Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 625/21, oddalił skargę A. K. i T. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2021 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] października 2020 r. w przedmiocie opłaty legalizacyjnej.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wskazali, że postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wstrzymał wykonanie własnego postanowienia z [...] października 2020 r. ustalającego opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 złotych argumentując to tym, że "nie jest jego intencją zamknięcie inwestorom możliwości legalizacji budynku". Podtrzymując tę argumentację organu administracji skarżący podnieśli dodatkowo kwestie finansowe twierdząc, że "nie są w stanie dla uszczerbku własnego utrzymania oraz dzieci uiścić przedmiotowej opłaty".
Rozpoznając wniosek Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest to, że w razie jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący takie negatywne skutki wykonania zaskarżonego postanowienia dostrzegają w tym, że opłatę legalizacyjną powinni zapłacić - jak wynika z postanowienia organu pierwszej instancji - w terminie 7 dni od doręczenia im tego postanowienia, zaś skutkiem niezapłacenia opłaty będzie "zamknięcie możliwości legalizacji budynku". Rozumowanie skarżących opiera się jednak na fałszywej przesłance, gdyż to właśnie uiszczenie opłaty jest warunkiem zalegalizowania samowoli budowlanej.
Podkreślić również należy, że nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej nie powoduje bezpośrednio skutku w postaci nakazu rozbiórki, czego obawiać się mogą skarżący. To dopiero w wyniku wydania decyzji o nakazie rozbiórki taki skutek może zaistnieć. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że do czasu prawomocnego zakończenia postępowania ze skargi na postanowienie w sprawie opłaty legalizacyjnej nie można wydać ostatecznej decyzji w sprawie nakazu rozbiórki opartego na ustaleniu, iż nie uiszczono w terminie opłaty legalizacyjnej.
Odnosząc się natomiast do powołanych przez skarżących kwestii finansowych związanych z ich sytuacją, to nie zostało we wniosku wykazane, ani uprawdopodobnione, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które mogłoby uzasadniać konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Z samego faktu powołania się przez skarżących na "kwestie finansowe", w ten sposób, że "nie są w stanie dla uszczerbku własnego utrzymania oraz dzieci uiścić przedmiotowej opłaty", nie można wywieść, że spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Nie pozostaje to jednak bez znaczenia dla samej konieczności uiszczenia opłaty. Zgodnie bowiem z art. 49c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), według stanu prawnego obowiązującego w niniejszej sprawie, z mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.
Natomiast według art. 49c ust. 2 Prawa budowlanego, złożenie wniosku, o którym mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, powoduje zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego m.in. na podstawie art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego, do dnia rozstrzygnięcia wniosku. Przepisy art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej stanowią zaś, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty, odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek oraz umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Nie przesądzając skuteczności ewentualnych działań skarżących opartych na powołanych przepisach art. 49c Prawa budowlanego w związku z art. 67a Ordynacji podatkowej, stwierdzić należy, że istnienie tych instytucji umacnia tezę o braku możliwości zastosowania w tej sprawie ochrony tymczasowej w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.