Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2908/14

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 402/14 oddalił skargę O. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 8 kwietnia 2013 r. O. S. (obywatel [...]) wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jako uzasadnienie swego wniosku cudzoziemiec wskazał fakt kontynuacji studiów.

Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] odmówił udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w 2013 r. cudzoziemiec ponownie realizuje program III roku studiów. W ocenie organu w tym stanie faktycznym zastosowanie ma art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach, w myśl którego cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na czas oznaczony w przypadku, gdy nie zaliczył on roku studiów i nie uzyskał warunkowego wpisu na rok następny rok lub semestr.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania O. S. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 57 ust. 1a w związku z art. 53 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.; dalej: ustawa o cudzoziemcach) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że stosownie do postanowień art. 53 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który przybywa lub przebywa na terytorium RP w celu podjęcia lub kontynuacji stacjonarnych studiów wyższych lub stacjonarnych studiów doktoranckich na tym terytorium, także gdy podjął studia na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, które zamierza kontynuować lub uzupełnić na terytorium RP jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Natomiast art. 57 ust. 1a powyższej ustawy stanowi, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 16 także w przypadku, gdy nie zaliczył roku studiów i nie uzyskał warunkowego wpisu na następny rok lub semestr studiów.

Organ wskazał, że w dniu składania wniosku O. S. przebywał na terytorium Polski na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego decyzją Wojewody Dolnośląskiego z terminem ważności do 30 maja 2013 r. Podstawą udzielenia powyższego zezwolenia był fakt kontynuacji przez cudzoziemca stacjonarnych studiów wyższych.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że w trakcie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji cudzoziemiec przedłożył m.in. zaświadczenie z Uniwersytetu [...] z 4 kwietnia 2013 r. oraz z 26 kwietnia 2013 r., informujące o kontynuowaniu przez cudzoziemca stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich (III rok) na kierunku [...], w okresie od 1 października 2009 r. do 30 września 2015 r. W trakcie postępowania odwoławczego do organu wpłynęło zaświadczenie z 19 listopada 2013 r. wydane przez Wydział [...] Uniwersytetu [...] stwierdzające, że O. S. jest studentem III roku stacjonarnych, termin ukończenia studiów został określony na 30 września 2016 r. Ponadto na powyższym zaświadczeniu znajduje się informacja, że O. S. na raz drugi uzyskał zgodę dziekana na powtarzanie III roku studiów.

Zdaniem organu odwoławczego istotne znaczenie ma fakt, że cudzoziemiec po raz drugi powtarza III rok studiów. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że nie zaliczył on III roku studiów i nie uzyskał warunkowego wpisu na kolejny rok studiów. Z uwagi na powyższe w ocenie organu wobec cudzoziemca zachodzi obligatoryjna przesłanka do odmowy udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, określona w art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach.

Skargę na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł O. S. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Dolnośląskiego, skarżący wskazał w uzasadnieniu, że organ powinien oprzeć się na zaświadczeniu z uczelni z 5 kwietnia 2013 r., potwierdzającym, że nadal kontynuuje on studia na stacjonarne jednolite magisterskie na kierunku [...].

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

Sąd przypomniał, że materialoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach. Problem w niniejszej sprawie sprowadzał się zatem do oceny, czy O. S. nie zaliczył roku studiów i nie uzyskał warunkowego wpisu na następny rok lub semestr studiów. Podstawą do przyjęcia takiego stanowiska przez organ było zaświadczenie z 19 listopada 2013 r. wydane przez Wydział [...] Uniwersytetu [...], zgodnie z którym O. S. w roku akademickim 2013/2014 jest studentem III roku stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...], po raz drugi uzyskał zgodę dziekana na powtarzanie III roku studiów w roku akademickim 2013/2014. Termin ukończenia studiów został określony na 30 września 2016 r. Powyższe zaświadczenie należy zestawić z faktem, że cudzoziemiec rozpoczął studia 1 października 2009 r., zaś w roku akademickim 2012/2013 po raz drugi pozostawał studentem III roku stacjonarnych studiów wyższych.

