Uzasadnienie
UZASADNENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. B. i G. B. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nakazującą skarżącym rozbiórkę ogrodzenia.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
| Ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., podjętą na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U.| |z 2006 r., Nr 156, poz. 1118), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Złotoryi nakazał skarżącym rozbiórkę ogrodzenia zlokalizowanego | |przy ul. [...] w Z. od strony drogi gminnej oznaczonej nr ewid. [...] oraz od strony drogi wojewódzkiej biegnącej w kierunku [...]. Jak wynika z | |uzasadnienia tej decyzji powodem rozstrzygnięcia było ustalenie, że ogrodzenie zostało zrealizowane bez wymaganego prawem zgłoszenia, | |a inwestorzy nie przedstawili wymaganego dla legalizacji samowoli budowlanej zaświadczenia o zgodności ogrodzenia z obowiązującym | |miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - stosownie do wydanego w toku sprawy postanowienia organu z dnia [...] kwietnia 2007 r. | |Z akt sprawy administracyjnej wynika, że w trakcie prowadzonego postępowania skarżący występowali do właściwego organu o wydanie | |zaświadczenia potwierdzającego zgodność wybudowanego ogrodzenia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. | |Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Burmistrz Miasta Złotoryi odmówił wydania żądanego zaświadczenia, przy czym powodem tej odmowy | |było ustalenie, że ogrodzenie zostało zrealizowane nie w granicy nieruchomości skarżących z drogą, lecz z przekroczeniem tej granicy w | |całości na działce nr [...] przeznaczonej w planie pod drogę gminną.
Ustalenie takie zostało poczynione w oparciu o opinię uprawnionego | |geodety K. D., która w toku postępowania związanego z wydaniem zaświadczenia, na zlecenie organu, wznowiła znaki graniczne dla działki nr | |[...] w trybie przewidzianym w art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520). | |W sporządzonej wówczas opinii geodety stwierdzono, że ogrodzenie skarżących zajmuje część działki [...] o powierzchni 19 m2 i jest wynikiem | |wybudowania ogrodzenia o szerokości 0,50 m w osi granicy oraz część działki nr [...] o pow. 32 m2 będącej własnością województwa | |dolnośląskiego, stanowiącej drogę wojewódzką nr [...] i jest wynikiem wejścia z budową ogrodzenia poza granice działki skarżących [...].
Należy| |wskazać, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] stycznia 2009 r. utrzymujące w mocy postanowienie | |Burmistrza Miasta Złotoryi o odmowie wydania zaświadczenia było przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Wyrokiem z dnia 18 czerwca | |2009 r. (sygn. akt II SA/Wr 144/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę skarżących. Wniesiona przez nich od tego | |wyroku skarga kasacyjna została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010 r. w sprawie II OSK 1593/09 | |oddalona. |
|Z dokumentacji znajdującej się w aktach postępowania wynika ponadto, że w dniu 12 lipca 2011 r. skarżącym została doręczona opinia biegłego| |sądowego z zakresu geodezji D. L. sporządzona w dniu 28 czerwca 2011 r. na zlecenie Prokuratury Rejonowej w Złotoryi nadzorującej śledztwo | |w sprawie przekroczenia w październiku 2008 r. uprawnień przez geodetów miejskich przy czynności wznowienia znaków granicznych pomiędzy | |działkami nr [...] i nr [...]. W opinii tej stwierdzono, że "geodeta K. D. błędnie wyznaczyła przebieg spornej granicy w terenie" oraz że "G. | |B. słusznie zarzuca, iż geodeta K. D. błędnie wyznaczyła przebieg spornej granicy w terenie" (por. opinia k. 428-432 akt | |administracyjnych). |
|Wskazując na powyższą opinię skarżący w dniu 14 lipca 2011 r. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Złotoryi z | |wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nakazującą im rozbiórkę ogrodzenia. We | |wniosku tym wskazali, że w oparciu o uzyskaną opinię wystąpili także do Burmistrza Miasta Złotoryi o wydanie stosownego zaświadczenia o | |zgodności zrealizowanego ogrodzenia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. |
