Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę G. S. oraz Z. S. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sosnowcu postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59f oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) nałożył na skarżących karę w kwocie 75 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku zakładu mechaniki pojazdowej zlokalizowanego przy ul. Z. w S. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w trakcie kontroli budowy przeprowadzonej w dniu 13 września 2011 r. stwierdzono, że obiekt wznoszony na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] stycznia 2008 r. jest użytkowany bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie.
Po rozpoznaniu zażalenia, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, stwierdzając że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż skarżący przystąpili do użytkowania budynku warsztatu przed uzyskaniem pozwolenia na jego użytkowanie. Potwierdza to w szczególności dokumentacja fotograficzna z dnia 13 września 2011 r. przedstawiająca ustawione w pomieszczeniach budynku samochody oraz urządzenia i narzędzia. Okoliczność, że w dacie ponownej kontroli w dniu 30 września 2011 r. obiekt nie był użytkowany świadczy zaś wyłącznie o jego opróżnieniu w związku z zawiadomieniem o ponownej kontroli. Także zdjęcia przedłożone przez inwestora z widocznymi na nich drobnymi narzędziami i śladami użytkowania dowodzą w sposób wyraźny, że obiekt ten był wcześniej użytkowany.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, zarzucili wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 i art. 124 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. i w zw. z art. 59 g oraz art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, podnosząc, że nie sposób się zgodzić z oceną organów dotyczącą prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. W protokole kontroli z 13 września 2011 r. wskazano bowiem jedynie, że "budynek był użytkowany" w żaden sposób nie precyzując na czym użytkowanie to polegało, ani kto do niego przystąpił. W adnotacji urzędowej podpisanej przez pracownika PINB wskazano wprawdzie, że w czasie kontroli w budynku warsztatu trwała naprawa samochodów, jednakże adnotacja taka nie może stanowić dowodu w sprawie administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, podzielił stanowisko organów obu instancji, że skarżący przystąpili do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego. Z uwagi na zaliczenie realizowanego obiektu warsztatu do XVII kategorii, skarżący jako adresaci pozwolenia na budowę, stosownie do art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego, byli zobowiązani przed przystąpieniem do użytkowania tego obiektu uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na jego użytkowanie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie można skutecznie postawić organom zarzutu, że nie wywiązały się one z obowiązku zebrania dowodów świadczących o rozpoczęciu użytkowania znajdującego się w budowie warsztatu samochodowego. Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja zdjęciowa dowodzi, że w realizowanym obiekcie znajdowały się samochody osobowe (co najmniej dwa), a w ich bezpośrednim sąsiedztwie dostrzec można urządzenia i narzędzia wskazujące na prowadzenie przy tych pojazdach prac serwisowych.
Okoliczność tę potwierdził zresztą skarżący składając swój podpis pod protokołem kontroli przeprowadzonej w dniu 13 września 2011 r. W protokole tym stwierdzono zaś, że realizowany budynek zakład mechaniki pojazdowej był użytkowany. Nawet przyjęcie, że korzystano z tego obiektu jedynie jako z miejsca postojowego dla samochodów oczekujących na naprawę, nie prowadziłoby do podważenia zasadności nałożenia kary, o jakiej mowa w art. 57 ust.7 Prawa budowlanego. Trudno bowiem w praktyce rozdzielić użytkowanie budynku warsztatu samochodowego od jego użytkowania jako miejsca służącego do przechowywania czy postoju naprawianych samochodów. Zawarte w protokole kontroli stwierdzenie dotyczące przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego przez właściwy terenowo organ nadzoru budowlanego nie dowodzi, że przeprowadzona w dniu 13 września 2011 r. kontrola miała miejsce w ramach odrębnego postępowania.
Organ I instancji zawiadomił także pismem z dnia 19 września 2011 r. inwestorów o podejmowanych przez siebie dalszych czynnościach. Inwestorzy wzięli również udział w kontroli przeprowadzonej w dniu 30 września 2011 r. i mogli zgłaszać do protokołu swoje uwagi dotyczące prowadzonego postępowania.
W skardze kasacyjnej skarżący zarzucili naruszenie art. 141 § 4, art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 57 ust. 7 i art. 59f Prawa budowlanego. Skarżący podnieśli, że organy nadzoru budowlanego nie zgromadziły materiału dowodowego wystarczającego do udowodnienia faktu, że skarżący przystąpili do nielegalnego użytkowania wybudowanego warsztatu samochodowego. Ogólnikowość protokołu kontroli przeprowadzonej w budynku inwestorów w dniu 13 września 2011 r. w powiązaniu z okolicznością, iż fakt rzekomego prowadzenia przez inwestorów w warsztacie działalności usługowej wynika jedynie ze sporządzonej przez pracownika organu notatki urzędowej nie mogą być podstawą ustalenia o przystąpieniu przez skarżących do niezgodnego z prawem użytkowania wzniesionego obiektu.
Nie pozwala też na taką konkluzje załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna. Znajdujące się w obiekcie narzędzia mogły służyć do wykonywania wykończeniowych robót budowlanych, a nie naprawiania samochodów. Wstawienie do nowobudowanych pomieszczeń dwóch samochodów było incydentalne z uwagi na wykonywanie robót budowlanych na sąsiedniej działce..
