Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. W. i K. W. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie uznania zgłoszonego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za bezskuteczny.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., działając na podstawie art. 34 § 4 oraz art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), po rozpatrzeniu zarzutów wniesionych przez J. i K. W. w piśmie z dnia 26 lipca 2010r. (data wpływu 29 lipca 2010 r., uznał zgłoszony zarzut za bezskuteczny.
W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że w dniu [...] października 2010r. (błąd co do roku: winien być 2009 rok, a nie 2010 rok) tytułem wykonawczym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wszczął postępowanie egzekucyjne obowiązku o charakterze niepieniężnym wobec zobowiązanych J. i K. W.. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt. 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z przepisu nie wynika w jakim momencie rozpoczyna się bieg wyżej wymienionego terminu. W doktrynie przyjmuje się, że termin 7 dni do wniesienia przez zobowiązanego zarzutu biegnie, co do zasady od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jedynie w przypadku zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego lub zarzutu niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego termin do wniesienia zarzutu biegnie od daty doręczenia postanowienia o jego zastosowaniu.
W przedmiotowej sprawie pismem z dnia 26 lipca 2010 r. wniesiono zarzut błędu co do osoby zobowiązanej tj. powołano się na przesłankę zarzutu określoną w art. 33 pkt. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Termin do wniesienia tego zarzutu rozpoczął bieg z chwilą doręczenia zobowiązanym odpisu tytułu wykonawczego. Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2009 r. znak: [...], odpis ten został doręczony zobowiązanym w dniu 19 października 2009 r., a zatem termin upłynął 26.10.2009 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli J. W. i K. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.
Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. znak: [...], Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 23 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy postanowienie organu l instancji.
W uzasadnieniu organ uznał za prawidłowe poszczególne ustalenia organu l instancji, odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu. Wskazał na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1354/05, w którym podano, że: "zarzuty są środkiem zaskarżenia służącym wyłącznie zobowiązanemu do obrony jego interesów w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne narusza podstawowe zasady tego postępowania. Stosownie do brzmienia art. 27 § 1 pkt 9 cyt. ustawy winny być one zgłoszone przez zobowiązanego w terminie 7 dni od doręczenia pouczenia wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Wystąpienie z zarzutami po tym terminie czyni czynność tę bezskuteczną".
Organ podał, że w postanowieniu PINB nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...] organ egzekucyjny zawarł błędne pouczenie, że zobowiązanemu służy w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia prawo do zgłoszenia do PINB zarzutów przeciwko prowadzeniu egzekucji z przyczyn określonych w art. 33 cyt. ustawy. Jedynie w przypadku zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego lub zarzutu niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego termin do wniesienia zarzutu biegnie od daty doręczenia postanowienia o jego zastosowaniu.
Wywiódł, że błędne pouczenie o prawie zgłoszenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, jakiegokolwiek zarzutu określonego w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie tworzy takiego uprawnienia dla zobowiązanego. Skarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 34 § 4 cyt. ustawy w sprawie zgłoszonych zarzutów organ egzekucyjny wydaje postanowienie. Powyższy przepis wskazuje wyraźnie jakiego rodzaju rozstrzygnięcie należy podjąć w sytuacji, gdy zarzuty są uzasadnione. W takim przypadku organ egzekucyjny winien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Zdaniem organu odwoławczego nie narusza prawa orzeczenie organu egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którym organ uznaje zgłoszony zarzut za bezskuteczny z powodu złożenia go po upływie ustawowego terminu. Ustawodawca nie przesądził bowiem, jakiego rodzaju rozstrzygnięcie winien wydać organ egzekucyjny w takim przypadku.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli J. W. i K. W., podtrzymując zarzuty zawarte w zażaleniu i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Sąd I instancji stwierdził, ze przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego była prawidłowość postanowienia uznającego za bezskuteczny zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło obowiązku o charakterze niepieniężnym wobec zobowiązanych J. i K. W., wynikającego z tytułu wykonawczego z dnia [...].10.2009r. znak: [...]. Zgłoszony zarzut dotyczył błędu co do osoby zobowiązanej.
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organy administracyjne prawidłowo, w ocenie Sądu I instancji, przyjęły, że termin 7 dni do wniesienia przez zobowiązanego zarzutu biegnie w tym przypadku od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z akt sprawy wynika, że odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanym w dniu 19 października 2009 r. wraz z pouczeniem na tytule wykonawczym o przysługującym im prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni Wojewódzki Sąd Administracyjny motywował, że termin do wniesienia zarzutów upłynął 26 października 2009 r. Natomiast przedmiotowy zarzut wniesiono pismem z dnia 26 lipca 2010 r., a więc po upływie terminu wskazanego w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1354/05, w którym wskazano, że "stosownie do brzmienia art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji winny być one zgłoszone przez zobowiązanego w terminie 7 dni od doręczenia pouczenia wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Wystąpienie z zarzutami po tym terminie czyni czynność tę bezskuteczną." Zatem w ocenie Sądu I instancji organ prawidłowo wydał rozstrzygnięcie o bezskuteczności zarzutu.