|Decyzją z [...] października 2011 r. organ odmówił wznowienia. Z uwagi na wadliwą formę tego rozstrzygnięcia Dolnośląski Wojewódzki Inspektor| |Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 8 grudnia 2011 r. uchylił decyzję organu I instancji z przekazaniem mu sprawy do ponownego rozpatrzenia.| |Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Złotoryi postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. ponownie odmówił wznowienia | |postępowania. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ odwoławczy utrzymał je w mocy. Organy uznały, że podanie skarżących | |o wznowienie postępowania w zasadzie nie odnosi się do żadnej z podstaw wznowienia. Powołały się na fakt umorzenia postępowania karnego w | |sprawie przekroczenia uprawnień przez geodetów miejskich przy wznowieniu znaków granicznych oraz orzeczenie przez Burmistrza Złotoryi | |kolejnej odmowy wydania zaświadczenia utrzymanej w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] września | |2011 r. Zwróciły uwagę, że jedynym powodem nakazu rozbiórki było niewykonanie przez skarżących obowiązku przedstawienia zaświadczenia. | |Usytuowanie ogrodzenia nie była natomiast ani powodem wszczęcia postępowania, ani jego zakończenia decyzją o rozbiórce, stąd, jak | |stwierdziły organy, nie ma bezpośredniego związku pomiędzy ustaleniami biegłego geodety a kwestionowaną decyzją. |
|W wyniku skargi skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 września 2012 r. (sygn. akt II SA/Wr 362/12) | |uchylił wyżej opisane postanowienia organów obu instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wbrew stanowisku organów, przesłanką rozbiórki w | |świetle art. 49 b Prawa budowlanego nie jest samo nieprzedłożenie zaświadczenia o zgodności samowoli z miejscowym planem zagospodarowania | |przestrzennego niezależnie od przyczyn niewydania zaświadczenia. Przesłanką rozbiórki jest brak zgodności budowy z przepisami o planowaniu | |i zagospodarowaniu przestrzennym. Za błędną w związku z tym Sąd uznał ocenę organów, że z treści wniosku skarżących niewątpliwie wynika | |brak powołania podstawy wznowienia. W uzasadnieniu wyroku Sąd rozważał: "Wymagało oceny, czy okoliczność stanowiącą przesłankę wznowienia | |postępowania stanowi zgodność budowy ogrodzenia z planem miejscowym, gdy skarżący twierdzili tak od początku trwania postępowania | |rozbiórkowego, zaś zdaniem organu i według oceny wyroku II SA/Wr 73/07 okoliczności tej organ nie powinien badać, czy uzyskanie przez | |skarżących nowego zaświadczenia, jednak stwierdzającego wyraźnie, że ogrodzenie od początku (w szczególności w dacie wydania nakazu | |rozbiórki) było usytuowane bez naruszania planu miejscowego" i dalej: "Można więc zgłosić wątpliwość, czy powstanie możliwości udowodnienia| |przed organem nadzoru budowlanego niezgodności dotychczasowego zaświadczenia z prawdą obiektywną, już tworzyło podstawę wznowieniową (art. | |217 § 2 pkt 1 w związku z art. 76 § 3 k.p.a.), czy dopiero uzyskanie nowego zaświadczenia stwierdzającego nieprawdziwość zaświadczenia | |stanowiącego jedną z podstaw nakazu rozbiórki (a więc wniosek skarżących byłby przedwczesny).
Jak zaznaczono na wstępie, wobec luk w | |materiale dowodowym oraz pominięcia przez organ istotnych zagadnień, sygnalizowanych przez Sąd do rozstrzygnięcia przez organ, nie było | |uzasadnione już teraz uznanie orzeczonej odmowy za prawidłową, a jedynie wadliwie w części uzasadnioną. Poza granicami nin. sprawy | |pozostają zagadnienia procesowe i materialnoprawne wymagające rozstrzygnięcia po wszczęciu postępowania wznowieniowego, zatem na ich temat | |Sąd się nie wypowiada". W zaleceniach dla organów ponownie rozpatrujących sprawę Sąd polecił im zwrócenie się do skarżących o wskazanie co | |w ich ocenie ma stanowić podstawę wznowieniową. |
|W toku kolejnego rozpatrywania sprawy organ I instancji, kierując się zapewne powyższymi wskazaniami, kilkukrotnie wzywał skarżących do | |skonkretyzowania przesłanki wznowieniowej. W odpowiedzi, skarżący wyjaśnili, że podstawą ich żądania jest opinia biegłego sądowego | |sporządzona na zlecenie Prokuratury, w której stwierdzono popełnienie błędów przez biegłych geodetów miejskich w określeniu punktów | |granicznych. Następnie organ I instancji wystąpił do Burmistrza Miasta Złotoryi o przekazanie dokumentów związanych z czynnościami geodetów| |miejskich. |
