Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 613/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. S., zw. dalej skarżącym, na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 22 stycznia 2013 r., nr..., w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
W motywach wyroku Sąd Wojewódzki powołał się na następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu 17 maja 2012 r. wyrokiem Sądu Rejonowego w T. o sygn. akt... skarżący został uznany winnym popełnienia czynu, polegającego na tym, że kierował samochodem osobowym w ruchu lądowym, będąc w stanie nietrzeźwości (0,96 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), stanowiącego przestępstwo z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.). Skarżący skazany został na karę grzywny, jak również orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 2 lat.
Sąd Wojewódzki wskazał, że popełnione przez skarżącego przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego jest przestępstwem umyślnym. Tym samym, zdaniem Sądu, w sprawie ziściła się przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, określona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 576), gdyż skarżący stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a cyt. ustawy. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, organ nie był zobowiązany do badania, czy skarżący stanowi zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, uzasadniające cofnięcie pozwolenia na broń, gdyż stosownej oceny dokonał ustawodawca, przyjmując, że kategorie osób wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji takie zagrożenie stanowią.
Sąd Wojewódzki nie zgodził się ze skarżącym, że nie istnieje związek między charakterem popełnionego przez niego przestępstwa, a potrzebą cofnięcia mu pozwolenia na broń. Zdaniem Sądu, decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie ma charakteru środka karnego, lecz administracyjnoprawny. Ustawodawca uznał bowiem, że sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, bądź skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnienie wskazanych czynów świadczy bowiem o tym, że dana osoba nie daje rękojmi zachowania postawy, jaką w ocenie ustawodawcy, powinien prezentować posiadacz broni.
Sąd Wojewódzki argumentował, że skazanie skarżącego związane było z kierowaniem przez niego samochodem pod wpływem alkoholu, a prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości stanowi w każdym przypadku dowód wyjątkowej nieodpowiedzialności i lekkomyślności. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, uzasadnione jest przyjęcie, że osoba taka, będąc pod wpływem alkoholu, nie umie należycie pokierować swoim postępowaniem, a w konsekwencji nie daje gwarancji bezpiecznego posiadania i używania broni palnej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zw. dalej k.p.a., Sąd Wojewódzki podniósł, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się, co do niego może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, w niniejszej sprawie skarżący tego nie wykazał, a zebrany materiał dowodowy ma charakter kompletny.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej p.p.s.a., zarzucił:
- - błędne uznanie, że niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości wypowiedzenia się, co do niego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, czym naruszono przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a., co w konsekwencji spowodowało nadużycie przez Sąd I instancji dyspozycji art. 18 ust.1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, poprzez uznanie skarżącego osobą, o której mowa w art. 15 ust.1 pkt 6 cyt. ustawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy wskazuje wprawdzie, że jest to przepis mający charakter obligatoryjny stanowiący podstawę do wydania tzw. decyzji związanej, niemniej jednak, zdaniem skarżącego, mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy należy przyjąć, że decyzja ta ma w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej, albowiem w powołanym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotami nieostrymi przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego działanie organu. Art. 15 ust. 1 pkt 6 nie określa bowiem stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji związanej w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający organowi administracji pole do oceny, czy stan faktyczny, od którego uzależnione jest zastosowanie tej normy prawnej istnieje, czy też nie.
W ocenie skarżącego, użycie przez ustawodawcę wyrażeń nieostrych zobowiązuje do rozważenia, czy dokonana ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego, gdyż na żadnym etapie postępowania przed organami, skarżący nie miał możliwości wykazania, że nie jest osobą stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego.
Skarżący argumentował, że obawa, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi być realna, wynikać z rzeczywistych przesłanek. Zdaniem skarżącego, cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania prawomocnym wyrokiem, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza, się do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy. Niezbędne jest w związku z tym wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy zarzucanymi w postępowaniu karnym czynami, cechami charakteru, skarżącego oraz jego dotychczasowym postępowaniem. Dlatego też, Sąd Wojewódzki powinien zebrać i ocenić wszystkie dowody istotne w sprawie, a więc także opinię koła łowieckiego, opinię z miejsca pracy oraz z miejsca zamieszkania skarżącego, rozważyć wyjaśnienia skarżącego oraz wziąć pod uwagę fakty, które powinny być mu znane z urzędu, np. dotyczące dotychczasowego zachowania skarżącego jako posiadacza broni.
