Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1787/16, oddalił skargę J. Z. (dalej skarżąca) na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z 3 listopada 2016 r., nr... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z 5 września 2016 r. nakazujące skarżącej wykonania ekspertyzy technicznej.
Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. O braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. W rozpoznawanej sprawie takie okoliczności zdaniem Sądu I instancji nie wystąpiły, co wynika zarówno z wniosku skarżącej, jak i argumentów zawartych w skardze. Skarżąca utrzymuje, że dochowała terminu do wniesienia zażalenia, jednak wskazuje ogólnikowo, że wraz mężem są starszymi ludźmi i "nie dają sobie rady". Te okoliczności, jak słusznie podkreśla organ, nie wykluczają możliwości dokonania czynności procesowej i nadania pisma, np. wyręczając się inną osobą.
Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisu postępowania - art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 dalej: Kpa) polegające na nienależytym i niewyczerpującym pouczeniu przez organ I instancji o warunkach i procedurze przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia, a w konsekwencji poniesieniu szkody przez skarżącą z powodu nieznajomości prawa na skutek nie udzielenia jej przez organ niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji.
Przechodząc do oceny zarzutu skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Zgodnie z art. 9 Kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Podkreślić należy, że przywołany przepis nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych czy też doradztwa. Z treści tego przepisu nie wynika dla organu obowiązek każdorazowego udzielania stronie postępowania administracyjnego porad co do zasad przywracania terminu. Zgodnie bowiem z art. 124 § 1 Kpa postanowienie powinno zawierać między innymi pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego.
Podkreślić należy ponownie, iż skarżąca nie powoływała się we wniosku o przywrócenie terminu ani też w skardze na żadne obiektywne okoliczności, które uniemożliwiałyby jej złożenie zażalenia w terminie, a mianowicie obłożną chorobę, pozostawanie w miejscowości pozbawionej komunikacji, czy też powódź lub inną katastrofę. Obiektywny miernik staranności człowieka przejawiającego dbałość o własne interesy i życiowo ważne sprawy wymagał, aby skarżąca po otrzymaniu postanowienia organu I instancji, bez względu na stan innych spraw osobistych i życiowych, po zapoznaniu się z jego treścią, pouczeniem oraz terminami do złożenia odwołania, mając jakiekolwiek wątpliwości, co do zrozumienia zawartego tam pouczenia zwróciła się do organu o ich wyjaśnienie. Nota bene pouczenie w doręczonym skarżącej postanowieniu organu I instancji było jasne i ustalenie sposobu i terminu do wniesienia odwołania nie wymagało szczególnych zabiegów, zaś art. 124 § 1 Kpa nie nakłada na organ obowiązku dodatkowego pouczania o zasadach przywracania terminów i tego jakie konkretne okoliczności mogą uzasadnić przywrócenie terminu i brak winy w niezachowaniu terminu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił.
Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 182 § 2 Ppsa, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 254 § 1 Ppsa do rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.