|W powyższych okolicznościach organ I instancji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. podjętym na podstawie art. 149 § 3 kpa, kolejny | |raz odmówił wznowienia. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego zażalenia postanowieniem z [...] lipca 2013 r. utrzymał| |je w mocy. Powodem odmowy wznowienia, jak wynika z treści wydanych postanowień, było uznanie, że opinia biegłego D. L. nie mogła stanowić | |podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa z uwagi na to, że została sporządzona po wydaniu kwestionowanej decyzji. Opinia ta, jak | |przyjęły organy, nie spełnia warunku "nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji nie znanego organowi, który wydał decyzję". | |Ponadto, jak stwierdził organ odwoławczy, przyczyną orzeczenia rozbiórki ogrodzenia nie było jego usytuowanie na terenie sąsiedniej | |nieruchomości (drogi), lecz nieudowodnienie przez inwestorów zgodności wykonanego ogrodzenia z miejscowym planem zagospodarowania | |przestrzennego. |
|W skardze, nie zgadzając się z tym stanowiskiem organów, skarżący zwrócili uwagę, że opinia biegłego sądowego, ze względu na kwalifikacje | |(wiedzę) biegłego, ujawnia nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji o rozbiórce. Okoliczności te są istotne, gdyż co | |najmniej uprawdopodobniają, że wydana decyzja byłaby inna. Z tych względów należało uznać, że wydana decyzja narusza przepisy postępowania,| |co najmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. |
|Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012| |r., poz. 270 ze zm.) określanej dalej jako P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na | |swoje i organów związanie oceną prawną wyrażoną w prawomocnych wyrokach wydanych w sprawie tj. w wyroku z dnia 26 kwietnia 2007 r. o sygn. | |akt II SA/Wr 73/07 uchylającym decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] i | |poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także w wyroku z dnia [...] września 2012 r. o sygn. akt II SA/Wr 362/12 uchylającym | |postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] i poprzedzające je | |postanowienie organu I instancji.
Należy wyjaśnić, że pierwszy z powołanych wyroków dotyczył decyzji administracyjnych nakazujących | |skarżącym rozbiórkę ogrodzenia wydanych w postępowaniu zwykłym, a poprzedzającym ostateczną decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. Podstawą ich| |wydania, jak wynika z uzasadnienia tego wyroku z dnia 26 kwietnia 2007 r. było orzeczenie przez organy rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia | |w oparciu o zaświadczenie Burmistrza Miasta Złotoryi z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] stwierdzające, że ogrodzenie znajduje się na obszarze | |drogi gminnej (KDL ½). Uchylając wówczas rozstrzygnięcia organów Sąd w sprawie II SA/Wr 73/07 zwrócił uwagę na wadliwość powyższego | |zaświadczenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dokładnie regulują tryb wydawania zaświadczeń | |(art. 217-220). Wskazywał m. in. "W sytuacji, gdy określona osoba (inwestor) składa wniosek do właściwego organu o wydanie zaświadczenia o | |określonej treści (w tym przypadku poświadczenie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wykonanego ogrodzenia), a | |organ uznaje, że nie ma podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści, to nie może wydać zaświadczenia o odmiennej treści aniżeli żąda | |tego wnioskodawca.
W takiej sytuacji, stosownie do art. 219 kpa, organ winien wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej| |treści na które przysługuje zażalenie do organu wyższej instancji. Wnioskodawca winien mieć bowiem możliwość, na skutek wniesionego | |zażalenia, uruchomienia procedury zweryfikowania przez inny nadrzędny organ odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. W tym to właśnie| |postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia możliwe jest kwestionowanie odmiennej interpretacji planu, nie zaś w postępowaniu opartym na | |art. 49 b Prawa budowlanego". Kolejny wyrok z dnia 12 września 2012 r. o sygn. akt II SA/Wr 362/12 do którego nawiązał Sąd I instancji w | |uzasadnieniu zaskarżonego obecnie orzeczenia odnosił się natomiast do postanowień odmawiających wznowienia postępowania, a poprzedzających | |obecnie kontrolowane rozstrzygnięcia organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2013 r. i utrzymujące je w mocy postanowienie organu | |odwoławczego z [...] lipca 2013 r. Sąd stwierdził, że wyrok ten obligował organy do uzupełnienia materiału dowodowego, w tym w szczególności | |co do wezwania skarżących do uzupełnienia wniosku o wznowienie postępowania.