Przytaczając takie podstawy kasacyjne skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Istota przytoczonych w podstawach kasacyjnych zarzutów naruszenia art. 141 § 4, art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 151 P.p.s.a., art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 57 ust. 7 i art. 59f Prawa budowlanego sprowadza się do tego, że organy nienależycie zgromadziły materiał dowodowy i wadliwie ustaliły fakt użytkowania budynku zakładu mechaniki pojazdowej przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, co uszło uwadze Sądu pierwszej instancji. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną dowody zebrane w sprawie nie potwierdzają jednoznacznie użytkowania obiektu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie dają podstaw do przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji naruszył wskazane w podstawach kasacyjnych przepisy. Nie można w szczególności podzielić zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, na skutek czego w sprawie został wadliwie ustalony stan faktyczny. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, organy nadzoru budowlanego miały wystarczające podstawy do ustalenia, iż budynek zakładu mechaniki pojazdowej, zlokalizowany przy ul. Z. w S. był użytkowany przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Z protokołu kontroli budowy zakładu mechaniki pojazdowej z dnia 13 września 2011 r. wynika bowiem, że "w dniu przeprowadzonej kontroli budynek był użytkowany". Protokół ten został podpisany przez skarżącego i nie wniesiono do niego żadnych uwag. Do protokołu dołączona została także dokumentacja zdjęciowa, z której wynika, że w obiekcie znajdowały się dwa samochody osobowe, narzędzia, kanistry, wiatrak oraz inne sprzęty.
Ponadto, ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej (k. 3 akt administracyjnych), sporządzonej przez st. inspektora PINB A. Ł., która była obecna przy kontroli budowy zakładu mechaniki pojazdowej wynika, że w trakcie kontroli w dniu 13 września 2011 r. w pomieszczeniach kontrolowanego zakładu mechaniki pojazdowej prowadzona była działalność usługowa (trwała naprawa samochodów osobowych). W toku postępowania przed organami administracji skarżący nie przedstawił takich dowodów, które wskazywałyby na to, że obiekt nie był użytkowany, ani też nie wnosił o przeprowadzenie takich dowodów.
Mając na uwadze treść protokołu kontroli budowy z dnia 13 września 2011 r., zgromadzoną w sprawie dokumentację zdjęciową, notatkę służbową oraz to, że skarżący potwierdził fakt użytkowania obiektu, organy miały podstawy do przyjęcia, iż obiekt był użytkowany jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia, o którym mowa w art. 55 Prawa budowlanego. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i odniósł się do wyjaśnień skarżących.
Wbrew podnoszonym przez skarżących zarzutom, nie ma podstaw do twierdzenia, że pierwszy protokół z dnia 13 września 2011 r. nie dotyczył nowo wybudowanego obiektu zakładu mechaniki pojazdowej, lecz starych budynków warsztatowych. W protokole tym bowiem wyraźnie jest mowa o przeprowadzeniu "czynności kontrolnych dotyczących budowy "budowa zakładu mechaniki pojazdowej na działce nr [...], ul. Z. w S., symbol PKOB 1230, kat. Obiektu XVII" polegających w szczególności na sprawdzeniu dokumentów formalno-prawnych dotyczących realizacji inwestycji. Natomiast to, że w toku drugiej kontroli zakład nie był już użytkowany, nie podważa ustaleń przyjętych w pierwszym protokole. Nie jest także przekonywujące twierdzenie strony, że podpisała protokół kontroli, który jest niezgodny ze stanem faktycznym. Nie mają również racji wnoszący skargę kasacyjną podnosząc, że notatka służbowa sporządzona przez pracownika nie ma wartości dowodowej.
Z notatki tej wynika, że sporządził ją pracownik organu, obecny w toku kontroli i potwierdził, że w trakcie kontroli w dniu 13 września 2011 r. w pomieszczeniach kontrolowanego zakładu mechaniki pojazdowej trwała naprawa samochodów osobowych. Notatkę tę jako dowód w sprawie można kwestionować przy pomocy innych środków dowodowych, skarżący jednak o to nie wnosili, a jedynie twierdzili, że taka notatka nie może stanowić dowodu w sprawie.
W takich okolicznościach sprawy nie ma wystarczających podstaw prawnych, żeby zarzucić sądowi administracyjnemu, że naruszył wskazane w podstawach kasacyjnych przepisy, z tego powodu, że w świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie było podstaw do przyjęcie, iż właściciele obiektu dopuścili się jego użytkowania bez wymaganego pozwolenia.
Tym samym, skoro bezspornym w tej sprawie jest to, że użytkowanie zakładu mechaniki pojazdowej wymagało uzyskania pozwolenia na użytkowanie i nie zostało podważone ustalenie organów, że obiekt był użytkowany przed uzyskaniem takiego pozwolenia, to prawidłowo zaskarżonym postanowieniem nałożono na właścicieli obiektu karę pieniężną ze nielegalne użytkowanie tego obiektu, stosownie do art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Nie są trafne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz Prawa budowlanego, albowiem Sąd pierwszej instancji miał podstawy do dokonania oceny, iż stan faktyczny sprawy został przez organy ustalony prawidłowo i uzasadniał zastosowanie art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną