Uzasadnienie
II OSK 2977 / 12
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę D. i M. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 415/03, którym oddalono skargę D., M., M. i J. W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r., uchylającą w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2002 r., umarzającą postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego oraz bezodpływowego zbiornika na ścieki na działce nr [...] w N. należącej do B. i J. Z. oraz E. Z., a także w sprawie odprowadzania ścieków z powyższej działki.
Skargę o wznowienie wyżej wskazanego postępowania sądowego wnieśli w dniu 6 grudnia 2011 r. D. i M. W., działając w imieniu własnym, a D. W. również jako pełnomocnik M. W. i J. W. Prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 15 maja 2012 r. skarga M. W. i J. W. została odrzucona.
Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 13 grudnia 2011 r. skierował do D. W. i M. W. wezwanie do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi poprzez m.in. wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie oraz wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi, a ponadto określenie żądania, co do uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Skarżący w piśmie z dnia 9 stycznia 2012 r. zarzucili organom administracji publicznej i Sądom działania niezgodne z prawem i niekonstytucyjne, wskazując na nieprawidłowości postępowania administracyjnego. Nadto wskazali datę 3 grudnia 2011 r. jako dzień, w którym dowiedzieli się "o bezprawiu i rzeczywistym fałszowaniu dokumentów" przez różne organy administracji publicznej.
Odrzucając skargę o wznowienie postępowania sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na warunki formalne, jakie winien spełniać ten środek zaskarżenia, tj. odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy określone w przepisie art. 279 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.). Jednocześnie Sąd podkreślił, iż zgodnie z art. 280 § 1 P.p.s.a. jest zobligowany do wstępnego zbadania skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym pod względem formalnym.
Wskazując na powyższe względy, Sąd pierwszej instancji uznał, że mimo wezwania z dnia 13 grudnia 2011 r. skarżący nie uzupełnili braków formalnych skargi w żadnym zakresie. W treści stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu pisma z dnia 9 stycznia 2012 r. skarżący nie wskazali podstawy wznowienia i jej uzasadnienia, nie podali okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi ani nie określili żądania poprzez stwierdzenie, czy domagają się uchylenia, czy zmiany zaskarżonego orzeczenia. Z powyższych przyczyn Sąd pierwszej instancji złożona skargę o wznowienie postępowania sądowego odrzucił.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli D. i M. W., zaskarżając je w całości i zarzucając mu:
- 1. rażące naruszenie przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 1 "naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie" i naruszenie art. 174 pkt 2 "naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy"
- 2. rażące naruszenie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w art. 2, 7, 21 p 1 i 2, art. 31 p 1, 2, 3, art. 32 p 1 i 2, art. 77 i 83, art. 51 p 3 i 4, art. 61 p 1 i 2, 45 ps1, art. 193 w związku z art. 58 KC,
- 3. rażącego naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 litere a, b, c pkt 2 i 3 P.p.s.a, art. 146 § 1 i 2 P.p.s.a.
- 4. rażącego naruszenia art. 134 i art. 135 P.p.s.a.
- 5. rażącego naruszenia art. 183 § 1 i 2 ust. 2, 4 i 5
- 6. rażącego naruszenia przez Sąd art. 273 § 1 p 1 i 2, art. 273, art. 280 i art. 283 P.p.s.a.
- 7. rażącego naruszenia przez Sąd art. 7, 8, 9, 10, 15, 75 § 1, 77 § 1, 139, 156 § 1 p 1 i 2, 105 § 1 i 2 K.p.a.
Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów według norm przypisanych.