Zdaniem Sądu organ słusznie więc ustalił, że w roku akademickim 2013/2014 O. S. w dalszym ciągu pozostaje studentem III roku ww. studiów. Powyższe wskazuje, że skarżący nie zaliczył III roku studiów i nie uzyskał warunkowego wpisu na następny rok lub semestr studiów, a więc spełniła się przesłanka z art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach skutkująca odmową udzielenia kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Odnosząc się wskazanego w skardze zarzutu naruszenia art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572) Sąd podniósł, że reguluje on zagadnienie skreślenia z listy studentów przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej, czyli kształtuje jedynie uprawnienia i obowiązki studenta na uczelni. Sąd wyjaśnił, że wskazanie, że O. S. nie zaliczył III roku studiów i nie uzyskał warunkowego wpisu na następny rok lub semestr studiów, nie odnosi się do statusu skarżącego jako studenta, jego praw i obowiązków na uczelni. Okoliczności niezaliczenia III roku studiów i nieuzyskania warunkowego wpisu na następny rok lub semestr studiów wynika z zaświadczenia z uczelni z 19 listopada 2013 r. i jest jednocześnie przesłanką określoną w ustawie o cudzoziemcach skutkującą odmową udzielenia kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Wobec ustalenia obligatoryjnej przesłanki do odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, określonej w art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach, Sąd uznał, że organ słusznie odstąpił od badania, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w art. 53b ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, gdyż ustalenia te i tak nie miałyby wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja odpowiada warunkom określonym w art. 107 k.p.a., jak również została prawidłowo zredagowana pod względem merytorycznym i prawnym. Prowadząc postępowanie organy administracji publicznej właściwie zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł O. S. Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił Sądowi pierwszej instancji:

1. 1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 57 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy o cudzoziemcach poprzez uznanie, iż skarżący spełnia przesłanki określone w tym przepisie, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że sytuacja skarżącego obligowała organ administracji do odmowy wydania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony;
2. 2. naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 53 ust. 1 pkt 16 art. 53b ust. 1 i art. 53b ust. 3 ustawy o cudzoziemcach oraz poprzez dowolne uznanie, iż bez znaczenia dla wydania na zamieszkanie na czas oznaczony jest fakt, czy skarżący posiada status studenta;
3. 3. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak wszechstronnej oceny całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie nierozpoznanie sprawy co do istoty;
4. 4. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie rozstrzygnięcia sprzecznego zarówno z interesem społecznym, jak i słusznym interesem strony

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi - uznanie, że w przypadku skarżącego zachodzą przesłanki udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na zasadzie art. 53 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach przy spełnieniu przez niego wymogów z art. 53b ustawy o cudzoziemcach, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że art. 53 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach ma charakter bezwzględnie obowiązujący i jeśli zostały spełnione przesłanki określone w tym przepisie, organ nie może odmówić wydania stosownego zezwolenia. W jego ocenie skarżący kasacyjnie spełnił wszystkie te warunki, m.in. posiada status studenta i kontynuuje stacjonarne studia wyższe na Uniwersytecie [...] na kierunku [...]. Dalej powołano się na powszechny w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym przedstawienie przez cudzoziemca wiarygodnego zaświadczenia wystawionego przez uprawnioną placówkę naukową dotyczącego kontynuacji przez niego studiów, powinno być wystarczające do uznania przez organ, że w takiej sytuacji nie zachodzi przypadek, o jakim mowa w art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach.

W ocenie skarżącego kasacyjnie skoro dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nie znalazł podstaw do wykreślenia skarżącego z listy studentów, a tym samym nie stwierdził braku postępów w nauce ani też nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, to tym bardziej organ samodzielnie nie powinien dochodzić do takich wniosków.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony powinna być skutkiem ewidentnego braku wyników w nauce i zaangażowania w nią. Natomiast gdy student kontynuuje tę naukę, zaś jego trudności mają charakter przejściowy, nie należy stosować przepisu art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach mechanicznie, gdyż zawsze trzeba go dostosowywać do indywidualnego przypadku toczącej się sprawy.

Zarzucono ponadto, że na etapie postępowania administracyjnego przed organami obu instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy - art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o niekompletny i niewystarczająco zweryfikowany materiał dowodowy, nie wziął bowiem pod uwagę, że skarżący w dalszy ciągu jest studentem, kontynuuje studia na Uniwersytecie [...] na kierunku [...], o czym świadczy m.in. zaświadczenie z uczelni z 4 kwietnia 2013 r. Jego zdaniem fakt niezaliczenia roku studiów nie stanowi przesłanki do uznania, że skarżący nie kontynuuje nauki. Wskazał, że pomimo niezaliczenia trzeciego roku studiów kontynuował on edukację poprzez ponowne realizowanie programu studiów przewidzianego na trzecim roku na kierunku [...]. Podniósł, że student powtarzający semestr / rok studiów kontynuuje studia na określonym przez dziekana etapie studiów, ale nie traci statusu studenta, ponieważ nie jest skreślony z listy studentów. Na poparcie tego stanowiska przedłożył pismo z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 czerwca 2014 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw, toteż podlega ona oddaleniu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że sporządzona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie jest prawidłowo skonstruowana. Jak wyżej wspomniano, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, przez co należy rozumieć, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie bada zatem całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Sąd ten nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania (uzupełniania lub uściślania) zarzutów za autora skargi kasacyjnej, czy też stawiania hipotez w tym obszarze, sanując zaistniałe braki. Nie może domniemywać intencji strony albo wyręczać autora skargi kasacyjnej w prawidłowym stawianiu zarzutów, czy też poszukiwać za nią (albo wręcz wskazywać) naruszeń prawa, których mógł dopuścić się (dopuścił się) sąd pierwszej instancji, a które nie zostały zarzucone w skardze kasacyjnej od wyroku, z którym strona się nie zgadza (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 902/14; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej wskazał m.in. na "naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ppsa, poprzez brak wszechstronnej oceny całego, zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie nierozpoznanie sprawy do co istoty". Autor skargi kasacyjnej, powołując się na naruszenie przepisów postępowania, nie sprecyzował jednak, które przepisy naruszył jego zdaniem Sąd pierwszej instancji. W tej sytuacji powołanie się na bliżej nieokreślone naruszenie prawa procesowego, bez precyzyjnego wskazania przepisu prawa, któremu uchybiono, stanowi wadę konstrukcyjną skargi kasacyjnej dyskwalifikującą tak sformułowany zarzut.

Autor skargi kasacyjnej nie uniknął błędu formułując również drugi zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. "naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ppsa, tj. art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie rozstrzygnięcia sprzecznego zarówno z interesem społecznym, jak i słusznym interesem strony". Wyjaśnienia wymaga, że podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tej podstawy autor skargi kasacyjnej powinien bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd pierwszej instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik. Wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 7 k.p.a. Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć, skoro go nie stosował, bowiem reguluje on postępowanie przed organami administracji publicznej. Rolą Sądu wojewódzkiego było jedynie dokonanie oceny jego zastosowania w sprawie przez orzekające organy administracji publicznej.

Niezależnie od powyższych wadliwości konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, nawet uznając zarzuty naruszenia prawa procesowego jako zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 oraz z art. 77 i art. 80 k.p.a. - powołanymi ogólnikowo w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, to nie zasługują one na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie ocenę prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzedzać musi jednak zbadanie zarzutów naruszenia prawa materialnego. Przesądzenie o prawidłowości zastosowania przepisu art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach bezpośrednio rzutować bowiem będzie na ocenę zakresu prowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego.

