Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2823/13

Uzasadnienie

. UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, którym to wyrokiem po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2013 roku sprawy ze skargi S. B. na decyzję D.ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 15 października 2012 roku nr... w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego oddalono skargę

Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia:

Decyzją z dnia 2 sierpnia 2012 r. (Nr...), podjętą na podstawie art. 67 ust. 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 z późn. zm. zwanej dalej – Prawo budowlane), § 6 i 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 zwanej dalej w skrócie k.p.a.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nakazał S. B. i D. L. rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ulicy J.... we W..

Jednocześnie wskazał, że roboty związane z rozbiórką przedmiotowego budynku należy rozpocząć w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, a zakończyć (wraz z uporządkowaniem terenu) w terminie do 15 grudnia 2012 roku. Ponadto przed rozpoczęciem robót rozbiórkowych należy sporządzić plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, uwzględniający m.in. wpływ prowadzonych robót na nieruchomości przyległe. Roboty rozbiórkowe należy wykonać z zachowaniem warunków bezpieczeństwa i pod stałym nadzorem osoby posiadającej właściwe przygotowanie zawodowe oraz stosowne uprawnienia. Teren prowadzenia robót rozbiórkowych należy zabezpieczyć przed dostępem osób trzecich. O zakończeniu robót należy zawiadomić organ nadzoru budowlanego.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że w oparciu o pisemną informację R. G. z dnia 16 marca 2009 r., o złym stanie technicznym budynku przy ulicy J.... we W. - podjął czynności wyjaśniające i kontrolne w sprawie. Na tę okoliczność dnia 27 kwietnia 2009 r. przeprowadzono oględziny ww. budynku, w trakcie której ustalono, iż przy ulicy J.... we W. istnieje parterowy budynek mieszkalny z poddaszem użytkowym konstrukcji murowanej, kryty dachem stromym dwuspadowym z dachówki ceramicznej znajdujący się w stanie awaryjnym i grożący zawaleniem. Konstrukcja dachu jest zbutwiała, pokrycie dachowe nieszczelne, ściany osłonowe w większości pozbawione tynków z objawami zmurszenia. Fragment ściany podłużnej, od strony południowej jest zawalony. W obrębie przedmiotowego budynku stwierdzono częściowe zawalenie stropów. Budynek jest nieużytkowany, teren posesji nieogrodzony i niezabezpieczony przed dostępem osób postronnych.

Po ustaleniu stron postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie utrzymania budynku przy ulicy J.... we W., o czym zawiadomił strony. W tym samym czasie z uwagi na bardzo zły stan techniczny budynku mogący stanowić zagrożenie dla życia, zdrowia oraz bezpieczeństwa mienia organ ten postanowieniem nr... z dnia 21 października 2011 r., wydanym na podstawie art. 69 ustawy Prawo budowlane, zastosował na koszt S. B. i D. B. - współwłaścicielek przedmiotowego budynku mieszkalnego - zabezpieczenie obiektu w postaci ogrodzenia terenu wokół budynku w celu zabezpieczenia przed dostępem osób trzecich oraz umieszczenie na wykonanym ogrodzeniu i budynku tablicy informującej o istniejącym zagrożeniu bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Następnie, po uprzednim zawiadomieniu stron, dnia 28 listopada 2011 r. przeprowadzono dowód z oględzin, w trakcie których ustalono, iż przy ul. J.... we W. istnieje parterowy budynek mieszkalny z częścią gospodarczą konstrukcji murowanej z poddaszem częściowo użytkowym, kryty dachem stromym dwuspadowym o konstrukcji drewnianej z pokryciem z dachówki ceramicznej. W trakcie przeprowadzania czynności dowodowych ustalono, iż przedmiotowy obiekt znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, o czym świadczą: częściowy brak ściany podłużnej od strony ul. J., zły stan techniczny konstrukcji dachu i pokrycia dachowego, zbutwiała i zawilgocona z brakami konstrukcja dachu, nieszczelne pokrycie dachowe (liczne ubytki dachówek, dachówki zlasowane). Stwierdzono również, że ściany zewnętrzne w większości pozbawione są tynków, posiadają ubytki cegieł, istniejąca stolarka okienna jest spróchniała, brakuje szyb, a konstrukcja dachu w miejscu ubytku ściany posiada znaczne ugięcia.

Część budynku w obrębie, której brak jest ściany pełni funkcję gospodarczą, o czym świadczy obniżony strop na którym znajduje się słoma. Wiatrołap od strony ul. J. posiada pęknięcia, jest odspojony w narożniku od ściany zewnętrznej budynku. W ścianie podłużnej od strony ul. J. stwierdzono brak części nadproża, w ścianie szczytowej stwierdzono pęknięcie nadproży otworów okiennych. Zauważono także, że komin znajdujący się ponad połacią dachową posiada spękania, ubytki tynków. W obrębie przedmiotowego budynku stwierdzono nadto brak części stropów oraz fakt jego nieużytkowania. W trakcie przeprowadzania czynności dowodowych uznano, iż stan techniczny przedmiotowego budynku stanowi zagrożenie dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa mienia i budzi uzasadnione wątpliwości co do możliwości jego odbudowy. Z czynności dowodowych sporządzono stosowny protokół oraz dokumentację fotograficzną.

