Uzasadnienie
[...] Spółka z o.o. z siedzibą w S. S., C. Ż. oraz K. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na uchwałę Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 26 sierpnia 1997 r. Nr XLV/419/97 w przedmiocie zmiany planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Stargardu Szczecińskiego dotyczącej terenu w rejonie ulic: W., C., B. [...], B. Wniesienie przedmiotowej skargi zostało poprzedzone przez skarżących wezwaniem Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim do usunięcia naruszenia prawa, złożonym w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2011 r., Nr 117, poz. 679).
Wobec oświadczenia złożonego na rozprawie przez pełnomocnika organu – radcę prawnego J. C. – G., że "prawdopodobnie C. Ż. nie żyje" Sąd zarządzeniem z dnia 27 września 2012 r. zwrócił się do pozostałych skarżących: [...] Spółki z o.o. w S. S. oraz K. K. do złożenia oświadczenia potwierdzającego, że skarżący C. Ż. nie żyje, jednocześnie wzywając do przesłania aktu zgonu.
W odpowiedzi na powyższe w dniu 8 października 2012 r. wpłynęło do Sądu pismo F. Ż. (syna C. Ż.) informujące o śmierci skarżącego C. Ż., do którego to pisma załączono uwierzytelnioną kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu dotyczącego C. Ż. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że w sprawie zachodzi sytuacja opisana w art. 161 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu I instancji ze stanu faktycznego sprawy wynika, że przedmiotem skargi jest uchwała, której zaskarżenie do Sądu zostało poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten stanowi, że czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Sąd przyjął, że wobec treści powołanego przepisu uprawnionym do wniesienia skargi może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Oznacza to w ocenie Sądu, że na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania naruszenia interesu prawnego, pozostającego w związku z konkretną normą prawną, a który to indywidualny interes prawny lub uprawnienie jest naruszony przez skarżony akt. W tej sytuacji Sąd uznał, że uprawnienie zaskarżenia uchwały w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest ściśle związane z osobą, która chce z niego skorzystać, w okolicznościach uprzedniego naruszenia interesu prawnego tej osoby zaskarżoną uchwałą.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 770/12, na podstawie art. 161 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzył postępowanie sądowe wobec C. Ż. Na podstawie art. 173 §1 i art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli C. C. – Ż., K. Ż., F. Ż., A. Ż., D. Ż. działająca przez kuratora K. W., zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:
- 1) naruszenie przepisu art. 124 §1 pkt 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na niezastosowaniu tego przepisu przez Sąd I instancji, w efekcie czego zaistniała wada skutkująca nieważnością postępowania, na zasadzie art. 183 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
- 2) naruszenie przepisu art. 161 §1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na jego błędnym zastosowaniu przez Sąd I instancji i tym samym błędnym uznaniu, że przedmiot postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie pod sygn. akt II SA/Sz 770/12 jest ściśle związany z osobą, która chce z niego skorzystać (tj. zmarłym C. Ż.), co skutkowało błędnym uznaniem, że zaistniała przesłanka ustawowa do umorzenia przedmiotowego postępowania wobec C. Ż. Na podstawie art. 176 w związku z art. 185 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wnosili o:
- 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie,
- 2) zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania przed II instancją, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 161 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) "§1 Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; (...)".
Zasadnie wskazano w skardze kasacyjnej, że umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wobec zmarłego C. Ż. nastąpiło przedwcześnie. Wobec osób wnoszących skargę kasacyjną niezastosowano art. 161 §1 pkt 2 in fine powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uniemożliwiono im wykazanie, że wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji umarzając postępowanie na podstawie ww. przepisu również nie rozważył powyższej kwestii.
W tym stanie rzeczy, skoro umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego na jego obecnym etapie było przedwczesne i tym samym niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 185 §1 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.