Zamierzonego skutku nie mogły odnieść zarzuty naruszenia prawa materialnego, bowiem w tym zakresie wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej do Sądu decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców stanowił art. 57 ust. 1a w związku z art. 53 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym rolą organów obu instancji było zatem ustalenie, czy skarżący spełnia przesłanki udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w związku z okolicznością kontynuacji stacjonarnych studiów wyższych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ramach ustalenia stanu faktycznego sprawy, poza przesłankami warunkującymi udzielenie zezwolenia wynikającymi z art. 53b ust. 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach (tj. posiadanie: ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania i powrotu oraz zapewnione wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów studiów), organ winien również ustalić, czy nie zachodzą przesłanki negatywne wymienione w art. 57 tej ustawy, których wystąpienie skutkuje odmową udzielenia zezwolenia.

Samodzielną podstawą odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach jest okoliczność, że cudzoziemiec nie zaliczył roku studiów i nie uzyskał warunkowego wpisu na następny rok lub semestr studiów.

Zgodzić trzeba się ze stwierdzeniem zawartym w treści pisma Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 czerwca 2014 r. załączonego do skargi kasacyjnej, że brak zaliczenia semestru lub roku studiów niekoniecznie musi stanowić podstawę do skreślenia z listy studentów. Stosownie do treści art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. W regulaminie takim przewidziane być mogą zatem inne rozstrzygnięcia wobec studenta, który nie zaliczył semestru lub roku studiów, np. warunkowy wpis na kolejny semestr czy skierowanie studenta na powtarzanie danego etapu studiów.

W świetle przesłanek udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt na czas określony w związku z kontynuacją studiów, w przypadku, gdy student nie zaliczył danego roku studiów, tylko jedno z tych rozstrzygnięć daje podstawę do udzielenia przedmiotowego zezwolenia, mianowicie jeśli uzyskał on warunkowy wpis na następny rok lub semestr studiów. Powyższe wynika wprost z brzmienia przepisu art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach. Wszystkie inne rozstrzygnięcia, w tym kontynuacja studiów poprzez powtarzanie danego etapu studiów (bez uzyskania warunkowego wpisu na rok następny), nie mogą uzasadniać udzielenia przedmiotowego zezwolenia, tym bardziej, że decyzja wydana na podstawie art. 57 ust. 1a jest decyzją związaną. Oznacza to, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu, skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia.

Zarówno organ odwoławczy, jak i Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć prawidłowo - i nader czytelnie - wyjaśniły, że jeśli cudzoziemiec nie zaliczył roku studiów, to nie samo posiadanie przez niego statusu studenta, ale dodatkowo jeszcze uzyskanie warunkowego wpisu na następny rok lub semestr studiów jest warunkiem koniecznym do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach. Kwestię tę skarżący kasacyjnie zdaje się zupełnie pomijać, konsekwentnie stojąc na stanowisku niemającym oparcia w przepisach obowiązującego prawa, że sam fakt kontynuacji studiów i posiadanie statusu studenta wyklucza zastosowanie przepisu art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach. Innymi słowy, warunkiem udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jest - w sytuacji niezaliczenia roku studiów - warunkowe wpisanie studenta na kolejny, a nie jakikolwiek rok studiów, co zdaje się uszło uwadze skarżącego kasacyjnie przy przedstawionej przez niego wykładni powyższego przepisu.

Stanowisko to znalazło potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2307/11 i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni je podziela. Notabene, powyższy wyrok zapadł w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 672/11, na który powołuje się autor skargi kasacyjnej.

Wbrew ocenie skarżącego kasacyjnie stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy prawidłowo, a następnie trafnie został zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji, bowiem niewątpliwie wypełniał on przesłanki art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach. W szczególności organy nie dopuściły się zarzucanego im w skardze kasacyjnej naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Z niezakwestionowanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych organu będących podstawą jego rozstrzygnięcia wynika, że wniosek skarżącego z dnia 8 kwietnia 2013 r. inicjujący postępowanie administracyjne był kolejnym wnioskiem cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z tytułu kontynuacji stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...] na Uniwersytecie [...]. Z zaświadczenia z 6 marca 2012 r. wydanego przez Wydział [...] Uniwersytetu [...] wynika, że skarżący rozpoczął naukę z dniem 1 października 2009 r. Na dzień wydania ww. zaświadczenia - w roku akademickim 2011/2012 - był studentem III roku ww. studiów. W zaświadczeniu podano ponadto okres studiów: od 1 października 2009 r. do 30 września 2014 r. Powyższe nakazuje przyjąć, że realizując planowo program studiów cudzoziemiec powinien być w roku akademickim: 2009/2010 - na I roku studiów, 2010/2011 - na II roku, 2011/2012 - na III roku, 2012/2013 - na IV roku i zakończyć studia w roku akademickim 2013/2014 będąc na V roku.

