytułem prawnym do instalacji może być również prawo uzyskane na podstawie stosunku zobowiązaniowego takiego jak najem, dzierżawa, leasing, czy też użyczenie regulowane na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Tak, więc skarżąca kasacyjnie Spółka, dysponująca tytułem prawnym (umowy najmu) do władania instalacją w Sklepie przy ul. [...] w O., nie może skutecznie wskazywać na właściciela instalacji, jako tego, który jest stroną postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie norm hałasu emitowanego z terenu przedmiotowego sklepu.

W tych okolicznościach, zasadnie adresatem decyzji wymierzającej karę za przekroczenie w porze nocy dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu sklepu uczyniono J. S.A. jako podmiot korzystający ze środowiska oraz zobowiązany do eksploatacji instalacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska na podstawie posiadanego tytułu prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 25 marca 2015 r., sygn. II OSK 2025/13, [w:] CBOSA).

W świetle powyższych uwag całkowicie chybione są zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 P.p.s.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis wynikowy art. 151 P.p.s.a. i oddalił wniesioną skargę, albowiem kwestionowana decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2013 r. odpowiada prawu.

Decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r. ustalająca J. S.A. z siedzibą w K., Sklep B. Nr [...], ul. [...] w O. okresy naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska określonego w decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2010 r. w porze nocy od dnia [...] marca 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2011 r., nie została, wbrew stanowisku strony, skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, o czym już wyżej wskazano. Tym samym nie została ona wydana z wadą kwalifikowaną, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Nie można również przyjąć, by decyzja powyższa zawierała wadę z pkt 5 art. 156 § 1 K.p.a., a więc, że byłaby niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność miała charakter trwały jak też, że w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą - art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a. Przesłanka niewykonalności decyzji z art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. rozumiana jest szeroko (por. wyroki NSA: sygn. II OSK 1796/07 z dnia 13 stycznia 2009 r. i sygn. II OSK 1365/07 z dnia 13 listopada 2008 r., [w:] CBOSA) i obejmuje zarówno niewykonalność prawną jak i faktyczną.

Niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Natomiast niewykonalność faktyczna decyzji to trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym. Ten nieusuwalny charakter niemożności wykonania decyzji ma niezwykle istotne znaczenie przy ocenie istnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Nie stanowią bowiem o faktycznej niewykonalności decyzji różnego rodzaju trudności w wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją. Jednakże w rozpoznawanej sprawie żaden z tych przypadków niewykonalności spornej decyzji nie występuje, a na pewno przesłanki tej nie stanowi fakt bycia najemcą powierzchni sklepowej, w której prowadzona jest działalność gospodarcza w sytuacji występowania przez skarżącą kasacyjnie Spółkę generalnie w roli podmiotu korzystającego ze środowiska oraz zobowiązanego do eksploatacji instalacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska na podstawie posiadanego tytułu prawnego.

Nie można również przyjąć, aby już samo podjęcie wykonania przedmiotowej decyzji przez stronę miałoby znamiona czynu zagrożonego sankcją karną przepisami Kodeksu karnego lub innych pozakodeksowych przepisów karnych. Twierdzenia skargi kasacyjnej, że wynajmujący mógłby zarzucać najemcy zniszczenie lub uszkodzenie jego rzeczy, nie wyczerpuje znamion art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a., a więc niewykonalności decyzji o charakterze prawnym, a w konsekwencji nie może odnieść zamierzonego skutku. Poza tym jedynie informacyjnie zaznaczyć należy, iż prawidłowa realizacja umowy najmu takiej jak w niniejszej sprawie wymaga od najemcy podejmowania drobnych nakładów w związku ze zwykłym użytkowaniem rzeczy, a te koszty obciążają najemcę.

Wskazywane w skardze kasacyjnej przepisy Kodeksu cywilnego: art. 662 § 1, 681 i art. 684 dotyczące realizacji umowy najmu nie mogą uzasadniać zaistnienia przesłanek kwalifikowanej wadliwości przedmiotowej decyzji w opisanym wyżej zakresie. Jak wskazuje skarżąca kasacyjnie Spółka, utrzymanie instalacji w sprawności spoczywa na właścicielu instalacji, albowiem art. 662 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że wynajmujący powinien wydać najemcy w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywać ją w takim stanie przez czas trwania najmu. Niezależnie od tego, że kwestia prawidłowości realizacji przedmiotowej umowy najmu pozostaje poza zakresem oceny organów administracji w postępowaniu publicznoprawnym, jak również sądu administracyjnego, to przede wszystkim w rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma to, iż sprawa niniejsza rozstrzygana jest w oparciu o przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, zaś podstawowe znaczenie dla zastosowania norm materialnoprawnych w zakresie wymierzenia kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu wynikającego z decyzji administracyjnej ma ustalenie podmiotu korzystającego ze środowiska oraz zobowiązanego do eksploatacji instalacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska na podstawie posiadanego tytułu prawnego, a te kwestie, jak wyżej zaznaczono, ustalono w sposób właściwy.

Niesporne pozostaje również to, że w niniejszym postępowaniu mają bezpośrednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Stanowią one lex specialis wobec uregulowań ustawy Prawo budowlane w zakresie utrzymania obiektów budowlanych. Tym samym w żadnym wypadku normy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w tym przepis art. 61 pkt 1 dotyczący utrzymania obiektów budowlanych, nie mógł znaleźć zastosowania w realiach sprawy. Obowiązki wynikające normy art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego - należytego użytkowania i utrzymania obiektu - dotyczą w szczególności dokonywania okresowych przeglądów i ocen stanu technicznego, jak również niezbędnych robót konserwatorskich i remontowych zapewniających utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym.

Nie można jednak w ramach tych czynności zobowiązywać do utrzymywania wymaganego poziomu hałasu, ustalonego w decyzji określającej dla danego podmiotu dopuszczalny poziom hałasu, albowiem są to generalnie wymagania dotyczące korzystania ze środowiska, a te nie mogą być oceniane inaczej jak tylko przez pryzmat przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska.

Pozbawione są także doniosłości prawnej zarzuty naruszenia postanowień art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Organy orzekające w sprawie prawidłowo zebrały i oceniły zgromadzony materiał dowodowy, w konsekwencji uznając, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej w zakresie ustalenia wymiaru kary administracyjnej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu oraz dokonując w tym zakresie właściwej subsumcji zastosowanych w tej sprawie przepisów prawa materialnego, co prawidłowo zweryfikował Sąd pierwszej instancji podczas kontroli ustaleń stanu faktycznego sprawy.

Uwzględniając powyższe uwagi dotyczące bezzasadności zarzutów skargi kasacyjnej oraz prawidłowość merytorycznych rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.