Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 116/05 oddalił skargę R. L. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia [...] o wymeldowaniu Skarżącego z lokalu położonego w K. na Osiedlu [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż u podstaw rozstrzygnięcia organu legło unormowanie art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) w brzmieniu nadanym nowelą z 16 kwietnia 2004 r. według którego Organ Gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie lokalu powinno być dobrowolne i trwałe. W sprawie bezspornym było, iż Skarżący w [...] roku opuścił sporny lokal, gdzie był zameldowany na pobyt stały i obecnie zamieszkuje wraz z żoną i dziećmi w innym lokalu będąc zameldowany na pobyt czasowy. Niespornym też było, że opuszczenie przez R. L. lokalu nie było dobrowolnym, gdyż pod jego nieobecność matka spakowała rzeczy osobiste strony i wyniosła je do piwnicy oraz zmieniła zamki w drzwiach. Z drugiej strony bezspornym też było, iż skarżący nie zgłaszał się do Sądu lub innych organów w przedmiocie utrudnienia zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez matkę H. L.. W tych okolicznościach Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż ma przymiot opuszczenia dobrowolnego lokalu sytuacja, gdy osoba została z niego usunięta w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego i nie wystąpiła do sądu lub organów ścigania (Prokuratury względnie Policji) o ochronę swoich uprawnień, albo gdy z takimi roszczeniami wystąpiła, ale nie uzyskała korzystnego dla siebie orzeczenia. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego prawidło zatem organy administracyjne przyjęły, że opuszczenie lokalu przez Skarżącego miało charakter definitywny i trwały. Skarżący koncentruje swoje sprawy poza miejscem dotychczasowego stałego zameldowania, a zatem zachodziły przesłanki do wymeldowania Skarżącego z przedmiotowego lokalu.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył R. L., reprezentowany przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika - radcę prawnego B. B..
Skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 ust. 2 w zw. z art. 6 ust 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przez przyjęcie że spełniona została przesłanka dobrowolności w opuszczeniu przez stronę dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu Skarżący podzielając pogląd Sądu Administracyjnego, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż nie przebywa on od lat w miejscu stałego zameldowania, zamieszkuje w innym lokalu z żoną i dziećmi, gdzie grupują się jego i jego rodziny podstawowe interesy życiowe, zarzucił jednak Sądowi niewyjaśnienie i niedokonanie żadnych rozważeń, czy skutecznie można mu zarzucić zaniechanie ochrony swoich praw w związku z wyrzuceniem go z mieszkania w sytuacji gdy jakkolwiek zdrowy psychicznie, to jednak choruje na padaczkę. W aktach sprawy złożono orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Skarżącego. W ocenie strony skarżącej niepodjęcie przez R. L. ochrony naruszonych interesów wymagało oceny w oparciu o poszerzony materiał dowodowy nawet poprzez zasięgnięcie opinii biegłych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.- ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że o zakresie kontroli kwestionowanego orzeczenia decyduje wnoszący skargę kasacyjną chyba, że zachodzi nieważność postępowania sądowego, o której mowa w art. 183 § 2 ppsa. W okolicznościach niniejszej sprawy żadna z wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej ustawy przesłanek nie zaistniała. W tych okolicznościach kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ogranicza się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Zarzutem skargi kasacyjnej w tej sprawie jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, sprowadzający się do błędnej wykładni art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm. zwanej dalej ustawą). Zgodnie z brzmieniem wymienionej jednostki redakcyjnej ustawy, organ może wymeldować osobę z miejsca pobytu stałego, jeżeli opuści ona to miejsce i nie dopełni obowiązku wymeldowania. W orzecznictwie sadowym prezentowany jest jednolity pogląd, iż spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma trwały charakter. Należy zwrócić uwagę, że o ocenie charakteru pobytu czy też opuszczenia lokalu nie decyduje tylko werbalna treść oświadczenia woli, ale głównie okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, iż Skarżący który opuścił miejsce stałego zameldowania w [...] roku i który w innym miejscu od szeregu lat lokuje swoje centrum życiowe, wypełnił dyspozycje przepisu art. 15 ust. 2 ustawy. Tej oceny nie zmienia okoliczność, iż Skarżący nie opuścił lokalu dobrowolnie. Z niekwestionowanych w sprawie ustaleń wynika bowiem, iż Skarżący nie przedsiębrał żadnych środków o ochronę swoich uprawnień do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Jednolite orzecznictwo sądowo- administracyjne wypracowało pogląd przytoczony zarówno w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jak i przez organy administracyjne w tej sprawie, iż dobrowolne opuszczenie lokalu w rozumieniu ustawy ma miejsce także wtedy, gdy osoba została z niego usunięta w drodze przymusu fizycznego bądź psychicznego, lecz nie wystąpiła do sądu lub innych uprawnionych organów o ochronę swoich uprawnień, a nawet wówczas gdy z takimi żądaniami wystąpiła, ale nie uzyskała korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Wbrew argumentacji skargi stan zdrowia Skarżącego nie wpływa odmiennie na dokonane przez Sąd ustalenia. Skarżący, czemu nawet skarga nie przeczy, mimo choroby realizuje wszelkie funkcje społeczne (wynajął mieszkanie, założył rodzinę), i jak wykazuje tok postępowania w tej sprawie przejawia aktywność właściwą dla osoby która dobrze dba o swoje interesy.
Należy także przypomnieć, iż stosownie do art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w tym lokalu. Zatem przepisy meldunkowe nie mogą służyć utrzymywaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa od wielu lat, i która skutecznie nie wykazała, że ma zamiar tam zamieszkiwać.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy za pozbawiony uzasadnionych podstaw, co skutkuje na podstawie art. 184 ppsa oddaleniem skargi kasacyjnej.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ppsa. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) oraz §2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)