Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2948/20

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 15 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 245/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2020 r. w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Burmistrz Miasta i Gminy Swarzędz decyzją z 9 czerwca 2006 r. ustalił na wniosek A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze wraz z parkingami, placami zabaw i rekreacji dla działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w S. przy ul. [...].

W dniu 10 października 2019 r. do Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz wpłynął wniosek inwestora o sprostowanie oczywistej omyłki w tej decyzji poprzez zmianę oznaczenia jednej z działek – z działki o nr [...]1 na działkę nr [...]2.

Postanowieniem z 25 października 2019 r. Burmistrz odmówił sprostowania tej omyłki. Po rozpoznaniu zażalenia inwestora, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowieniem z 15 stycznia 2020 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Dnia 21 lutego 2020 r. inwestor złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Kolegium.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji w pełni podzielił pogląd organu co do wykładni przepisu art. 113 § 1 k.p.a., według której sprostowanie decyzji w trybie powyższego artykułu może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, takich jak prostowanie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Sąd podkreślił, że geneza omyłki, a więc treść decyzji podlegającej sprostowaniu, w tym jej załączniki graficzne wskazują, że w przypadku uwzględnienia wniosku inwestora doszłoby do niedopuszczalnej w omawianym trybie merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia zawartego w decyzji o warunkach zabudowy.

Skargę kasacyjną wniosła A. Sp. z o.o. z siedzibą w P., zarzucając naruszenie następujących przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. 1. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." w zw. z art. 113 § 1 w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, podczas gdy w stanie faktycznym i prawnym sprawy zasadne było jej uwzględnienie i uchylenie postanowienia SKO w Poznaniu naruszającego przepisy postępowania: art. 113 § 1 w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które to uchybienia nieprawidłowo zaakceptował WSA w Poznaniu, co jest efektem błędnej oceny materiału dowodowego i:
2. a) przyjęcia przez Sąd I instancji, że omyłkę w zakresie oznaczenia numeru działki zakwalifikować należy jako błąd w zakresie ustalenia stanu faktycznego co do terenu inwestycji, który przyrównać można do posłużenia się w toku postępowania nieaktualną mapą zasadniczą i traktować należy jako błąd proceduralny, w sytuacji gdy w okolicznościach sprawy, błędne oznaczenie numeru działki było jedynie omyłką pisarską popełnioną przez geodetę na mapie zasadniczej, która to omyłka - choć wpłynęła na nieprawidłowe określenie nr ew. działki w aktach postępowania, w tym decyzji o warunkach zabudowy, nie zmieniła przedmiotu postępowania; przedmiot ten wynikał z precyzyjnego oznaczenia terenu inwestycji, co znalazło odzwierciedlenie zarówno we wniosku jak i w załączniku graficznym do decyzji;
3. b) przyjęcia przez Sąd I instancji, że postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy było prowadzone w stosunku do działki oznaczonej nr ew. [...]1, podczas gdy w rzeczywistości organ analizował możliwość ustalenia warunków zabudowy dla terenu obejmującego m.in. nr ew. [...]2;
4. c) przyjęcia przez Sąd I instancji, że skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 113 § 1 k.p.a. doprowadzi w niniejszej sprawie do merytorycznej zmiany decyzji o warunkach zabudowy, podczas gdy sprostowanie omyłki nie pociągnie za sobą tego rodzaju konsekwencji, gdyż nie zmieni przedmiotu rozstrzygnięcia;
5. 2. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i art. 9 w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, co było efektem pominięcia, że art. 113 § 1 k.p.a. nie uzależnia możliwości sprostowania od źródła "pochodzenia" oczywistej omyłki, tj. nie warunkuje sprostowania omyłki popełnieniem jej przez organ w rezultacie czego dopuszczalne jest sprostowanie również takich błędów jak ten występujący w niniejszej sprawie, który wynika z oczywistej omyłki geodety na mapie zasadniczej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do uznania, że przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie i w konsekwencji do oddalenia skargi;
6. 3. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i art. 9 w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarga powinna być uwzględniona, bowiem organy administracji i w ślad za nimi również WSA w Poznaniu pominęły okoliczności złożenia wniosku o sprostowanie decyzji o warunkach zabudowy, który to w świetle stanowiska tego Sądu wyrażonego w wyroku z 7 grudnia 2017 roku, sygn. IV SA/Po 684/17, jest istotny dla rozpatrzenia sprawy o stwierdzenie nieważności tej decyzji, co oznacza, że WSA w Poznaniu dopuszczał zastosowanie trybu sprostowania z art. 113 § 1 k.p.a. wobec udzielonej inwestorowi decyzji o warunkach zabudowy, co narusza zasadę zaufania do organów władzy publicznej i obowiązek dbałości przez organy administracji publicznej o interesy stron postępowania.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Poznaniu, względnie uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., a ponadto zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż nieprawidłowość dotyczyła tylko jednej cyfry, co nie pozbawia mapy cechy aktualności i nie niesie za sobą istotnych konsekwencji. Podkreślono, że skoro postępowanie było prowadzone w odniesieniu do konkretnego terenu obejmującego również działkę nr [...]2 (błędnie określanej mianem dz. nr [...]1) i następnie, wobec tego terenu została wydana decyzja o warunkach zabudowy, skorzystanie z instytucji sprostowania nie doprowadzi do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) dalej zwanej "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Skargę kasacyjną należało zatem rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Omyłki te mogą powstać wskutek błędnego wpisania jakiegoś słowa lub słów, ich pominięcia czy poprzez wyraźne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie danego wyrazu bądź cyfry. Jedną z przesłanek dopuszczalności zastosowania art. 113 § 1 k.p.a. jest oczywistość stwierdzonego błędu czy omyłki. Jeżeli dana kwestia budzi wątpliwości, a do stwierdzenia, czy doszło do popełnienia omyłki, wymagana jest głębsza analiza akt postępowania, automatycznie będzie to wykluczać oczywistość takiej omyłki.

Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, wyznacznikiem oczywistości omyłki jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Sprostowanie nie może także prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia.

W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka uważa, że z powodu omyłki geodety naniesiono na mapę zasadniczą błędny numer działki [...]2, określając ją jako działkę numer [...]1. Błąd ten został powielony w dalszej dokumentacji składanej w toku postępowania, a w konsekwencji również w treści decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieprawidłowości tej nie można uznać za oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 k.p.a., albowiem oznaczenie terenu inwestycji budzi wątpliwości. Z zestawienia materiału dowodowego z treścią decyzji nie sposób jednoznacznie wywieść, że doszło do omyłki polegającej na wskazaniu działki nr [...]1 zamiast [...]2.

Analiza akt sprawy wykazała szereg nieścisłości. We wniosku o ustalenie warunków zabudowy z 27 marca 2006 r. wskazano działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] i [...], brak jest natomiast działki będącej przedmiotem w tej sprawie, czyli [...]2 bądź jej błędnego oznaczenia ([...]1). Po raz pierwszy działka oznaczona numerem [...]1 pojawia się w punkcie pierwszym pisma inwestora z 19 maja 2006 r. "Charakterystyka inwestycji" (k. 100 akt adm.), przy czym w punkcie 3.1. tego samego pisma (w wykazie obejmującym poszczególne działki objęte wnioskiem i ich powierzchnie), już tej działki nie ma (ani numeru [...]1, ani [...]2), k. 99 akt adm. Warto też zaznaczyć, że w aktach znajduje się szereg fragmentów map, przy czym nie jest jasne, które z nich stanowią załącznik graficzny do decyzji ustalającej warunki zabudowy. Na mapie znajdującej się na k. 127 w zestawieniu działek "według numerów" widnieje działka nr [...]2, nie została jednak ujęta na samym rysunku tej mapy. Na innych fragmentach map znajdujących się w aktach, w podobnych zestawieniach, również pojawia się działka nr [...]2.

Wobec istnienia tak licznych rozbieżności i nieścisłości w treści decyzji i zgromadzonych aktach sprawy, nie można uznać, że omyłka co do numeru działki ma charakter oczywisty. Nie sposób nawet stwierdzić na podstawie ww. dokumentów, który numer jest w istocie omyłką – ten wskazany w treści pisma inwestora, a następnie treści decyzji, czy ten uwidoczniony w tabelach na mapach.

W konsekwencji powyższego uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie były zasadne. Sąd Wojewódzki nie dopuścił się naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.; art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i art. 9 w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. ani art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i art. 9 w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Dodać należy, że okoliczności złożenia wniosku o sprostowanie oczywistej omyłki, na które to powołuje się strona skarżąca, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu prawomocnego wyroku z 7 grudnia 2017 roku, sygn. IV SA/Po 684/17 (wydanym w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji objętej wnioskiem o sprostowanie), WSA w Poznaniu stwierdził jedynie, że z akt sprawy nie wynikało, żeby inwestor zwracał się o sprostowanie tej omyłki w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Sąd ten podkreślił, że samo spostrzeżenie inwestora odnośnie omyłki, nie ma żadnej mocy prawnej. Taki walor ma dopiero postanowienie organu w przedmiocie sprostowania.

W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.