Zdaniem skarżącego, nie można stosować prostego przełożenia, że każda osoba skazana winna mieć cofnięte pozwolenia na broń, gdyż każdą sprawę należy rozpoznawać indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu jej okoliczności. W ocenie skarżącego, istotne jest to, czy skarżący całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a. nie ma usprawiedliwionej podstawy. Został on postawiony w połączeniu z twierdzeniem, iż Sąd Wojewódzki błędnie przyjął, że niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości wypowiedzenia się, co do niego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w jego treści Sąd Wojewódzki zauważył, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się, co do niego może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skarżący zaś tego nie wykazał, a zebrany materiał dowodowy ma charakter kompletny.
Co więcej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w kontrolowanej przez Sąd Wojewódzki sprawie nie doszło w ogóle do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Jak bowiem wynika z akt sprawy, a także z uzasadnienia decyzji, organ I instancji, kończąc postępowanie dowodowe poinformował skarżącego pismem z dnia 16 listopada 2012 r. o przysługującym mu prawie wglądu do akt postępowania. W aktach sprawy nie ma dokumentów wskazujących na to, że skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa, wobec czego organ po upływie wyznaczonego w ww. piśmie terminu wydał decyzję. Taki stan rzeczy należy ocenić jako prawidłowe wykonanie dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a. nakazującego, aby przed wydaniem decyzji umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponieważ organ II instancji nie prowadził czynności dowodowych, stan sprawy nie uległ zmianie nie zachodziła zatem konieczność ponawiania powiadomienia. Nie doszło więc do naruszenia przepisów procesowych w postępowaniu administracyjnym.
Myli się też strona skarżąca kasacyjnie twierdząc w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że Sąd Wojewódzki powinien zebrać i ocenić wszystkie dowody istotne w sprawie, a więc także opinię koła łowieckiego, opinię z miejsca pracy oraz z miejsca zamieszkania skarżącego, rozważyć wyjaśnienia skarżącego oraz wziąć pod uwagę fakty, które powinny być mu znane z urzędu, np. dotyczące dotychczasowego zachowania skarżącego jako posiadacza broni.
Przede wszystkim, nie jest zadaniem sądu administracyjnego czynienie ustaleń faktycznych w sprawie, co do zasady kontroluje on natomiast, czy stan faktyczny przyjęty przez organy odpowiada przepisom prawa.
Istotą sądowej kontroli jest natomiast ocena zgodności lub niezgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z normą prawną. W tym celu sąd administracyjny dokonuje wykładni przepisów prawnych, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Następnie ocenia prawidłowość zastosowania odpowiednio rozumianego przepisu prawnego do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tym drugim aspekcie sąd musi więc odnieść się do ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym. W tym sensie sąd zajmuje się zatem kwestią ustaleń faktycznych sprawy i weryfikuje ich prawidłowość. Sąd nie wykracza poza swoje kompetencje, jeśli ta weryfikacja zostaje przeprowadzona na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym.
Wymienione wyżej kryteria kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego zostały przez Sąd Wojewódzki wypełnione, co nie pozwala na uwzględnienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego.
Prawidłowo też Sąd Wojewódzki odniósł się do przepisów prawa materialnego stwierdzając, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie ma charakteru środka karnego, lecz administracyjnoprawny.
Wprowadzone przez nowelizację ustawy o broni zasady prowadzą do konstatacji, iż skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnienie wskazanych czynów świadczy bowiem o tym, że dana osoba nie daje rękojmi zachowania postawy, jaką w ocenie ustawodawcy, powinien prezentować posiadacz broni.
Pamiętać też należy, że warunkiem uzyskania pozwolenia na broń, kiedy skarżący się o nie ubiegał, było spełnienie szeregu wymagań ustawowych, m. in. niewchodzenie w konflikt z prawem (niekaralność).
Jeśli zatem w czasie, gdy pozwolenie na broń skarżący kasacyjnie już uzyskał, popełnił przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, znalazł się tym samym w kręgu osób, którym pozwolenia na broń nie wydaje się, tym zaś którzy pozwolenie takie otrzymali, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy pozwolenie cofa się. Nie mogą zatem mieć w tej sytuacji znaczenia najbardziej nawet pozytywne opinie o postawach i zachowaniach skarżącego. Zauważyć bowiem trzeba, że warunek niekaralności pod którym pozwolenia na broń udzielono przestał istnieć, a zatem osoba taka broni posiadać nie może.
Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 oraz 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
- - ---------------------- 1