Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 października 2005 r. (sygn. akt II SA/Kr 2893/02) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] (Nr [...]) w przedmiocie wymeldowania.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji orzekł, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] (Nr [...]) orzekł o wymeldowaniu J.S. z pobytu stałego z lokalu nr 27 przy ul. [...] w K.. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zostały spełnione przesłanki określone w art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne do wydania decyzji o wymeldowaniu tj. utrata uprawnień do przebywania w lokalu i faktyczne opuszczenie lokalu.
Nastąpiło to w oparciu o ustalenia faktyczne, z których wynika, że A. R. złożyła w dniu 13 maja 2002 r. wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K. byłego męża J. S. Natomiast przedmiotowy lokal należy do zasobów Zjednoczonej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "P." w K., a własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu zostało przydzielone A. R. w dniu 19 grudnia 1988 r. w trakcie trwania małżeństwa z J. S. Następnie wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 lipca 1997 r. sygn. akt III RC 285/92/K został orzeczony rozwód A. R. z J. S. W wyroku rozwodowym w pkt IV Sąd orzekł eksmisję J. S. z lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...] i nakazał J. S. opuszczenie mieszkania w terminie 6 miesięcy od stwierdzenia prawomocności wyroku.
Z kolei wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 26 sierpnia 1998r. sygn. akt II Ca 595/98 została oddalona apelacja i zażalenie J. S. Ponadto postanowieniem z dnia 14 listopada 2000 r. sygn. akt III CKN 1175/00 Sąd Najwyższy odrzucił kasację J. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 14 lutego 2000 r. sygn. akt II Ca 595/98 i od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 22 marca 1999 r. sygn. akt II Ca 595/98.
Z tych względów w dniu 9 maja 2002 roku została wykonana przez komornika eksmisja J. S. z przedmiotowego lokalu, zostały zmienione zamki w drzwiach i od tego dnia J. S. nie przebywa w lokalu, stwierdził organ meldunkowy.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. S. W odwołaniu podnosił, że tytuł wykonawczy w oparciu, o który wykonano eksmisję był wadliwy, ponieważ nie orzekał o prawie do lokalu socjalnego. Ponadto stwierdził, że złożył zażalenie na postanowienie sądu zezwalające na wykonanie eksmisji oraz wskazał, że wbrew twierdzeniu organ I instancji, nie utracił uprawnień do przedmiotowego lokalu, gdyż lokal ten jest przedmiotem wspólności majątkowej, a postępowanie o podział majątku wspólnego nie zostało jeszcze zakończone.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ponadto organ II instancji stwierdził, że przyjął ustalenia dokonane przez organ I instancji za bezsporne, ponieważ J. S. nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały w lokalu przy ul. [...]. Natomiast jedyną przesłanką warunkującą utrzymywanie zameldowania na pobyt stały jest faktyczne przebywanie pod określonym adresem, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca, stąd należało orzec o wymeldowaniu. W takiej sytuacji argumenty podnoszone w odwołaniu nie mogą wpłynąć na merytoryczną zmianę zaskarżonej decyzji, zaś organy meldunkowe nie są władne do rozstrzygania zasadności orzeczeń wydawanych przez sądy powszechne.
W skardze z dnia 28 października 2002 r. do ówczesnego Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji jako całkowicie bezzasadnej i przywrócenie meldunku w lokalu Nr 27 przy ul. [...] w K. na dotychczasowej zasadzie tj. pobytu stałego. W uzasadnieniu skargi podtrzymał swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu odwołania. Ponadto skarżący podniósł, że istotnym elementem w przedmiotowej sprawie jest jego zamiar dalszego zamieszkiwania w tym lokalu, ponieważ został pozbawiony możliwości zamieszkiwania w tym lokalu lecz nie zmienia to jego zamiaru. Dodał także, iż nie można uznać - jego zdaniem – za zgodne z prawem sankcjonowanie decyzjami administracyjnymi bezprawnie wykonanej eksmisji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, gdyż orzekł, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd I instancji w pierwszej kolejności podkreślił, że w świetle dyspozycji art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponadto, Sąd I instancji orzekł, że decyzja organu I instancji i decyzja organu II instancji wydane zostały na podstawie różnych stanów prawnych wynikających ze zmienionego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który został spowodowany wejściem w życie w dniu 19 czerwca 2002 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 716). Dlatego też, podkreślił Sąd I instancji, organ I instancji wydając decyzję o wymeldowaniu J. S. badał czy spełnione są kumulatywnie dwie przesłanki: utrata uprawnień do przebywania w lokalu Nr 27 przy ul. [...] i opuszczenie przedmiotowego lokalu, które w dacie wydania decyzji zostały spełnione.