Składając wniosek skarżący ponownie kontynuował III rok studiów, co wynika z kolejnych zaświadczeń z uczelni. Z zaświadczenia uczelni z 26 kwietnia 2013 r. wynika, że jest on studentem III roku ww. studiów, z terminem ukończenia określonym na dzień 30 września 2015 r. Zaświadczenie to zostało prawidłowo zinterpretowane przez organy, mianowicie dowodzi, że cudzoziemiec nie zaliczył III roku studiów i nie posiada wpisu na rok kolejny. W dacie wydania ww. zaświadczenia w roku akademickim 2012/2013 realizując przewidziany program studiów cudzoziemiec powinien być bowiem planowo na IV roku studiów.

W trakcie rozprawy w dniu 2 sierpnia 2016 r., skarżący uzupełniając uzasadnienie zarzutów kasacyjnych wskazał, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie mógł wiedzieć, czy nie uzyska on warunkowego wpisu na następny rok akademicki, ponieważ w dacie orzekania nie zakończył się jeszcze ten rok. Argumentacja ta nie jest jednak trafna.

Zapomnieć nie można, że istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rola organu odwoławczego nie sprowadza się zatem tylko do kontroli prawidłowości procedowania przez organ pierwszej instancji, do oceny, czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ drugoinstancyjny winien bowiem samodzielnie przeprowadzić merytoryczne postępowanie, rozważyć, jak należy daną sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej. Dodatkowo, zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a., organ odwoławczy bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie orzekania przez ten organ.

W niniejszej sprawie, realizując przywołane wyżej zasady postępowania, organ odwoławczy pismem z dnia 14 listopada 2013 r. zwrócił się do Wydziału [...] Uniwersytetu [...] o udzielenie informacji, z czego wynika, że cudzoziemiec studiuje na 3 roku a nie na 5 roku studiów oraz czy rozliczył się z minionej sesji egzaminacyjnej i uzyskał wpis warunkowy na kolejny semestr. W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie uczelni z dnia 19 listopada 2013 r. podano, że skarżący jest obecnie na III roku studiów, po raz drugi uzyskał zgodę dziekana na powtarzanie III roku w roku akademickim 2013/2014, zaś przewidywany termin ukończenia studiów to 30 września 2016 r. Zaskarżona decyzja została wydana w dniu 30 grudnia 2013 r. - już w nowym roku akademickim 2013/2014, i uwzględnia ona stan faktyczny istniejący w tej dacie. Opierając się na treści pisma z uczelni z 19 listopada 2013 r. organ prawidłowo stwierdził, że skarżący w roku akademickim 2013/2014 r. nadal jest studentem III roku stacjonarnych studiów wyższych na kierunku [...], zaś termin ich ukończenia został określony na dzień 30 września 2016 r. Opisany materiał dowodowy jednoznacznie zatem potwierdza, że skarżący nie zaliczył III roku ww. studiów i nie otrzymał warunkowego wpisu na następny IV rok studiów.

