Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2787/20

Uzasadnienie

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1392/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę L. M., O. Z., K. M. i A. S. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, z dnia 8 sierpnia 2019 r., nr WINB-WOA.7722.155.2019.JM, w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L. M.. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił naruszenie:

1. I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię tj.:
2. - art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, dalej: "Prawo budowlane", poprzez nietrafne przyjęcie, że przepis ten nie dopuszcza możliwości wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót rozbiórkowych w przypadku nie tylko powstałego już zagrożenia dla osób łub mienia, a również w sytuacjach potencjalnego zagrożenia wystąpienia takich sytuacji, w tym również w związku ze sporem zawisłym przed Sądem Rejonowym w Tychach pomiędzy współwłaścicielami placu handlowego przy ul. D. w Tychach, a J. G. w zakresie prawa własności mienia w stosunku do którego dokonywano rozbiórki, która nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości, i w stosunku do której wydanie decyzji oznaczałby (powinno być: oznaczałoby) nie tylko skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Nie można bowiem lege artis zobowiązać jednostki, nieposiadającej tytułu prawnego do nieruchomości, aby mocą nakazu władzy publicznej wtargnęła w prawo własności innej osoby.
3. II. przepisów postępowania, tj.:
4. - naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 K.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony o przesłuchanie stron oraz analizę akt postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Tychach dla stwierdzenia faktu wyjaśnienia roli skarżących.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych.

W piśmie z dnia 14 września 2020 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Zarzut niewystarczającego zebrania materiału dowodowego może być uznany za skuteczny, gdy wnioskowane dowody dotyczą okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego. W opisie naruszenia analizowanego zarzutu procesowego podniesiono, że "materiał ten mógłby zostać uzupełniony o przesłuchanie stron oraz analizę akt postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Tychach dla stwierdzenia faktu wyjaśnienia roli skarżących". Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika zaś, że według wnoszącego kasację, Sąd pierwszej instancji nie zauważył, że materiał dowodowy jest niekompletny w zakresie wyjaśnienia własności pawilonów.

Zdaniem skarżącego, okoliczność w postaci posiadania tytułu prawnego do pawilonów jest istotna, gdyż rozbiórka pawilonu, do którego zgłaszająca rozbiórkę utraciła tytuł prawny, oznacza zaistnienie przesłanki określonej w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa mienia – czyli pawilonu będącego przedmiotem rozbiórki.

Wskazane jest zatem rozważenie najpierw zagadnienia sformułowanego w zarzucie materialnym.

Od razu nawiązując do hipotezy art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego należy stwierdzić, że zarzut naruszenia tego przepisu jest bezzasadny. Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że zagrożenie bezpieczeństwa mienia w przypadku prowadzonych legalnie na podstawie zgłoszenia robót rozbiórkowych nie może polegać na samym fakcie prowadzenia rozbiórki prowadzącej do fizycznej likwidacji obiektu budowlanego, do którego to obiektu inne, niż inwestor osoby, zgłaszają roszczenia o charakterze cywilnoprawnym.

Zagrożenie bezpieczeństwa mienia, w tym przypadku, mogłoby dotyczyć innego mienia niż podlegający rozbiórce obiekt budowlany, a także jak zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, zagrożenie to musiałoby być spowodowane sposobem wykonywania rozbiórki.

Niezależnie od tego, konieczne jest spostrzeżenie, że w skardze kasacyjnej nie podjęto próby podważenia zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia innych przesłanek zawartych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.

W rezultacie bezpodstawny jest także zarzut naruszenia o charakterze procesowym. Okoliczności faktyczne mające uzasadnić tezę o niewyczerpującym zebraniu i ocenieniu materiału dowodowego, nawiązują do norm cywilnoprawnych, a w konsekwencji nie są istotne w świetle art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w zakresie w jakim dotyczą zagrożenia bezpieczeństwa mienia.

Konieczne jest jednak podkreślenie, że organ zażaleniowy trafnie uznał, że orzekając na podstawie stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania, uwzględnił posiadanie przez inwestorkę tytułu prawnego do pawilonu nr [...]. To zaś, że skarżący podjęli próbę podważenia tego tytułu w drodze procesu cywilnego, nie oznacza ani wyczerpania przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ani ewentualnej podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.