W ocenie organu ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, iż współwłaściciele przedmiotowego budynku nie dopełnili ciążącego na nich obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane tj. użytkowania obiektu budowlanego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymania w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, co w konsekwencji doprowadziło do katastrofalnego stanu technicznego przedmiotowego budynku stanowiącego zagrożenie do dla życia i zdrowia oraz bezpieczeństwa mienia.

Zdaniem organu obecny stan techniczny nieużytkowanego budynku mieszkalnego przy ulicy J.... we W., będący wynikiem wieloletnich zaniedbań, braku napraw i remontów wypełnia przesłanki określone w art. art. 67 ust. 1 cyt. ustawy zgodnie, z którym "jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia".

Odnosząc się do wyjaśnień i oświadczeń składanych przez S. B. w toku rozprawy organ I instancji zauważył, że przepisy prawa materialnego i procesowego, zawarte odpowiednio w ustawie - Prawo budowlane oraz ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego obligują organ nadzoru budowlanego do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie dotyczącej utrzymania budynku przy ulicy J.... we W. i wydania stosownego rozstrzygnięcia w obecnie istniejącym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wobec powyższego organ nie może oczekiwać, aż przedmiotowa nieruchomość zostanie przez spadkobierców po zmarłym E. B. zbyta i nakładać obowiązek doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem na nowego właściciela.

Tym samym to na obecnych współwłaścicielkach spoczywa obowiązek utrzymania przedmiotowego obiektu budowlanego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, iż wieloletnie zaniedbania w utrzymaniu obiektu doprowadziły do jego katastrofalnego stanu technicznego, stanowiącego zagrożenie dla dóbr prawnie chronionych takich jak: życie lub zdrowie ludzi, bezpieczeństwo mienia. Nie ma przy tym znaczenia czy i w jakim stopniu spadkobiercy po zmarłym właścicielu rzeczonego obiektu przyczynili się do jego obecnego stanu technicznego, gdyż organ nadzoru budowlanego nie bada stopnia zawinienia. Istotny jest sam fakt posiadania tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, z czym wiążą się nie tylko uprawnienia, ale także obowiązki.

Tym samym dalsza zwłoka w wydaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w oczekiwaniu, aż rzeczona nieruchomość zostanie zbyta (co jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym) nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia, a w konsekwencji prowadziłoby do utrzymywania stanu niezgodnego z prawem, zagrażającego dobrom prawnie chronionym.

Po analizie zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. uznał za zasadne w niniejszej sprawie - przy zastosowaniu procedury określonej art. 67 ustawy - Prawo budowlane - nakazać rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ulicy J.... we W.. Termin rozpoczęcia robót budowlanych związanych z rozbiórką i uporządkowaniem terenu ustalono na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych, natomiast zakończenia robót - biorąc pod uwagę techniczne możliwości rozbiórki oraz stopień skomplikowania robót budowlanych.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła S. B., wnosząc o jej uchylenie albo przesunięcie terminu orzeczonego nakazu rozbiórki o kilka miesięcy. W złożonym środku odwoławczym strona wskazała, że to nie ona doprowadziła do katastrofalnego stanu przedmiotowego budynku, a poprzedni właściciel, który go nie remontował i nie godził się na sprzedaż. Wyjaśniła także, że z uwagi na brak porozumienia z drugą współwłaścicielką, która utrudniała sprawy spadkowe nie mogła swobodnie decydować w przedmiocie sprzedaży tej nieruchomości. Sytuacja ta uległa zmianie dopiero w ostatnim czasie kiedy to D. L. wyraziła zgodę na jej zbycie. Odwołująca się podkreśliła, że nie posiada pieniędzy na opłacenie kosztów związanych z rozbiórką, a nadto nie będzie w stanie wyegzekwować stosownych środków na ten cel od drugiej współwłaścicielki.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia 15 października 2012 r. (Nr...), podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję:

1. - w zakresie jakim wskazano termin rozpoczęcia rozbiórki i wyznaczył nowy termin na jej rozpoczęcie, tj. orzekł, że do rozbiórki budynku mieszkalnego przy ul. J.... we W. należy przystąpić w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;
2. - w zakresie jakim wskazano termin zakończenia rozbiórki i uporządkowania terenu i wyznaczył nowy termin na zakończenie tych czynności, tj. orzekł, że rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ul. J.... we W. wraz z uporządkowaniem terenu należy zakończyć w terminie do 15 lutego 2013 r.

W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zasadność podjęcia zaskarżonej decyzji nie budzi żadnych wątpliwości, a organ I instancji prawidłowo ustalił, iż stan techniczny przedmiotowego obiektu - budynku mieszkalnego przy ul. J.... we W., pociąga za sobą konieczność orzeczenia w oparciu o przepis art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Powołany wyżej przepis stanowi, że jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Uzupełnieniem tej regulacji jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U.

Nr 198 poz. 2043). Wedle § 6 cyt. rozporządzenia, na podstawie ustaleń wynikających z oględzin, rozprawy oraz ekspertyzy technicznej, jeśli był nałożony obowiązek jej sporządzenia, właściwy organ, po stwierdzeniu, że obiekt budowlany lub jego część nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy, wydaje decyzję o nakazie rozbiórki. Natomiast w myśl § 7 ust. 1 tego rozporządzenia, w decyzji, o której mowa w § 6, właściwy organ wyznacza właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpowiedni, technicznie uzasadniony termin przystąpienia do rozbiórki i termin jej zakończenia oraz uporządkowania terenu. Termin rozpoczęcia rozbiórki nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia doręczenia decyzji o nakazie rozbiórki.

