Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę M. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w L. jako niedopuszczalną z uwagi na nie wyczerpanie środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji.
Sąd wskazał, że zgodnie z oświadczaniem pełnomocnika skarżącego na rozprawie – przedmiotem skargi M. G. jest bezczynność PINB w sprawie legalności budowy przyłącza energetycznego. Oznacza to, że zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. skarżący przed złożeniem skargi powinien wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, tj. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB". Tymczasem Mieczysław G. takiego zażalenia nie złożył, co zresztą potwierdził jego pełnomocnik na rozprawie. W aktach administracyjnych organu I instancji sprawy znajdują się pisma M. G. zatytułowane jako: skarga na przewlekłe postępowanie oraz niezałatwienie sprawy w terminie skierowane do [...] WINB z datą wpływu do organu 19 września 2014 r. (k. 35), oraz skarga w trybie nadzoru z 7 stycznia 2015 r. skierowana do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (k. 40). Ww. pisma zgodnie z ich treścią odnosiły się do przepisów działu VIII K.p.a., a także zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika skarżącego miały charakter skargi publicznej. Z powyższego wynika, że przed wniesieniem do Sądu skargi na bezczynność nie został wyczerpany tryb złożenia przez stronę zażalenia do organu wyższego stopnia, określony w art. 37 § 1 K.p.a.
W skardze kasacyjnej M. G. sformułował zarzuty naruszenia art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 K.p.a., art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ocena Sądu I instancji zawarta w zaskarżonym postanowieniu nie była prawidłowa.
Problem prawny jaki zaistniał w niniejszej sprawie dotyczy tego jaki charakter prawny miało pismo skarżącego z dnia 19 września 2014 r. (data wpływu do organu) skierowane do [...] WINB. Z jednej strony, dysponentem określenia charakteru prawnego pisma jest zawsze strona postępowania. Z drugiej zaś strony, jeżeli istnieją w tym zakresie wątpliwości strona postępowania powinna zostać wezwana do sprecyzowania swoich intencji. W innym wypadku nie należy wyprowadzać negatywnych skutków procesowych dla strony postępowania. To od woli wnioskodawcy, niezależnie od treści pisma i jego tytuł, zależy to jaki należy nadać danemu pismu charakter prawnoprocesowy.
Jak wynika z treści skargi zwykłej skierowanej do Sądu I instancji skarżący jednoznacznie wskazywał, że pismo skierowane do WINB dotyczyło podjęcia interwencji w sprawie, w której pomimo złożonego wniosku z dnia 2 maja 2014 r. w sprawie nielegalnych robót budowlanych PINB nie wydał rozstrzygnięcia, lecz wystosował do skarżącego jedynie pismo z 1 sierpnia 2014 r. z informacją, że z uwagi na ustalenia organu nie będzie prowadzone postępowanie administracyjne. W reakcji na to skarżący złożył do WINB w dniu 19 września 2014 r. pismo, z którego treści wynika, że skarżący domaga się zakończenia sprawy w sposób formalny, tj. przez wydanie postanowienia na podstawie art. 61a § 2 K.p.a. Niezależnie zatem od tytułu tego pisma z jego treści można było wywieść, że stanowi ono także zażalenie na bezczynność PINB.
Sąd I instancji pominął ww. okoliczności przy ocenie merytorycznej, opierając rozstrzygnięcie wyłącznie na oświadczeniu aplikanta adwokackiego zastępującego pełnomocnika skarżącego na rozprawie przed Sądem. Aplikant ten oświadczył, że pismo do WINB miało charakter skargi publicznej. Stanowisko to stoi jednak w sprzeczności z treścią pisma z 19 września 2014 r., jak i stanowiskiem samego skarżącego zawartym w jego skardze do Sądu. Ponadto nie wiadomo, czy ww. aplikant był uprawniony do zastępowania adwokata przed Sądem. Sąd nie ustalił, czy aplikant nabył stosowne uprawnienia wynikające z art. 77 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.).
Ponadto przed podjęciem rozstrzygnięcia Sąd powinien skonfrontować ww. dwa sprzeczne stanowiska i uzasadnić z jakich względów jednemu z nich daje wiarę, zaś drugiemu – nie, po to by ustalić czy w spawie zostało złożone zażalenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Dlatego w skardze kasacyjnej trafnie sformułowano zarzuty naruszenia art. 37 § 1 K.p.a. i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ co najmniej przedwcześnie Sąd uznał, że skarżący nie wyczerpał trybu przewidzianego przepisami K.p.a.
Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.