Uzasadnienie
II OSK 306 / 09
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Stowarzyszenia "[...]" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacją przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie stacji bazowej. Ponadto Sąd pierwszej instancji zwrócił skarżącemu Stowarzyszeniu uiszczony wpis sądowy w kwocie 200 zł.
Uzasadniając powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny, wskazał, iż ponieważ wniesiona skarga nie została podpisana przez stronę skarżącą, a także nie dołączono do niej dokumentu wskazującego umocowanie do jej wniesienia oraz określającego sposób reprezentacji strony, wezwano skarżące Stowarzyszenie pismem z dnia 27 października 2008 r. do uzupełnienia braków skargi. W piśmie tym zamieszczono pouczenie, że nieusunięcie braków w zakreślonym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Sąd pierwszej instancji ustalił, iż przedmiotowe wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 30 października 2008 r., zatem termin do wykonania zarządzenia upłynął w dniu 6 listopada 2008 r.
W ocenie Sądu, ponieważ skarżące Stowarzyszenie nie uzupełniło w zakreślonym terminie braków formalnych skargi, nie mogła ona otrzymać prawidłowego biegu. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwaną- p.p.s.a.), odrzucił skargę.
Od powyższego postanowienia Stowarzyszenie "[...]" w Warszawie wniosło skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego procesowego.j. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 174 ust. 2 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie okoliczności faktycznych sprawy.
Wskazując na powyższy zarzut skargi kasacyjnej skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że wezwanie zostało złożone w Urzędzie Pocztowym w dniu 5 listopada 2008 r. (zgodnie z datą stempla pocztowego) i doręczone stronie w dniu 12 listopada 2008 r. W tej sytuacji uzupełnienie braków formalnych dokonane przez skarżące Stowarzyszenie w dniu 19 listopada 2008 r. nastąpiło w zakreślonym przez Sąd 7 dniowym terminie. Nie byłó wiec uprawnionym, zdaniem skarżącego, twierdzenie Sądu pierwszej instancji, iż dniem doręczenia wezwania był dzień 30 października 2008 r. Do skargi kasacyjnej ponadto została załączona kserokopia koperty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie w związku z czym zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu.
Trafne są zarzuty wniesionej skargi kasacyjnej dotyczące uchybienia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez brak dokonania ustaleń okoliczności faktycznych sprawy pozwalających na stwierdzenie, że warunki konieczne do zastosowania tej normy w sprawie zaistniały.
Jak wynika z akt sprawy, zarządzeniem Przewodniczącego IV Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2008 r. wezwano skarżące Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, będącej przedmiotem niniejszego postępowania, w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie to wykonano 27 października 2008 r. W tym samym dniu wykonano również zarządzenie Przewodniczącego poprzez wezwanie do usunięcia braków przedmiotowej skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez podpisanie skargi, nadesłanie 2 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych (...) oraz złożenie dokumentu wykazującego na umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. W aktach sprawy znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru pisma zatytułowane "wezwanie do wpisu+ odpisy+ KRS+ podpisanie skargi+ pouczenie" z datą odbioru 30 października 2008 r. Braki zostały natomiast uzupełnione poprzez nadanie pisma w Urzędzie Pocztowym w dniu 19 listopada 2008 r.
Punktem spornym niniejszego postępowania jest data, z którą doręczono skarżącemu wezwanie do uzupełnienia braków. Na załączonej do skargi kasacyjnej kserokopii koperty nadesłanej na adres skarżącego Stowarzyszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, z nadrukowaną sygnaturą sprawy IV SA/Wa 1723/08, widnieje data stempla pocztowego z dnia 5 listopada 2008 r. Jednocześnie w aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenie odbioru pism przesyłanych na adres skarżącego Stowarzyszenia dotyczące powyższego wezwania podpisane z datą 30 października 2008 r. Powstałe wątpliwości czy istniała więcej niż jedna przesyłka, w jakiej dacie zostały nadane ww. odpisy zarządzeń nie mogą zostać jednoznacznie wyjaśnione na podstawie analizy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, nie były one też przedmiotem ustaleń i oceny Sądu pierwszej instancji. Wątpliwości te pogłębia fakt, iż na "odpisie zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu" oraz "wezwaniu" do uiszczenia pozostałych braków znajduje się adnotacja, iż przekazano je na biuro podawcze w dniu 4 listopada 2008 r., a z kolei na zwrotnym potwierdzeniu znajduje się data doręczenia pism w dniu 30 października 2008 r. Przy takim stanie akt sprawy nie można więc z całą stanowczością, ani nawet z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że skarżący uchybił terminowi do uzupełnienia braków. W tym zakresie więc postanowienie Sądu pierwszej instancji jest wadliwe.
Należy ponadto wskazać, iż wszelkie niejasności i kwestie wątpliwe powinny być zawsze oceniane na korzyść tej strony procesu, która domaga się ochrony jej praw w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a to z uwagi na negatywną konsekwencję procesową (odrzucenie skargi przez sąd na podstawie art. 58 pkt 2 p.p.s.a.), która dotyka wyłącznie stronę skarżącą, pozbawioną prawa do sądowej kontroli decyzji administracyjnej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt I GSK 386/06, niepubl.). Podstawy faktyczne prowadzące do zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, np. poprzez odrzucenie skargi, muszą mieć więc charakter bezsporny i oczywisty.
Precyzując powyższe rozważania na gruncie niniejszej sprawy należy podkreślić, że nie można jednoznacznie stwierdzić w jakim terminie zostały doręczone zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków pisma. Nie można więc tym samym w oparciu o ustalenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu przesądzić jednoznacznie, że skarżące Stowarzyszenie uchybiło terminowi. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do pozbawienia strony prawa do sądu, a w konsekwencji również naruszenia zasady legalności (art. 45 i art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).
Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W odniesieniu do wniosku zasądzenia kosztów postępowania brak jest podstaw prawnych wobec niewypełnienia przesłanek z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Przedmiotem uchylenia nie był bowiem wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający skargę, lecz postanowienie ją odrzucające. Stwierdzić trzeba, iż rozliczenie kosztów postępowania winno nastąpić w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, przy uwzględnieniu wniosków stron i wyniku tegoż postępowania.