Dalej wywiódł, że w świetle treści tego wyroku wiążące było | |uznanie, że opinia biegłego sądowego, jest dowodem, który powstał już po wydaniu nakazu rozbiórki ogrodzenia. Wskazał, że na skutek wyroku | |tut. Sądu z dnia 12 września 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego kilkakrotnie występował do wnioskodawców o sprecyzowanie | |treści żądania poprzez wskazanie na jakiej przesłance jest ono oparte. W odpowiedzi skarżący, wskazując na treść art. 145 § 1 pkt 5 kpa | |wyjaśnili, że nową okolicznością uzasadniającą wznowienie jest opinia biegłego sądowego otrzymana z Prokuratury w Złotoryi w dniu 12 lipca | |2011 r. Sąd stwierdził, że tym samym organ wypełnił jego zalecenia zawarte w poprzednim orzeczeniu. Uznał, że ocena wskazanej przez | |skarżących podstawy wznowieniowej miała miejsce już w poprzednim wyroku. Skoro opinia na którą powołali się skarżący powstała po wydaniu | |kwestionowanej decyzji to nie mogła stanowić podstawy wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. |
|W skardze kasacyjnej skarżący, zaskarżając w całości wyrok Sądu I instancji, zarzucili naruszenie: "art. 3 § 1 P.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 | |ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 151 i 145 § 1 pkt 1 | |lit. c P.p.s.a. w zw. z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a | |także art. 7, 77 § 1 kpa i art. 80 kpa przez brak należytego skontrolowania zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem i | |błędne nieuwzględnienie zarzutów skarżących w zakresie naruszeń powyższych przepisów postępowania administracyjnego i uznanie, że nie | |istnieją w niniejszej sprawie podstawy wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a opinia biegłego sądowego nie wypełnia | |przesłanek umożliwiających wznowienie postępowania, gdyż nie spełnia warunku, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa z uwagi na fakt, że | |dowód ten nie istniał w dniu wydania decyzji tj. w dniu [...] czerwca 2009 r." |
|W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że choć opinia biegłego na którą wskazali skarżący rzeczywiście została sporządzona po | |wydaniu decyzji ostatecznej, to stwierdzone w niej fakty (okoliczności faktyczne) są "nowością" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. | |Argumentowano, że opinia jest specjalnym środkiem dowodowym, którego szczególny charakter wynika zarówno z istoty dowodzonej okoliczności, | |jak i posiadania przez biegłego wiadomości specjalnych. Opinia biegłego nie stanowi oceny prawnej danego stanu faktycznego, nie jest | |również swobodną oceną określonego dowodu lub grupy dowodów, do których to czynności uprawniony jest wyłącznie organ publiczny prowadzący | |postępowanie. Wbrew twierdzeniom organów, opinia ze względu na kwalifikację (wiedzę) biegłego ujawnia "nowe okoliczności faktyczne | |istniejące w dniu wydania decyzji o rozbiórce". Okoliczności te są istotne, gdyż co najmniej uprawdopodobniają, że wydana decyzja byłaby | |inna.
Zarzucono, że organy i Sąd I instancji niezasadnie i z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa odrzuciły możliwość powołania się przez | |skarżących na nowe okoliczności wynikające z treści opinii biegłego oraz innych dokumentów postępowania prokuratorskiego, odstępując od ich| |oceny, w granicach przewidzianych w przepisach art. 7 i 77 § 1 kpa. Argumentowano, że decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana w | |konkretnym stanie faktycznym i prawnym, a z jej uzasadnienia wynika, że podstawą rozbiórki była lokalizacja ogrodzenia w drodze gminnej, co| |świadczyło o jego niezgodności z planem. Skoro zatem obecnie przesłanka ta odpadła to kwestionowana decyzja powinna być wzruszona. | |Do skargi kasacyjnej skarżący załączyli postanowienie Burmistrza Miasta Złotoryi z dnia [...] stycznia 2014 r. odmawiające im kolejny raz | |wydania zaświadczenia potwierdzającego zgodność zrealizowanego ogrodzenia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego| |tym razem z uwagi na brak spełnienia warunków przewidzianych w tym planie dla ogrodzeń. Podnieśli, że postanowienia planu nie mogą odnosić | |się do ich ogrodzenia, gdyż zostało ono wzniesione przed jego wejściem w życie tj. przed 2004 rokiem. |
|Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |
|Skarga kasacyjna jest zasadna w zakresie w jakim zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 151 P.p.s.a. | |Wprawdzie zarzut skargi kasacyjnej nie został sformułowany precyzyjnie, niemniej z jego treści w powiązaniu z treścią uzasadnienia | |jednoznacznie wynika, że skarżący podstawy skargi kasacyjnej upatrują głównie w błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 145 § 1 | |pkt 5 kpa. Ten kluczowy zarzut jest usprawiedliwiony. W rozpatrywanej sprawie zarówno organy obu instancji, jak i Sąd I instancji przyjęły,| |że przedstawiona przez skarżących opinia biegłego sądowego nie może stanowić podstawy wznowienia określonej w tym przepisie z racji | |sporządzenia jej po dniu wydaniu kwestionowanej decyzji. Artykuł 145 § 1 pkt 5 kpa stanowi, że "w sprawie, zakończonej decyzją ostateczną | |wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania | |decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję".
