Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 595/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Warszawie oddalił skargę E. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Ww. decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 i art. 157 § 1 i art. 158 § 1 oraz art. 268 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej K.p.a.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku E.W., utrzymano w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] października 2008 r., nr [...] cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. W. zarzucił Komendantowi Głównemu Policji, że nie odniósł się do jego sprawy należycie, gdy tymczasem decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniając swoje stanowisko, powołał się na argumenty podniesione wcześniej w pismach z dnia 9 kwietnia 2013 r. oraz 4 grudnia 2012 r. po raz kolejny podkreślając, że w prowadzonym postępowaniu organ nie dowiódł, aby należał do kręgu osób wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, a tym samym, aby istniała podstawa do cofnięcia mu pozwolenia na broń.
Ponadto zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7 i 8 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie, z jakich źródeł pochodziła informacja o widywaniu go w stanie po użyciu alkoholu, zażądał też ich ujawnienia. Ponownie wniósł o uwzględnienie dowodu na nierzetelne i niekorzystne dla niej przeprowadzenie badań psychologicznych, jakim w jego ocenie jest orzeczenie Sądu Koleżeńskiego Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Ponadto strona powołała się na szereg pozytywnych dla niej opinii, prawidłowe przechowywanie broni oraz niekaralność, a także fakt przynależności do Polskiego Związku Łowieckiego.
Rozpoznając sprawę ponownie Komendant Główny Policji stwierdził, że przedstawione przez stronę argumenty nie tworzą podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że decyzja Komendanta Głównego Policji zapadła w postępowaniu przeprowadzonym w trybie nadzwyczajnym, w toku którego organ badał czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu cofającej stronie pozwolenie na broń palną myśliwską.
W zaskarżonej decyzji Komendant Główny Policji nie stwierdził wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. przesłanek do nieważności decyzji, czemu dał wyraz w jej uzasadnieniu.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ stanowisko to podtrzymał. Stwierdził bowiem, że Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu był organem właściwym miejscowo i rzeczowo do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia stronie pozwolenia na broń (art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.), w prawie materialnym istnieje podstawa prawna, którą wskazano w komparycji decyzji cofającej prawo do broni (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., pierwsza część zdania). Stanowiący podstawę prawną decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu, przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 znajduje się bowiem w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), co oznacza, że zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej należało uznać za chybiony.
Podnoszona przez stronę kwestia nierzetelności przeprowadzonych w stosunku do niej badań oraz powołanie się przez nią na orzeczenie Sądu Koleżeńskiego Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, zawierające krytyczne uwagi do sposobu ich przeprowadzenia, nie może przy tym wpłynąć na sposób rozpatrzenia sprawy, bowiem sąd ten nie jest wskazany przez prawodawcę jako podmiot właściwy do weryfikowania orzeczeń psychologicznych. Jest nim wyłącznie właściwy miejscowo wojewoda, co wynika z przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.). Ten zaś podmiot w sprawie stanowiska nie zajmował, ponieważ strona się do niego nie zwracała.
Argumentacja zawarta we wniosku strony dotycząca m. in. posiadania przez nią pozytywnych opinii, jej niekaralności i przynależności do PZŁ nie odnosi się do kwestii merytorycznego rozstrzygnięcia Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu.
Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi E. W. do WSA w Warszawie.
Skarżący powtórzył w skardze zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie skargi zarzucając organowi, że nie odniósł się do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu należycie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Warszawie stwierdził, że kwestionowana decyzja znajduje podstawę prawną w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i jest następstwem wydania niekorzystnego dla strony orzeczenia psychologicznego, z którego wynika, iż wykazuje ona istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ustawy.
Zdaniem tegoż sądu, poza wskazaną podstawą, organy orzekające w sprawie dokonały analizy wszystkich przesłanek wymienionych w przepisie art. 156 § 1 K.p.a. i nie stwierdziły, aby którakolwiek z nich wystąpiła w sprawie.
Skargą kasacyjną – reprezentowany przez pełnomocnika – E. W. zaskarżył ww. wyrok w całości i na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) wniósł o:
- 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżony wyrok,
- 2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa zaskarżonemu orzeczeniu strona zarzuca naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niestwierdzenie wystąpienia w sprawie przesłanek nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu.