W ocenie organu odwoławczego w rozpoznanym przypadku mamy do czynienia z obiektem, który wskutek braku należytej staranności po stronie osób odpowiedzialnych za jego utrzymanie, nie nadaje się do użytkowania. Co więcej jego obecni właściciele są tego faktu świadomi i przez to taką odbudową nie są zainteresowani. W tym kontekście organ podkreślił, że skarżąca kilkukrotnie w toku postępowania - m.in. podczas przeprowadzonej rozprawy administracyjnej wskazała, że nieruchomość została wystawiona na sprzedaż i w ofercie zaznaczono, że w jej skład wchodzą zabudowania przeznaczone do rozbiórki.

Ponadto D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że stan przedmiotowego budynku powoduje realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, gdyż grozi on zawaleniem. Fakt ten został stwierdzony m.in. podczas kontroli mającej miejsce w dniu 27 kwietnia 2009 r. Wskazuje na to wprost również dokumentacja zdjęciowa sporządzona przez organ I instancji podczas przeprowadzanych czynności dowodowych. Następnie organ II instancji wyjaśnił, że sam fakt podjęcia czynności zabezpieczających nie zmienia faktu, że obiekt jest nadal w złym stanie i zagraża każdemu, kto może znaleźć się w nim, lub w jego pobliżu mimo wspomnianego ograniczonego dostępu. W takim stanie rzeczy organ nadzoru budowlanego nie tyle był uprawniony do podjęcia zaskarżonej decyzji co był zobowiązany do jej wydania z uwagi na kategoryczność brzmienia art. 67 ust.1 Prawa budowlanego.

Tym samym wnioski skarżącej o to aby poczekać z podjęciem decyzji do momentu, aż nieruchomość zostanie sprzedana i będzie za nią odpowiedzialny nowy właściciel nie mogą zostać uwzględnione. Uwzględnienie takiego wniosku, który w dodatku oparty jest, jak słusznie zauważył organ I instancji, na okoliczności przyszłej i niepewnej, stanowiłoby naruszenie prawa polegające na bezczynności organu. Z tego też względu nie ma żadnych podstaw aby odwołanie uwzględnić. Natomiast wyłącznie w związku z faktem, iż termin, w którym zobowiązane osoby miały przystąpić do rozbiórki przedmiotowego obiektu już upłynął zasadnym było wyznaczenie nowego w jakich należy rozpocząć i zakończyć rozbiórkę przedmiotowego obiektu i uporządkować teren.

Wyznaczając nowy termin wykonania nałożonego obowiązku, organ odwoławczy nie brał pod uwagę sytuacji finansowej zobowiązanych, wywodząc, że nie ma ona znaczenia dla postępowania, które kończy się decyzją wydaną na podstawie art. 67 Prawa budowlanego. Przepis prawa, w żaden sposób nie uzależnia bowiem rozstrzygnięcia od możliwości finansowych strony zobowiązanej. Kwestie związane z brakiem środków finansowych lub inne problemy utrudniające, lecz nie uniemożliwiające wykonanie obowiązku nie mogą być uwzględniane przy wyznaczaniu terminu wykonania obowiązku nałożonego w trybie art. 67 Prawa budowlanego.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła S. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 67 ustawy - Prawo budowlane poprzez wydanie nakazu rozbiórki pomimo braku spełnienia ustawowych przesłanek do wydania takiego orzeczenia (w szczególności wobec możliwości przeprowadzenia remontu obiektu, którego decyzja dotyczy);
2. - mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań mających na celu wyjaśnienie, czy istnieje możliwość przeprowadzenia remontu obiektu, którego decyzja dotyczy, co jest kluczową kwestią niezbędną do wyjaśnienia czy w sprawie zachodzą przesłanki do wydania nakazu rozbiórki;
3. - mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego, tj. § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych poprzez zaniechanie przeprowadzenia ekspertyzy technicznej, pomimo powziętych przez organy administracyjne wątpliwości co do stanu technicznego ocenianego obiektu w perspektywie możliwości przeprowadzenia jego remontu.

Rozwijając zarzuty skargi strona skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie D. Wojewódki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał wymaganego ponownego rozpoznania całej sprawy, a jedynie poprzestał na uznaniu za - jego zdaniem - słuszne rozstrzygnięcia organu I instancji. Tymczasem zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa organ administracyjny II instancji jako podmiot orzekający merytorycznie jest zobowiązany do ponownego rozpoznania całej przekazanej mu sprawy, należytego ustalenia stanu faktycznego i dokonania w jego kontekście właściwej analizy prawnej.

Ponadto zdaniem strony skarżącej wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji naruszył w szczególności art. 67 Prawa budowlanego. Przepis ten wskazuje, że nakazanie rozbiórki możliwe jest jedynie przy kumulatywnym spełnieniu kilku przesłanek, a mianowicie w przypadku kiedy "nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia". W niniejszej sprawie bezsprzeczne jest, że obiekt którego dotyczy przedmiotowe postępowanie jest nieużytkowany. Faktem jest również, iż jego stan techniczny jest daleki od ideału. Jednakże zdaniem skarżącej organy nadzoru budowlanego zaniechały zbadania czy wystąpiła przesłanka braku możliwości remontu. Na stronie trzeciej orzeczenia organu I instancji wskazano, iż "obecny stan techniczny obiektu budzi również uzasadnione wątpliwości co do możliwości jego odbudowy". W tym kontekście strona skarżąca wskazała, że odbudowa może dotyczyć jedynie obiektu, który uległ katastrofie budowlanej (wszak semantyczne znaczenie słowa odbudowa to przywracanie do uprzedniego stanu tego, co zostało zburzone), a w niniejszej sprawie nic nie zostało zburzone, gdyż budynek mieszkalny stoi w całości, zatem mowa może być wyłącznie o remoncie.

Skoro o odbudowie - z racji tego, że budynek stoi i nie uległ żadnej katastrofie - nie może być mowy, organ winien był rozważyć, czy istnieje możliwość remontu, czego zaniechał. Tymczasem skoro ustawową przesłanką wydania nakazu rozbiórki jest brak możliwości remontu (czy nawet odbudowy) organy administracji uprawnione do wydania takiego polecenia zobowiązane są ustalić czy - ponad wszelką wątpliwość - warunek ten się ziścił. W niniejszej sprawie organy obu instancji, zaniechały podjęcia działań zmierzających do stwierdzenia tej okoliczności. Poprzestały jedynie na stwierdzeniu, że stan obiektu "budzi również uzasadnione wątpliwości co do możliwości jego odbudowy".

Niezależnie od powyższego skarżąca podkreśliła, że - zaakceptowane przez organ II instancji — stwierdzenie organu I instancji o "uzasadnionych wątpliwościach" w przedmiocie stanu technicznego budynku dobitnie świadczy o naruszeniu przez organy administracji przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych, jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku konieczne jest przeprowadzenie ekspertyzy technicznej. W niniejszej sprawie zaniechano jednak przeprowadzenia takiej ekspertyzy, choć nie było przeszkód, by - wobec wątpliwości co do możliwości przeprowadzenia remontu — przeprowadził ją organ odwoławczy.

Strona skarżąca podkreśliła także, że niedopuszczalnym było wydanie nakazu rozbiórki wyłącznie na podstawie oględzin budynku, z których wysnuto wnioski o prawdopodobnie złym stanie budynku. Ponadto zauważyła, że w związku z sygnalizowanym od początku zamiarem sprzedaży nieruchomości, należało wziąć pod uwagę możliwość dokonania stosownego remontu, gdyż niezwykle często — dla podniesienia wartości sprzedawanej nieruchomości — przed sprzedażą dokonuje się niezbędnych remontów. Podkreśliła także, że w postępowaniu administracyjnym nie poczyniono żadnych ustaleń co do planów drugiej współwłaścicielki — D. L., a proceduralna możliwość pozostawiania pism w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia nie zwalnia organów administracji z obowiązku ustalenia tej niezwykle istotnej okoliczności.

S. B. podniosła także, że organy obu instancji całkowicie pominęły wynikającą wprost z cytowanego przez organ odwoławczy rozporządzania możliwość nakazania rozbiórki części obiektu, a w najgorszym stanie technicznym jest część gospodarcza, a nie mieszkalna analizowanego obiektu. W tych też okolicznościach należało rozważyć, czy istnieje możliwość i celowość rozebrania jedynie tej części budynku.

Zdaniem skarżącej jeśli organ administracji nie może stwierdzić, że budynek nie nadaje się do remontu lub rozbiórki (a tak jest w niniejszej sprawie, o czym świadczy znamienne stwierdzenie, że "obecny stan techniczny obiektu budzi również uzasadnione wątpliwości co do możliwości jego odbudowy") należało nałożyć na właścicieli obowiązek naprawy na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, a dopiero po bezskutecznym upływie terminu na przeprowadzenie remontu - skorzystać z art. 67 wspomnianej ustawy, co też znajduje swoje uzasadnienie w przywołanym w skardze orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Tym samym zaskarżona decyzja wydana została co najmniej przedwcześnie, gdyż istnieje możliwość dokonania naprawy, a w każdym razie nie stwierdzono ponad wszelką wątpliwość braku takiej możliwości.

Wreszcie strona skarżąca podkreśliła, że pozbawiona została możliwości obrony jej praw w postępowaniu drugoinstancyjnym. Otóż po wniesieniu odwołania od decyzji organu I instancji oraz zażalenia na postanowienie o kosztach doręczono jedynie pismo informujące o przekazaniu do organu odwoławczego jedynie zażalenia. Wobec tego uznała, że nie zostało przekazane odwołanie od decyzji merytorycznej i żyła w przekonaniu, że nie doszło do rozpoczęcia postępowania przed organem II instancji, w którym - po konsultacji z prawnikiem - chciała przedstawić obszerniejszą argumentację. O tym, że jej odwołanie zostało przekazane do organu II instancji dowiedziała się dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wyrokiem z dnia 16 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę S. B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 15 października 2012 roku nr... w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku po przedstawieniu kryterium oceny zasadności zaskarżonych aktów administracyjnych określonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie doszło do uchybień uprawniających do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.

Stosownie do postanowień § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U. z 2004 r., Nr 198, poz. 2043) na podstawie ustaleń wynikających z oględzin, rozprawy oraz ekspertyzy technicznej, jeśli był nałożony obowiązek jej sporządzenia, właściwy organ, po stwierdzeniu, że obiekt budowlany lub jego część nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy, wydaje decyzję o nakazie rozbiórki.