Natomiast prawomocny wyrok orzekający eksmisję J. S. z lokalu, stanowił dowód utraty uprawnień do przebywania w tym lokalu, który na podstawie art. 365 § 1 kpc wiąże nie tylko strony i Sąd, który go wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Dlatego też podnoszone przez skarżącego w sprawie o wymeldowanie okoliczności dotyczące zasadności orzeczonej eksmisji nie mogły być brane pod uwagę i nie mogły wywołać żadnych skutków prawnych. Ponadto, złożenie skargi na czynności komornika, który dokonał eksmisji ze spornego lokalu nie jest "zagadnieniem wstępnym" (art. 97 § 1 pkt 4 kpa), od którego zależy wymeldowanie z lokalu jeżeli w dacie złożenia wniosku o wymeldowanie lokal został już opróżniony i wydany wierzycielowi.
Dlatego też, przesłankę opuszczenia lokalu uważa się za spełnioną także w przypadku kiedy do opuszczenia lokalu doszło w wyniku podjętego przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego mającego na celu wykonanie tytułu wykonawczego jakim jest wyrok sądowy orzekający eksmisję z lokalu. Natomiast w przedmiotowej sprawie przesłanka opuszczenia lokalu Nr 27 w budynku przy ul. [...] w K. przez J. S. została zrealizowana w formie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika. Oznacza to, że została spełniona ustawowa przesłanka określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pozwalająca na wydanie przez organ administracyjny decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego.
Z kolei, po wejściu w życie w dniu 19 czerwca 2002 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., opuszczenie miejsca stałego pobytu jest jedyną przesłanką od spełnienia której uzależniona jest możliwość wydania decyzji o wymeldowaniu, orzekł Sąd I instancji.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skargę kasacyjną złożył J. S. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jednocześnie w skardze kasacyjnej podniesiono zarzut, że właściwe organy meldunkowe uznały za prawidłowy stan faktyczny, z którego wynika, że J. S. nie mieszka od 9 maja 2002 r. przy ul. [...], ignorując podnoszone przez skarżącego okoliczności prawne i faktyczne towarzyszące eksmisji.
Ponadto, pełnomocnik skarżącego stwierdził, że biorąc pod uwagę powyższe okoliczności "wydanie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest całkowicie bezzasadne".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej wyżej ustawy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.
Ponadto, należy podkreślić, że w świetle art. 174 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a ponadto 2/ naruszeniu przepisów postępowania jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie, skarga kasacyjna oparta została na podstawie ustawowej, określonej w art. 174 pkt 1 powołanej ustawy, bez nawet jednak odwołania się do podstawy skargi kasacyjnej z tego przepisu czyli art. 174 pkt 1 tejże ustawy w zakresie przytoczenia podstaw kasacyjnych. W podstawach skargi wnoszący skargę musi bowiem wyraźnie wskazać konkretną normę prawa materialnego, naruszoną przez Sąd przez błędną jej wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ze wskazaniem na czym ta błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie polegało i jaka, według skarżącego, powinna być wykładnia właściwa.
Jednocześnie należy podkreślić, że błędna wykładnia, to mylne zrozumienie treści tego przepisu, zaś niewłaściwe zastosowanie to tzw. błąd subsumcji czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. W przedmiotowej sprawie wbrew zarzutowi, że skargi kasacyjnej nie nastąpiła błędna wykładnia cyt. przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Ten zarzut ze skargi kasacyjnej, jest bowiem całkowicie chybiony, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że właściwy organ - na podstawie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych -prowadzący ewidencję ludności nie może odmówić wymeldowania z miejsca pobytu stałego osoby, która z mocy sądowego tytułu wykonawczego utraciła uprawnienia do przebywania w określonym budynku (lokalu, pomieszczeniu) i w wyniku czynności egzekucyjnych została z tego miejsca usunięta.
Skarżący J. S. - co wynika z nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie - nie przebywa w lokalu przy ul. [...] w K., gdyż opuścił ten lokal, ponieważ została wobec niego skutecznie wykonana eksmisja z powyższego lokalu w dniu 9 maja 2002 r. przez Komornika Rewiru III przy Sądzie Rejonowym dla [...].
Ponadto prawidłowo Sąd I instancji orzekł, że po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 716), w którym stwierdzono, że instytucja zameldowania jest jedynie rejestracją faktycznego miejsca pobytu danej osoby, nie związaną z uprawnieniami tej osoby do przedmiotowego lokalu, właściwy organ odwoławczy nie był uprawniony w dacie wydawania decyzji do badania spełnienia przesłanki posiadania przez skarżącego tytułu do lokalu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 193 w związku z art. 250 powołanej wyżej ustawy.