Argumentacja, jakoby organ miał oczekiwać do końca roku akademickiego 2012/2013 na potwierdzenie, czy skarżący uzyska warunkowy wpis na kolejny rok studiów, jest nietrafna również z tego powodu, że skarżący dwukrotnie powtarzał III rok studiów. Z zaświadczenia uczelni z 3 czerwca 2012 r. wynika, że cudzoziemiec w roku akademickim 2011/2012 była studentem III roku stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...], planowy termin ukończenia tych studiów to 30 września 2014 r. Z kolejnego zaświadczenia z 26 kwietnia 2013 r. wynika, że w roku akademickim 2012/2013 skarżący nadal był studentem III roku ww. studiów, których termin ukończenia przesunął się na 30 września 2015 r. Oznacza to, że już w roku akademickim 2012/2013 powtarzał on III rok studiów i nie uzyskał wtedy warunkowego wpisu na rok kolejny. Dla wydania decyzji w oparciu o art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach ustalenie to było wystarczające.

Nie było tym samym konieczności oczekiwania na potwierdzenie, czy cudzoziemiec, która już raz nie zaliczył III roku studiów, w roku akademickim 2013/2014 będzie powtarzać go drugi raz, czy też uzyska warunkowy wpis na IV rok studiów. Z pisma z uczelni z 19 listopada 2013 r. wynika, że skarżący w roku akademickim 2013/2014 ponownie powtarza III rok studiów i nie uzyskał warunkowego wpisu na rok następny, a planowany termin ukończenia studiów przesunął się o kolejny rok - do 30 września 2016 r. Okoliczność ta, choć nie miała już wpływu na dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia faktyczne wypełniające przesłanki art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach, to samodzielnie też uzasadniała wydanie decyzji w oparciu o wskazany przepis.

Pominąć też nie można, że skarżący na żadnym etapie postępowania administracyjnego ani postępowania przed sądem administracyjnym nie kwestionował, że nie zaliczył III roku studiów i nie uzyskał warunkowego wpisu na następny rok studiów. Wobec cudzoziemca zachodzi zatem obligatoryjna przesłanka do odmowy udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, określona w art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach.

Z powyższych względów nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 57 ust. 1a i art. 53 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach. Organy prawidłowo zastosowały przepis art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach, odmawiając udzielenia skarżącemu kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a Sąd pierwszej instancji miał wszelkie podstawy, by ocenę tę zaakceptować. Jednocześnie nie zostało skutecznie podważone stanowisko Sądu pierwszej instancji co do stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku za prawidłowy.

Odnosząc się do zarzutu wadliwego niedostrzeżenia przez Sąd pierwszej instancji naruszenia art. 7 k.p.a. wyjaśnić należy, że powoływanie się na słuszny interes strony nie mogło doprowadzić do zmiany prawidłowego rozstrzygnięcia organów o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Organ administracji wówczas jest obowiązany - zgodnie z zasadą z art. 7 k.p.a. - załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ale i przede wszystkim jeśli pozwala na to przepis prawa materialnego przewidujący uznaniowy charakter rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach, który - jak już wyżej wyjaśniono - ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawia organowi swobody działania, jeśli ustalenia faktyczne wypełniają przesłanki określone w tej normie.

Na koniec stwierdzić trzeba, że regulamin studiów w Uniwersytecie [...], do którego odwołuje się skarżący kasacyjnie, nie wnosi nic nowego do sprawy. Regulamin ten określa tylko organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta, nie ma natomiast żadnego odniesienia do okoliczności wskazanych w art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach będących przedmiotem oceny organów administracji publicznej w kontrolowanym postępowaniu.

Także przedłożone przez skarżącego na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2016 r. nowe zaświadczenie z uczelni z 8 lipca 2016 r. nie mogło mieć wpływu na ocenę zaskarżonego wyroku. Uszło uwadze skarżącego kasacyjnie, że sąd administracyjny dokonując kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnej ocenia ją, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w chwili wydawania danego aktu. Zaświadczenie Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z 8 lipca 2016 r. potwierdza, że skarżący ukończył stacjonarne jednolite studia magisterskie na kierunku [...], jakie studiował w latach 2009/2010 - 2015/2016, ostatni etap studiów zaliczył dnia 7 lipca 2016 r. Fakt, że skarżący ukończył już studia, które były podstawą wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w żaden sposób nie zmienia oceny stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., wypełniającego przesłanki z art. 57 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.