W przepisie tym oprócz "nowych dowodów" mowa także o "nowych okolicznościach faktycznych"| |istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi, który wydał decyzję. W doktrynie prawniczej wyjaśniono, że w omawianej | |przesłance występują dwa odrębne człony; jeden dotyczy ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, drugi – nowych dowodów. Ustawodawca | |posługuje się wyraźnie alternatywą "lub". Wprawdzie należy zgodzić się z poglądem, że błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym | |nie stanowi podstawy wznowienia postepowania, ale błędne ustalenie stanu faktycznego tę podstawę stanowi. Ujawnienie nowych dowodów | |prowadzić może nie tylko do ustalenia nowych okoliczności, ale do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. Dlatego też nie można przyjąć, że | |człon pierwszy "nowe okoliczności faktyczne" konsumuje człon drugi – "nowe dowody".
Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem, iż nie | |daje podstaw do wznowienia ujawnienie nowej okoliczności faktycznej, bez dowodów na jej poparcie. Ujawnienie nowych okoliczności | |faktycznych stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania | |administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 648). |
|W sprawie było dość oczywiste, że opinia biegłego sporządzona po wydaniu kwestionowanej decyzji nie może być podstawą wznowienia w | |rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Rozważenia wymagało natomiast czy opinia ta nie ujawnia takich okoliczności faktycznych, które istniały | |w dniu wydania decyzji o rozbiórce i nie były znane organowi rozstrzygającemu sprawę, a które mogłyby mieć wpływ na treść decyzji. | |Podkreślenia wymaga, że wyjaśnienie skarżących, iż podstawy wznowienia upatrują w doręczonej im przez Prokuratora opinii biegłego nie | |zwalniało organów i Sądu I instancji z konieczności rozważenia, czy opinia ta nie ujawnia istotnych dla sprawy nowych okoliczności | |faktycznych.
Skarżący bowiem, wskazując na ten nowy dowód, domagali się przede wszystkim uwzględnienia, że samowolnie zrealizowane | |ogrodzenie, wbrew wcześniejszym ustaleniom organów, nie znajduje się na terenie drogi gminnej, lecz na granicy ich nieruchomości z tą | |drogą. Nie ma jakichkolwiek przeszkód czy przeciwskazań, aby "nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji i nie znane | |organowi, który ją wydał" ujawniły się dopiero na skutek nowych dowodów powstałych po wydaniu decyzji. Zatem rzeczą organów rozpatrujących | |sprawę, jak również Sądu I instancji kontrolującego ich rozstrzygnięcia było rozważenie, czy fakt, że geodeta, dokonując czynności | |wznowienia znaków granicznych popełniła błąd skutkujący w konsekwencji odmową wydania zaświadczenia niezbędnego dla potrzeb legalizacji | |ogrodzenia mógł mieć wpływ na treść kwestionowanej decyzji. Podkreślenia wymaga, że konieczność badania tej kwestii wyraźnie sugerował Sąd | |I instancji w swoim wcześniejszym wyroku wydanym w niniejszej sprawie.
Poza wcześniej zacytowanymi fragmentami uzasadnienia wyroku z dnia | |12 września 2012 r. (sygn. akt II SA/Wr 362/12) warto również przytoczyć następujące jego stwierdzenie: "Błędna była ocena, że z treści | |wniosku o wznowienie w zestawieniu z ustaleniami zawartymi w materiale procesowym sprawy zakończonej decyzją o rozbiórce wynika brak | |powołania przez skarżących ustawowej podstawy wznowienia. Jak stanowi art. 49 b Prawa budowlanego zasadą jest nakazanie rozbiórki obiektu | |budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Legalizację tej samowoli umożliwia zgodność budowy z przepisami o planowaniu i | |zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Przystępując do legalizacji organ nadzoru | |budowlanego zobowiązuje inwestora do przedłożenia w terminie 30 dni określonych dokumentów stanowiących materiał dowodowy umożliwiający | |zalegalizowanie samowoli budowlanej, w tym zaświadczenia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o zgodności budowy z planem miejscowym. | |Kolejno przepis stanowi, że w przypadku niespełnienia tego obowiązku nakazuje się rozbiórkę.