W uzasadnieniu podnosi, że potwierdzenie odpowiedniego stanu psychologicznego do utrzymania tego pozwolenia zostało dokonane przez dwóch biegłych psychiatrów z listy wskazanej przez KWP na badaniach psychologicznych, nierzetelnych i zakwestionowanych przez skarżącego, nie przeprowadzając żadnego dodatkowego wyjaśnienia spełnienia przez skarżącego przesłanek do dysponowania bronią i nie kierując się orzeczeniami lekarskimi, wydanymi przez autoryzowanych przez niego lekarzy.
W odpowiedzi organu na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W ocenie Komendanta Głównego Policji WSA w Warszawie trafnie wskazał, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] października 2008 r. nie została wydana bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej Ppsa) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 Ppsa (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna sprowadza się wyłącznie do podniesienia zarzutu naruszenia przepisu postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. z tego powodu, że nie stwierdzono wystąpienia w sprawie przesłanek nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu.
Zdaniem Sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia ww. przepisu, wedle którego stwierdzenie nieważności decyzji wymaga wykazania, że decyzja ostateczna wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem w nowej sprawie, w której organ administracji nie orzeka co do istoty sprawy lecz jako organ kasacyjny zajmuje się kwestiami czysto prawnymi dotyczącymi nieważności decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych i poglądach doktryny przyjmuje się, że naruszenie prawa będzie rażące wtedy, gdy jego skutków społeczno gospodarczych nie można akceptować z punktu widzenia państwa prawa i musi być to naruszenie oczywiste. Muszą to być wady o szczególnym charakterze gatunkowym, z najwyższym stopniem naruszenia prawa, nie dającym się pogodzić z zasadami praworządności, powodującym konieczność wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. Rażące naruszenie prawa nie może odnosić się do pewnego luzu decyzyjnego organu wydającego decyzję chyba, że organ jawnie wyszedł poza granice swobodnej oceny. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organ administracji orzeka jako organ kasacyjny na podstawie przepisów i stanu faktycznego obowiązujących w dacie wydania decyzji podlegającej ocenie pod względem istnienia przesłanek do stwierdzenia jej nieważności, a nie w dacie orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności.
Skoro zatem w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organ administracji na podstawie przepisów i stanu faktycznego obowiązujących w dacie wydania decyzji podlegającej ocenie pod względem istnienia przesłanek do stwierdzenia jej nieważności, to późniejsza zmiana przepisów prawa nie ma znaczenia w sprawie. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych. W przypadku zatem gdy norma prawna wymaga wykładni, a wynik tej wykładni może być różny, przyjęcie określonej wykładni nie może zostać zakwalifikowane do rażącego naruszenia prawa.
Komendant Główny Policji, oceniając decyzję z dnia [...] października 2008 r. w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich stwierdził, że nie zachodzi przesłanka obligująca do stwierdzenia nieważności decyzji, określona w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Decyzja cofająca skarżącemu pozwolenie na broń została wydana na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w związku z zaistnieniem przesłanek z art. 15 ust. 1 pkt 3 tej ustawy ze względu na wykazywanie przez niego istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, co wynikało z ostatecznego orzeczenia psychologicznego z dnia 21 marca 2008 r. wydanego przez upoważnionego psychologa E. K. (k. 112 akt adm.), a zatem zarzut wydania ww. decyzji bez podstawy prawnej należy uznać za chybiony.
Bez znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy pozostaje powoływana przez skarżącego okoliczność nierzetelnego przeprowadzenia badań i orzeczenie Sądu Koleżeńskiego Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, które podniosło uwagi krytyczne do warunków istniejących podczas badań, bowiem kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń przeprowadza, na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, właściwy miejscowo wojewoda.
W przypadku braku takiej kontroli i jej wyników wskazujących na nieprawidłowości mogące kwestionować prawidłowość oceny dokonanej przez psychologa, organy Policji nie miały dostatecznych podstaw, by nie uwzględniać wydanego przez tego psychologa ostatecznego orzeczenia wskazującego, że E. W. nie może dysponować bronią.
Słusznie uznał sąd I instancji, że organy orzekające w sprawie, poza wskazaną podstawą, dokonały analizy wszystkich przesłanek wymienionych w przepisie art. 156 § 1 K.p.a. i nie stwierdziły, aby którakolwiek z nich wystąpiła w sprawie. Zasadnie wskazały, że wyniki tej analizy nie dały podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez skarżącego decyzji.
Z tych względów i uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 Ppsa.