W myśl § 7 ust. 1 tegoż rozporządzenia w decyzji, o której mowa w § 6, właściwy organ wyznacza właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpowiedni, technicznie uzasadniony termin przystąpienia do rozbiórki i termin jej zakończenia oraz uporządkowania terenu. Termin rozpoczęcia rozbiórki nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia doręczenia decyzji o nakazie rozbiórki.

Sąd I instancji podkreślił, że celem regulacji z art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego zamieszczonej w rozdziale poświęconym utrzymaniu obiektów budowlanych jest wyeliminowanie obiektów budowlanych, których stan uniemożliwia doprowadzenie ich do prawidłowego stanu technicznego. Dotyczy to tych wszystkich obiektów, które jako nieużytkowane, zniszczone lub niewykończone nie nadają się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Niezbędne jest jednak przy tym ustalenie zamiarów i możliwości właściciela oraz istniejącego w dniu orzekania stanu prawnego (por. R. Dziwiński, P. Ziemski, Komentarz do art. 67 ustawy-Prawo budowlane, Lex nr 80484). Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. VII SA/Wa 1674/11, Lex nr 1107775) wskazano, że przed wydaniem decyzji nakazującej w trybie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego rozbiórkę obiektu budowlanego i uporządkowanie terenu organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, w toku którego powinien ustalić, czy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego planuje - poprzez remont, odbudowę lub wykończenie - przywrócić dany obiekt do stanu technicznego zgodnego z przepisami tej ustawy i innych odpowiednich regulacji.

Zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest również ustalenie, czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego w budownictwie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 515/08). Unormowania zawarte w Prawie budowlanym nie uzależniają możliwości orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego od tego, czy właściciel jest odpowiedzialny za doprowadzenie do złego stanu technicznego obiektu budowlanego, ale jedynie od tego, czy dany obiekt jest w stanie nie nadającym się do remontu, odbudowy lub wykończenia - niezależnie od tego, czy właściciel miał jakikolwiek wpływ na zaistniały stan obiektu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd I instancji stwierdził, że z poczynionych w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustaleń wynika, że budynek mieszkalny zlokalizowany przy ul. J.... we W. względem, którego orzeczono nakaz rozbiórki jest od wielu lat nieużytkowany i znajduje się w bardzo złym stanie technicznym. Potwierdzają to ustalenia wynikające z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 28 listopada 2011 r. Sąd podniósł, że organ nadzoru budowlanego zasadnie stwierdził, iż stan techniczny przedmiotowego budynku stanowi zagrożenie dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa mienia, a obecny stan techniczny przedmiotowego budynku budzi uzasadnione wątpliwości co do możliwości jego odbudowy.

Ponadto na przeprowadzonej w dniu 19 czerwca 2012 r. rozprawie administracyjnej S. B. oświadczyła, że zarówno ona jak i druga właścicielka jest zainteresowana jak najszybszą sprzedażą przedmiotowej nieruchomości, w efekcie czego obowiązek rozbiórki spadnie na nowego właściciela. Podkreśliła przy tym, że w ofertach sprzedaży wygenerowanych przez agencje nieruchomości jest wyraźnie podane: "działka z budynkiem do rozbiórki". Tym samym z przedstawionych powyżej okoliczności bezspornie wynika, że w realiach niniejszej sprawy wystąpiły przesłanki orzeczenia rozbiórki określone w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Z przeprowadzonych w toku postępowania administracyjnego – w myśl § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych - oględzin i oceny stanu technicznego bezspornie wynika, że posadowiony przy ulicy J.... we W. budynek mieszkalny jest nieużytkowany, znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, stanowi zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia oraz budzi wątpliwości co do możliwości jego remontu czy też odbudowy.

Nadto z prezentowanego – m.in. na przeprowadzonej rozprawie administracyjnej – przez S. B. - stanowiska jednoznacznie wynika, że nie wykazywała ona zamiaru przeprowadzenia ewentualnego remontu, a zainteresowana jest jak najszybszą jego sprzedażą.

Wobec powyższego zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie można podzielić prezentowanego w skardze stanowiska, iż organy nadzoru budowlanego zaniechały podjęcia jakichkolwiek działań mających na celu wyjaśnienie, czy istnieje możliwość przeprowadzenia remontu obiektu oraz czy w sprawie zachodzą przesłanki do wydania nakazu rozbiórki. Przeprowadziły one bowiem oględziny, w trakcie których podjęły wątpliwość względem możliwości doprowadzenia niniejszego obiektu do stanu zgodnego z wymogami techniczo-budowlanymi, a przed orzeczeniem nakazu rozbiórki zapoznały się z planami inwestycyjnymi jednego z obecnych właścicieli. Stwierdzając tym samym brak zainteresowania remontem czy też odbudową oraz uznając, że ewentualne doprowadzenie niniejszego obiektu do stanu zgodnego z prawem budzi uzasadnione wątpliwości, a pomimo wykonanego zabezpieczenia przedmiotowy obiekt stwarza niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia i mienia – organy nadzoru budowlanego zasadnie podjęły decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi zaniechania poczynienia ustaleń co do planów D. L. z uwagi na pozostawianie pism w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Brak zainteresowania ze strony drugiej właścicielki niniejszą sprawą poprzez nieustalenie pełnomocnika w kraju do doręczeń oraz zaprezentowanie jakiegokolwiek stanowiska nie może tamować toku postępowania, a w efekcie uniemożliwiać podjęcie rozstrzygnięcia. Organ nadzoru budowlanego podjął konieczne działania i dołożył należytej staranności w celu ustalenia adresu zamieszkania D. L. oraz poinformowania jej o toczącym się postępowaniu.

W ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom skarżącej - nie okazały się także zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, a dokładniej art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., mające na celu ustalenie prawdy materialnej, poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który następnie powinien znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało bowiem przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy. W sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji odzwierciedla poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strony mogły zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.

Na uwzględnienie zasługuje jednak wskazany w skardze zarzut niepowiadomienia skarżącej o przekazaniu jej odwołania D. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Jednakże – w ocenie Sądu - wadliwość ta nie może skutkować w realiach niniejszej sprawy wyeliminowaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Aby ewentualnie do tego doszło konieczne było bowiem wskazanie przez skarżącą jakich konkretnie czynności nie mogła ona podjąć w postępowaniu drugoinstancyjnym, jakiego dowodu nie mogła przeprowadzić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć takie uchybienie. Tymczasem w niniejszej sprawie twierdzenia skarżącej sprowadzały się wyłączenie do ogólnikowego wskazania pozbawienia jej praw poprzez brak możliwości przedstawienia obszerniejszej argumentacji.

Konkludując, uznając, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, - na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd oddalił skargę.

W skardze kasacyjnej od tego wyroku S. B. wnosiła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, wnosząc jednocześnie o zasądzenie od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej podniesiono na podstawie art. 174 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi następujące zarzuty:

1. - naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i art. 153 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo, że zaskarżona decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 67 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie nakazu rozbiórki budynku pomimo braku spełnienia ustawowych przesłanek do wydania takiego orzeczenia (w szczególności wobec możliwości przeprowadzenia remontu obiektu, którego decyzja dotyczy),
2. - naruszenie przepisu art. 145 § 1 ust. 1 pkt c i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo, że zaskarżona decyzja w/w organu nadzoru budowlanego została wydana z naruszeniem prawa procesowego – art. 7 77 § 1, 80 i 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań mających na celu wyjaśnienie, czy istnieje możliwość przeprowadzenia remontu obiektu którego decyzja dotyczy, co jest kluczową kwestią niezbędną do wyjaśnienia czy w sprawie zachodzą przesłanki do wydania nakazu rozbiórki,
3. - naruszenie przepisu art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy- § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawie rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych poprzez zaniechanie przeprowadzenia ekspertyzy technicznej, pomimo powziętych przez organ wątpliwości co do stanu technicznego ocenianego obiektu w perspektywie możliwości przeprowadzenia jego remontu,
4. - naruszenia art. 141 § 4 p.ps.a. poprzez brak szczegółowego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do niektórych spośród zarzutów skargi.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że o ile zasadnie sąd I instancji podniósł, że w postępowaniu w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego istotne jest ustalenie zamiaru właściciela, o tyle na tym ustaleniu nie można poprzestać. Przepis art. 67 ustawy Prawo budowlane nakazuje bowiem przed wydaniem nakazu rozbiórki obiektu ustalenie czy dany obiekt nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Nie można w tym zakresie poprzestać na subiektywnej ocenie jednego z współwłaścicieli, który może nie posiadać w tym zakresie żadnych kompetencji do dokonania takiej oceny. W razie konieczności ustaleń takich należy dokonywać przy pomocy osób posiadających wiadomości specjalne. Taka sytuacja zachodziła w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny usankcjonował zaniedbania organów administracji publicznej obu instancji, które polegały na braku szczegółowego ustalenia obiektywnego stanu technicznego budynku, który – ich zdaniem powinien zostać przeznaczony do rozbiórki.

O ile trafnie stwierdzono, że przedmiotowy budynek nie jest użytkowany, w ogóle organy nadzory budowlanego, których prawidłowość postępowania uznał Sąd I instancji, zaniechały zbadania czy wystąpiła przesłanka braku możliwości remontu. Podniesiono, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku, jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku konieczne jest przeprowadzenie ekspertyzy technicznej. W przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wykazano, że przedmiotowy budynek nie nadaje się do remontu.

Nadto Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok, nie odniósł, się do zarzutu dotyczącego nakazania rozbiórki części obiektu. Z akt sprawy administracyjnej wynika bowiem, że w najgorszym stanie technicznym jest część gospodarcza, a nie mieszkalna analizowanego obiektu. W niniejszej sprawie decyzje administracyjne nakazujące rozbiórkę budynku wydane zostały zdaniem skarżącej kasacyjne co najmniej przedwcześnie, gdyż istnieje możliwość dokonania jego naprawy, a w każdym razie nie stwierdzono ponad wszelką wątpliwość braku takiej możliwości. Tym samym zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego błędnie usankcjonował postępowanie administracyjne, w którym nie przeprowadzono niezbędnych wyżej wskazanych ustaleń. Przesłanką umożliwiającą bowiem nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego w świetle art. 67 ustawy Prawo budowlane jest nie tyle zły stan techniczny obiektu, ale to, że nie nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia.

Sąd winien mieć na uwadze, że decyzja o nakazaniu rozbiórki jest rozstrzygnięciem najdalej ingerującym w konstytucyjnie chronione prawo własności, niedopuszczalna jest więc wykładnia rozszerzająca art. 67 ustawy Prawo budowlane.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny nie kontroluje ponownie legalności zaskarżonego aktu lub czynności w takim zakresie, w jakim czyni to sąd pierwszej instancji, lecz stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Poza przypadkami wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie występują, zakres kontroli kasacyjnej determinują przytoczone podstawy kasacyjne. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się zatem wyłącznie do zweryfikowania zasadności zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej.

Analiza podniesionych w niniejszej sprawie podstaw skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Zarzut naruszenia art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wnosząca skargę kasacyjną wiąże z tym, iż sąd I instancji błędnie przyjął, że organ nadzoru budowlanego ustalił w oparciu o obiektywne kryteria, że stanowiący przedmiot postępowania budynek nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Organ oparł się jedynie na subiektywnej ocenie jednego z jego współwłaścicieli (skarżącej), który nie posiadał żadnych kompetencji do dokonania oceny technicznej stanu danego obiektu i ustalenia czy nadaje się on do remontu. Dokonując oceny zasadności tego zarzutu wskazać należy, iż trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że celem regulacji art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego zamieszczonego w rozdziale poświęconym utrzymaniu obiektów budowlanych jest wyeliminowanie tych obiektów, których stan uniemożliwia doprowadzenie do prawidłowego stanu technicznego.

Dotyczy to wszystkich obiektów, które jako nieużytkowane, zniszczone lub niewykończone nie nadają się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Ocena stanu obiektu, określająca czy nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia należy do obowiązków organu orzekającego. W tym zakresie organ jest obowiązany do przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, w toku którego powinien również ustalić, czy właściciel lub zarządca obiektu – poprzez remont, odbudowę lub wykończenie – zamierza przywrócić obiekt do stanu technicznego zgodnego z przepisami ustawy Prawo budowlane i innych odpowiednich regulacji. Zasadnie Sąd I instancji przyjął, że organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie wywiązał się z powyższych nałożonych obowiązków. W toku podejmowanych czynności dowodowych w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono aktualny stan techniczny budynku podlegającego rozbiórce.

W oparciu o unormowania zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych dokonano oględzin i oceny stanu technicznego obiektu. Z opisu aktualnego stanu budynku zawartego w protokole dokumentującym przeprowadzenie oględzin wynika, że jego stan techniczny jest bardzo zły, stanowi on zagrożenie do życia i zdrowia. W trakcie oględzin stwierdzono nie tylko, że w budynku mieszkalnym położonym we W. przy ulicy J.... brak jest części ściany zewnętrznej, ale także, że konstrukcja drewniana dachu jest zbutwiała, zawilgocona, częściowo zawalona a nadto brak jest części stropów. W protokole z oględzin wymieniono nadto szereg innych wad technicznych tego budynku, dokumentując wszystkie zniszczenia dokumentacją fotograficzną dołączoną do akt sprawy administracyjnej.

Analiza zapisów zawartych w protokole sporządzonym z przeprowadzonych oględzin dotyczących stwierdzonych wad budynku, w połączeniu z załączoną dokumentacją fotograficzną pozwala dopiero na prawidłową ocenę stanu technicznego budynku. Powyższe dowody zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiły wystarczającą podstawę do przyjęcia, przez Sąd I instancji, że organy nadzoru budowlanego zasadnie przyjęły, że stan techniczny budynku jest bardzo zły i nie nadaje się on do remontu, odbudowy. Strona wnosząca skargę kasacyjną prowadząc jedynie polemikę z ustaleniami poczynionymi w tym zakresie przez organ nie odnosi się do wszystkich wad mających wpływ na dokonanie ostatecznej oceny stanu technicznego budynku, a nadto nie wskazuje nowych okoliczności mogących podważyć tą ocenę, a w szczególności pozwalających przyjąć, iż budynek nadaje się do remontu. Dokonując oceny zasadności powyższego zarzutu należy nadto zwrócić uwagę, że użyty w art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zwrot,, nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia" odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela lub zarządcy doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Oznacza to, jak to trafnie podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, że zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest również ustalenie, czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego. Pogląd ten podziela również orzekający w niniejszej sprawie skład, a został on również wyrażony między innymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009 roku w sprawie sygn. akt II OSK 515/08), jak również w doktrynie (Prawo budowlane, Komentarz pod redakcją Z. Niewiadowskiego wydanie 4, strona 658, oraz Prawo budowlane, Komentarz pod redakcją Andrzeja Glinieckiego wydanie 2, strona 811). W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 19 czerwca 2012 roku skarżąca S. B. w sposób jednoznaczny stwierdziła, że nie ma możliwości finansowych i organizacyjnych na dokonanie rozbiórki oraz, że rozbiórką zajmie się nowy właściciel nieruchomości, która została wystawiona na sprzedaż.

Mając na uwadze fakt, że skarżącej przed rozprawą doręczono odpis protokołu z przeprowadzonych oględzin budynku, należy stwierdzić, że słuszne było przyjęcie przez Sądu I instancji za uzasadnione stanowisko organów w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, iż współwłaściciele budynku – w tym skarżąca - znając jego stan techniczny nie przejawiali zamiaru ewentualnego przeprowadzenia remontu, a zainteresowani są jak najszybszą jego sprzedażą. Świadczy o tym również wpis w ogłoszeniu o sprzedaży, w którym wskazano, że nieruchomość jest zabudowana budynkiem przeznaczonym do rozbiórki.

Za nieuzasadniony uznać należy również zarzut dotyczący nie uwzględnienia przez Sąd I instancji zarzutu dotyczącego naruszenia przez organy nadzoru budowlanego prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. § 4 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub nieukończonych obiektów budowlanych poprzez zaniechanie przeprowadzenia ekspertyzy technicznej, pomimo powziętych przez organ wątpliwości co do stanu technicznego ocenianego obiektu w perspektywie możliwości przeprowadzenia jego remontu.

Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z powyższym przepisem ekspertyzę techniczną wykonuje się, jeżeli w wyniku oględzin powstanie uzasadniona wątpliwość co do stanu technicznego ocenianego obiektu budowlanego. Z powyższego wynika, że w ramach przeprowadzanego postępowania w sprawie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego nie jest konieczne przeprowadzenie ekspertyzy technicznej, jeżeli w oparciu o dokonane oględziny stan ten ustalono. Jak wyżej wykazano dokonując oceny pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej przeprowadzone oględziny pozwoliły ten stan ustalić tj. kwalifikujący budynek do rozbiórki. Wynika on zarówno z protokołu oględzin jak i z załączonej dokumentacji fotograficznej wykonanej w trakcie oględzin, a które to dowody zostały następnie poddane trafnej ocenie zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 140 ust. 1 pkt c) i art. 151 p.p.s.a poprzez oddalenie skargi mimo, że zaskarżona decyzja D.ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem art. 7,77 § 1, 80 i 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań mających na celu wyjaśnienie, czy istnieją możliwości przeprowadzenia remontu obiektu, którego decyzja dotyczy. W realiach niniejszej sprawy postępowanie przez organy nadzoru budowlanego zostało bowiem przeprowadzone w sposób prawidłowy zgodnie z wymogami określonymi w k.p.a. w tym w przepisach, których naruszenie zarzuca strona w złożonej skardze kasacyjnej oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku określającego sposób i tryb prowadzenia spraw, których przedmiotem jest nakazanie rozbiórki nieużytkowanego lub nieukończonego obiektu budowlanego i przebieg tego postępowania został poddany prawidłowej ocenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjnej wyrażonej następnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Przeprowadzone czynności w ramach postępowania wyjaśniającego (oględziny i rozprawa administracyjna), jak trafnie wskazał Sąd były wystarczające do ustalenia stanu technicznego budynku oraz zamiaru skarżącej kasacyjnie co do ewentualnego doprowadzenia go do stanu zgodnego z wymogami stawianymi przez przepisy prawa budowlanego w tym normami budowlanymi. Wskazać należy, że strona stawiając powyższy zarzut nie przedstawiła dotychczas żadnego dowodu pozwalającego podważyć ustalenia poczynione w tym zakresie przez organ, a następnie zaakceptowane przez sąd I instancji. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący pozwalający poczynić ustalenia istotne do rozstrzygnięcia sprawy. Nie podważyła również ustaleń wynikających z protokołu oględzin dotyczących opisu stanu technicznego budynku. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. odpowiadają warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym należy w tym zakresie również uznać za trafne stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Rozpatrując skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu opartego na naruszeniu przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak szczegółowego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do niektórych pośród zarzutów skargi. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że powyższy zarzut dotyczy braku rozważenia możliwości nakazania rozbiórki jedynie części budynku, którą skarżąca kasacyjnie określiła jako część gospodarcza. O ile zgodzić się należy z rozważaniami teoretycznymi skargi kasacyjnej odnoszącymi się do pierwszeństwa stosowania art. 66 ustawy Prawo budowlane dotyczącego nałożenia obowiązku przeprowadzenia remontu przed art. 67 tejże ustawy i zakazu stosowania wykładni rozszerzającej art. 67 Prawa budowlanego z uwagi na konstytucyjną zasadę ochrony prawa własności, o tyle należy stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie nastąpiło naruszenie powyższych zasad.

Jak wyżej wskazano przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że budynek nie nadaje się do remontu, odbudowy. Należy jednocześnie stwierdzić, że z opisu wad technicznych zawartych w protokole z przeprowadzonych oględzin oraz sporządzonej dokumentacji technicznej wynika, że bardzo zły stan techniczny dotyczy całego budynku, a nie jego części tak jak to usiłuje wykazać strona w skardze kasacyjnej. Brak jest podstaw do przyjęcia, że istnieje techniczna możliwość dokonania rozbiórki części spornego obiektu budowlanego z możliwością wykonania jednocześnie remontu pozostałej części. Nie w każdej sytuacji wymagane jest przeprowadzenie dodatkowej ekspertyzy technicznej, jeżeli po analizie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego opierając się na doświadczeniu życiowym i ogólnej wiedzy można stwierdzić tak jak w niniejszej sprawie, że nie jest możliwe przeprowadzenie rozbiórki tylko części budynku.

Wskazać również należy, że wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów – zarzutów, powołanych w skardze, jeżeli argumentacja sądu łącznie przesądza o ich bezzasadności (wyrok NSA z 8.04.2008r., sygn. akt II FSK 1695, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz pod redakcją prof. R. Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, rok wydania 2011, str. 523). Zamieszczając w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyczerpujące wyjaśnienie podstawy rozstrzygnięcia w przedmiocie nakazania rozbiórki całego obiektu budowlanego z uwagi na jego stan techniczny i zamiar skarżącej Sąd przesądził o bezzasadności zarzutu dotyczącego nakazania tylko części rozbiórki.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, albowiem skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.