Stosownie do przepisu art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Sąd I instancji wywodził, że postanowienie to, zgodnie z art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wydawane jest "w sprawie zgłoszonych zarzutów". Przepis ten zatem nie wyłącza możliwości rozstrzygnięcia, że zgłoszony zarzut jest bezskuteczny z powodu niezachowania terminu do jego złożenia.
Organy miały zatem podstawy do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia, a uchybienie terminu do zgłoszenia zarzutu powoduje, że zarzuty odnoszące się do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczące wskazania dłużników, czy sposobu korzystania z nieruchomości objętej zakazem użytkowania, nie mogą mieć wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie i nie mogą doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za niezasadne należało uznać, podnoszone w skardze zarzuty w zakresie naruszenia art. 34 ust. 4 cyt. ustawy poprzez podjęcie rozstrzygnięcia nie znanemu przepisom tejże ustawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli J. W. i K. W. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
- - naruszenie art. 145 § 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 4 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną jego wykładnię i tym samym pozytywne usankcjonowanie podjęcia przez organ I instancji rozstrzygnięcia nie znanemu przepisom tejże ustawy;
- - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 § 1 w zw. z art. 1 a pkt 3 w zw. z art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżący są dłużnikami w niniejszej sprawie, a to przez błędną ocenę, iż korzystają oni z nieruchomości objętej zakazem użytkowania podczas, gdy z zabudowań objętych zakazem korzysta inny podmiot aniżeli skarżący.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że rozstrzygnięcie "uznać zgłoszony zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ujęty w piśmie z dnia 26 lipca 2010 roku adwokata P. J. Z. pełnomocnika P.P. J. i K. W. za bezskuteczny", wydaje się być wadliwe z mocy samego prawa i winno być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Wywodzono, że w ustaleniach faktycznych dopuszczono się rażących uchybień, polegających na przyjęciu że skarżący kasacyjnie są zobowiązani do zaniechania użytkowania budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w M.. Uchybienia te były spowodowane brakiem podjęcia przez organ jakichkolwiek czynnościj wyjaśniających. W konsekwencji decyzja zobowiązująca J. i K. W. do zaniechania użytkowania budynku gospodarczego została skierowana do niewłaściwego podmiotu. Oznacza to, że egzekucja administracyjna jest faktycznie prowadzona z rażącym naruszeniem prawa polegającym na dochodzeniu wyegzekwowania obowiązku od podmiotu, który nie może zostać uznany za podmiot postępowania egzekucyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania, zatem przedmiotową skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) stanowi, iż:
" Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego."
W przypadku, kiedy zarzuty są uzasadnione powyższy artykuł, rozstrzyga jaką treść winno przybrać rozstrzygnięcie w sprawie. Brak jest natomiast w powołanym artykule zapisu, jak winno być sformułowane rozstrzygnięcie w przypadku braku zasadności zgłoszonych zarzutów lub gdy zostały zarzuty te zgłoszone z uchybieniem terminu. W takiej sytuacji nie można zarzucić organowi, a co za tym idzie Sądowi I instancji, że wadliwie przyjął, iż organ wydał postanowienie o treści, która nie jest niezgodna z przepisami ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji.
Powyższe przesądza o niezasadności pierwszego z zarzutów kasacyjnych.
Odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi kasacyjnej zauważyć należy, że art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, iż organ nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skarżący kasacyjnie zaś formułując ten zarzut domagają się stwierdzenia, iż nie są zobowiązani do wykonania nałożonego na nich obowiązku użytkowania budynku gospodarczego. Zarzut kasacyjny w tym kształcie nie może więc odnieść pożądanego skutku.
W pierwszej kolejności jednak zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca merytoryczne badanie zasadności zgłoszonego zarzut, gdyż czynności tej dokonano po terminie. W takiej sytuacji nie mogło więc dojść do naruszenia art. 6 § 1 w zw. z art. 1 a pkt 3 i art. 33 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem sprawa nie była rozstrzygana merytorycznie.
Powyższy zarzut kasacyjny nie został więc oparty na usprawiedliwionych podstawach.
Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna została oddalona.