W uzasadnieniu kasacji skarżący stwierdzili, że dopełnili wszelkich formalności i dochowali termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Oceniając w granicach określonych art. 183 § 1 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wniesioną skargę kasacyjną, za nie zasługujące na uwzględnienie należało uznać przedstawione w niej zarzuty nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ust. 2, 4 i 5 P.p.s.a. Co prawda strona skarżąca nie sprecyzowała w treści zarzutu piątego, jakiego konkretnie aktu prawnego dotyczą wymienione przepisy, jednakże z uwagi na obowiązek Sądu kasacyjnego badania z urzędu przypadków wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., odniesiono je do tej ustawy i tej normy. Jak wynika z akt sprawy żadna z sytuacji wymienionych w ww. przepisach nie miała miejsca. Strona skarżąca nie wskazała również żadnych takich okoliczności, które by zdołały skutecznie wykazać ich zaistnienie. Strona składająca skargę o wznowienie postępowania miała zarówno zdolność sądową jak i procesową, w sprawie nie występował nienależycie umocowany pełnomocnik strony, strona nie była pozbawiona możności obrony swoich praw, a skład Sądu znajdował swoje umocowanie w art. 280 w związku z art. 16 § 2 P.p.s.a. i w rozpoznaniu sprawy nie brał udziału sędzia wyłączony z mocy ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę, nie dostrzegł również wystąpienia innych przesłanek nieważności, o których mowa w § 2 art. 183 P.p.s.a. Powyższe ustalenie stanowiło o bezzasadności analizowanego zarzutu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów, zauważyć trzeba, iż skarga o wznowienie postępowania winna zawierać elementy formalne, o których mowa w art. 279 P.p.s.a., a których brak podlega uzupełnieniu w trybie wezwania. Sankcją za jego nie wykonanie będzie odrzucenie tejże skargi. Ponadto zgodnie z treścią art. 280 § 1 P.p.s.a. "Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę". Stosownie z kolei do § 2 ww. przepisu "Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia". Analizowane przepisy określają zakres badania skargi o wznowienie postępowania, jakie przeprowadza na posiedzeniu niejawnym sąd. Obejmuje ono sprawdzenie warunków formalnych skargi, które warunkują dopuszczalności skargi, zachowanie terminu do wniesienia skargi i oparcia skargi na ustawowej przesłance wznowienia. Rezultatem tego badania jest albo wyznaczenie rozprawy, albo odrzucenie skargi z uwagi na stwierdzone braki.
Wskazując na powyższe, stwierdzić trzeba, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd pierwszej instancji po otrzymaniu skargi o wznowienie postępowania zobowiązany był najpierw ocenić, czy skarga ta zawiera wszystkie elementy określone w art. 279 P.p.s.a., do których uzupełnienia strona była wzywana, a więc m.in. do wskazania podstawy wznowienia i jej uzasadnienia oraz okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi, a także wskazania żądania, czy strona skarżąca domaga się uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia, jednocześnie strona została pouczona o treści art. 271- 274, art. 277 i art. 278 P.p.s.a. Należy się zgodzić z Sądem pierwszej instancji, iż strona skarżąca skierowanego do niej wezwania nie wykonała. W odpowiedzi na otrzymane wezwanie skarżący wymienili, co prawda wśród licznych podstaw z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i Kodeksu postępowania administracyjnego, także podstawy wznowieniowe z art. 273 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., jednakże przede wszystkim nie wykazano żadnych okoliczności pozwalających na uznanie, że zachowany został termin do wniesienia skargi.
Nie mogło o nim świadczyć wskazanie na datę 3 grudnia 2011 r. jako uzyskania wiedzy "o bezprawiu i rzeczywistym fałszowaniu dokumentów (...)" z uwagi na ewidentne przekroczenie trzymiesięcznego terminu, o jakim mowa w art. 277 P.p.s.a. do wniesienia skargi, jak również stwierdzenie, iż skarżący "jeszcze w styczniu 2012" mogli "dojść do przekonania" o fałszywości dokumentów ksiąg wieczystych "20.730 i 20.790", jako pozostające bez związku z niniejszą skargą. Ponadto przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania nie została uzupełniona o określenie żądania poprzez stwierdzenie, czy domagają się uchylenia, czy zmiany zaskarżonego orzeczenia.
Z przedstawionych wyżej przyczyn stwierdzić trzeba, iż wobec nie uzupełnienia braków formalnych przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania sądowego, Sąd pierwszej instancji zasadnie ją odrzucił, nie uchybiając przy tym przepisom procedury. Czyniło to bezzasadny zarzut szósty i czwarty kasacji odnoszący się do naruszenia art. 273 § 1 pkt 1 i 2, art. 273, art. 280 i art. 283 P.p.s.a. oraz art. 134 i art. 135 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając niniejszą kasację, nie dopatrzył się również w działaniu Sądu pierwszej instancji naruszenia norm konstytucyjnych, w tym tych wymienionych w zarzucie drugim kasacji (art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 1, 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 77, art. 83, art. 51 ust. 3 i 4, art. 61 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 i art. 193 w związku z art. 58 KC), co czyniło z kolei bezzasadnym ten zarzut.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów stwierdzić trzeba, iż Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć przepisów art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., gdyż nie są one do niego adresowane (zarzut pierwszy), podobnie jak przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 77§ 1, art. 139, art. 156 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 105 § 1 i 2 (zarzut siódmy). Z kolei przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c pkt 2 P.p.s.a., art. 146 § 1 i 2 P.p.s.a. (zarzut trzeci) nie mają zastosowania do tego etapu postępowania wznowienionego.
Z tych też przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił wniesioną kasację.