Powyższe sformułowania nie dają podstaw nawet | |w przypadku wykładni gramatycznej, którą przyjął organ, do przyjęcia za wyłączną podstawę nakazu rozbiórki samego nieprzedłożenia | |zaświadczenia. W domyśle, niezależnie od przyczyn tego nieprzedłożenia. Według tej wykładni wydanie nakazu rozbiórki uzależnione byłoby | |wyłącznie od przesłanki formalnej, w postaci nieprzedłożenia przez stronę określonego środka dowodowego. Tymczasem na wstępie ustawa | |przewiduje przesłankę materialnoprawną, a mianowicie niezgodność budowy z planem. Nie wymaga zapewne szerszego uzasadnienia spostrzeżenie, | |że przyjmowanie jako przesłanki nakazu rozbiórki względu czysto formalnego, byłoby niezgodne z dyrektywą dokonywania wykładni w zgodzie z | |Konstytucją". To właśnie na te rozważania Sądu rozpoznającego wcześniejszą skargę skarżących od ich wcześniejszych rozstrzygnięć | |odmawiających wznowienia postępowania powinny były organy i Sąd I instancji zwrócić szczególną uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, a | |nie na stwierdzenie w tym uzasadnieniu oczywistego faktu sporządzenia opinii biegłego jako "nowego dowodu" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 | |kpa po dniu wydania kwestionowanej decyzji, której to okoliczności, jak wynika z uzasadnienia, Sąd w wyroku z dnia 12 września 2012 r. | |nie przypisał decydującego i przesądzającego dla wyniku sprawy znaczenia. |
|W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego konstrukcja art. 49 b Prawa budowlanego nie uprawnia do przyjęcia, że w każdym przypadku, gdy | |podstawą nakazania rozbiórki obiektu budowlanego było nieprzedstawienie przez inwestora zaświadczenia o zgodności samowoli z planem, to o | |podstawie wznowienia może świadczyć wyłącznie późniejsze uzyskanie takiego zaświadczenia. Teza ta zawodzi już chociażby z tego względu, że | |legalizacja jest uprawnieniem inwestora, który nie musi być zainteresowany w jej przeprowadzeniu. W takim przypadku nawet późniejsze | |uzyskanie żądanego zaświadczenia nie umożliwi wznowienia postępowania. Oznacza to, że ocena podania o wznowienie postępowania zakończonego | |decyzją o rozbiórce obiektu budowlanego w każdym przypadku zgłoszenia takiego żądania musi być indywidulana i odnosić się do okoliczności | |konkretnej sprawy. Wszelkie próby generalizowania, czy ustalenia jakiś wspólnych reguł, do czego wyraźnie dążył Sąd I instancji w | |uzasadnieniu wyroku z dnia 12 września 2012 r. pozostawiając ostatecznie tą kwestię pod rozwagę organom, zawodzą.
W rozpatrywanej sprawie, | |jak wynika z ustaleń i akt sprawy, podstawą rozbiórki był brak zaświadczenia o zgodności zrealizowanego obiektu z obowiązującym planem. Ten| |brak zaświadczenia nie był jednak wynikiem zaniechania skarżących, lecz konsekwencją ustalenia przez właściwy organ, że ogrodzenie | |usytuowane jest na terenie drogi gminnej, a zatem na terenie nie przeznaczonym w planie pod budowę ogrodzeń. Skoro zatem po wydaniu decyzji| |o rozbiórce okazało się, że w rzeczywistości ogrodzenie nie zostało wzniesione na terenie drogi gminnej, lecz na granicy działki inwestorów| |z drogą, to fakt ten należało uznać za istotny z punktu widzenia przesłanek warunkujących zastosowanie art. 49 b Prawa budowlanego. | |W świetle powyższego, zarówno organy, jak i Sąd I instancji wadliwie przyjęły, z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa, że podanie skarżących | |o wznowienie postępowania nie opiera się na żadnej z podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Powodowało to konieczność | |uchylenia zaskarżonego wyroku i wydanych przez organy obu instancji postanowień na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c| |P.p.s.a. |
|O kosztach postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 i 200 P.p.s.a. |