Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2018 r. VII SA/Wa 1634/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L.S. i A.S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał inwestorowi L.S. (zwanemu dalej "skarżącym") rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że budowa ww. budynku prowadzona była na podstawie decyzji nr [...] o pozwoleniu na budowę wydanej przez Naczelnika Gminy L. w dniu [...] września 1985 r.
W wyniku kontroli przeprowadzonej w lipcu 2010 r. ustalono, że budowa znajduje się w stanie surowym otwartym, a inwestor odstąpił w sposób istotny od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę poprzez wykonanie podpiwniczenia całego budynku, zmianę kąta nachylenia dachu wraz ze zmianą wysokości budynku w kalenicy, wykonanie nadwieszeń kondygnacji, zmianę rzędnej 0,00 posadowienia budynku o ok. 70-80 cm oraz zmianę usytuowania budynku w stosunku do zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. organ powiatowy nakazał skarżącemu sporządzenie i przedstawienie projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót.
Pomimo upływu terminu i dodatkowych wezwań do wykonania obowiązku, skarżący nie przedłożył uzupełnionego projektu zamiennego. Dlatego została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę budynku.
Na skutek odwołania skarżącego i A.S., zaskarżoną w tej sprawie decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną, uznając że wykonane przez skarżącego roboty budowlane słusznie zostały zakwalifikowane jako istotnie odstępujące od warunków i ustaleń zawartych w pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym. Zasadnie też prowadzono postępowanie administracyjne w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nakładając na inwestora obowiązek dostarczenia projektu budowlanego zamiennego. Inwestor nie wywiązał się z obowiązku poprawienia przedłożonego projektu budowlanego zamiennego i tym samym nie skorzystał z możliwości wynikającej z prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] postępowania naprawczego, mającego doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem, i wymaganych dokumentów nie przedłożył pomimo, że organ powiatowy wzywał do uzupełnienia dokumentacji. Uznano zatem, że inwestor nie wyraził woli doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami.
Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] maja 2017 r. wnieśli skarżący i A.S., domagając się uchylenia obu decyzji i zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem wyżej wskazanych organ odwoławczy uchylił się od oceny zasadności zastosowania procedury z art. 50-51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., gdyż sprawa odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego winna być rozpatrywana w świetle ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja odpowiada prawu. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a.".
W uzasadnieniu Sąd przypomniał, iż przedmiotowy budynek był realizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja ta – nr [...] z dnia [...] września 1985 r. – została wyeliminowana z obrotu prawnego. Następnie na skarżącego został nałożony obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego – decyzja PINB [...] z dnia [...] listopada 2010r. nr [...]. W stosunku do tej decyzji skarżący wszczął postępowania nadzwyczajne – postępowanie wznowieniowe i postępowanie nieważnościowe. Oba postępowania zostały zakończone wynikiem negatywnym dla skarżącego (zob. wyrok WSA w Warszawie z 27 kwietnia 2015 r. VII SA/Wa 247/15 i wyrok WSA w Warszawie z 15 listopada 2016 r. VII SA/Wa 2818/15).
Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył projekt budowlany zamienny, który zawierał liczne braki. W postanowieniu organ powiatowy dokładnie wymienił w 17 punktach braki występujące w projekcie ustalając termin ich uzupełnienia. W wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył uzupełnionego projektu zamiennego dlatego jeszcze dwukrotnie organ wzywał skarżącego do poprawienia projektu wezwaniem z dnia 25 stycznia 2016 r. i wezwaniem z dnia 13 września 2016 r. Pomimo licznych wezwań skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z postanowienia PINB [...] nr [...] z dnia [...] października 2015 r.
Końcowo Sąd dodał, że z uwagi na charakter odstępstw dokonanych przez inwestora, a także brak możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, wydanie nakazu rozbiórki było uzasadnione i znajdowało oparcie w art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, który kończy postępowanie naprawcze.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości.
Skarga kasacyjna została oparta na następujących podstawach kasacyjnych:
1/ zarzucie naruszenia przepisów postępowania tj. "art. 1 § i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych" w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie okoliczności faktycznych, które miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia Sądu, gdyż skutkowały błędnym uznaniem przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż analiza kontrolowanej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2017 r. prowadzi do stwierdzenia, że decyzja organu powiatowego została podjęta na podstawie całokształtu materiału oraz w oparciu o prawidłową interpretację przepisów prawa materialnego i procesowego, a zatem brak jest podstaw do podważenia jej treści;
2/ zarzucie naruszenia przepisów postępowania tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy przez jego niezastosowanie i uznanie, że decyzja organu odwoławczego nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
3/ zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego tj. "art. 50 i art. 51 ust. 5 art. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r." poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy;
4/ zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 42 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. poprzez jego niezastosowanie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy nastąpiło stwierdzenie zdatności do użytkowania wykonanego budynku należącego do skarżącego przez Urząd Gminy L. w 1994 r., na podstawie dokumentu "potwierdzenia przyjęcia do użytkowania obiektu budowlanego z dnia [...] grudnia 1991 r.".
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki oraz orzeczenie o kosztach postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw kasacyjnych.
Pismem z dnia 16 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną A.S. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Jednocześnie oddzielnym pismem z dnia 16 września 2018 r. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (k. 179).
Zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2021 r. skarga kasacyjna została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Pismem z dnia 25 czerwca 2021 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Również i A.S. przedstawiła swoje stanowisko w piśmie z dnia 8 lipca 2021 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie godzi się wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionej skargi kasacyjnej przede wszystkim na wstępie należy zauważyć, iż przedmiotem oceny sądu administracyjnego była decyzja organu nadzoru budowlanego podjęta w trybie art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazująca skarżącemu rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] gm. L. W sprawie jest niesporne, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2010 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Postanowienie to z dnia [...] października 2010 r. zostało wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z ww. przepisem organ nadzoru budowlanego obligatoryjnie wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
W sprawie organ nadzoru budowlanego ustalił w trakcie kontroli przeprowadzonej 22 lipca 2010 r., że inwestycja polegająca na budowie domu jednorodzinnego przy ul. [...] w [...] nie jest zakończona, budynek znajdował się w stanie surowym otwartym, a w trakcie jej prowadzenia inwestor w sposób istotny odstąpił od projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę z dnia [...] września 1985 r. W ocenie organu nadzoru budowlanego, roboty przy tym budynku realizowane były w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach, a także w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. W powołanym postanowieniu PINB nakazał także przedłożyć ekspertyzę techniczną wykonanych robót budowlanych.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nałożył na skarżącego obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W ramach prowadzonego w tej sprawie postępowania naprawczego skarżący nie przedłożył prawidłowo opracowanego projektu budowlanego zamiennego. Zaś po przedstawieniu takiego projektu postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia złożonego przez niego projektu budowlanego zamiennego, lecz ten nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku. Stąd w konsekwencji takiego zaniechania podjęto decyzję w trybie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane – tj. nakazującą rozbiórkę spornego budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Zauważyć w tym miejscu należy, że procedura naprawcza, jaka uregulowana została w art. 51 ustawy Prawo budowlane, znajduje zastosowanie m.in. w sytuacjach, w których doszło do naruszenia przepisów Prawa budowlanego, niezależnie od przysługujących stronie pierwotnych uprawnień. W zależności od rodzaju stwierdzonych naruszeń organ nadzoru budowlanego stosuje adekwatny tryb doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Każdy z nich stanowi odrębne postępowanie, które może zakończyć się w sposób wymieniony w art. 51 ust. 3, 4, 5 ustawy Prawo budowlane. W przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest wszczęcie postępowania legalizacyjnego, którego pierwszym etapem jest, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, nałożenie na inwestora obowiązku przedstawienia projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót w zakreślonym terminie.
Postępowanie to może zakończyć się w dwojaki sposób: decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego oraz nałożeniu obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego) w przypadku pozytywnej weryfikacji nałożonego obowiązku, bądź decyzją, o której mowa w art. 51 ust. 5 w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, to jest w szczególności decyzją rozbiórkową.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro inwestor wbrew pierwotnemu pozwoleniu na budowę wykonał podpiwniczenie całego budynku, zmienił kąt nachylenia dachu wraz ze zmianą wysokości budynku w kalenicy, wykonał nadwieszenie kondygnacji, zmienił rzędne 0,00 posadowienia budynku o ok. 70-80 cm oraz zmienił usytuowanie budynku w stosunku do zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki, to w sposób istotny odstąpił od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Takie zmiany w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego czy objęte projektem zagospodarowania działki stanowią o tym, że jest to istotne odstępstwo od warunków udzielonego pozwolenia na budowę.
Skoro zatem skarżący wbrew decyzji o pozwoleniu na budowę odstąpił w sposób istotny od warunków udzielonego pozwolenia, a w ramach prowadzonego postępowania naprawczego nie wykonał prawidłowo obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego to w tej sprawie organy nadzoru budowlanego, zdaniem NSA, zasadnie nakazały rozbiórkę spornego obiektu w trybie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Jak wynika z analizy akt w oparciu o ww. przepis nie nakazano doprowadzić budynek do staniu poprzedniego, bowiem wiązałoby się to z jego rozbiórką, co w konsekwencji w ramach tej normy nastąpiło.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zatem usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 50, 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie. Wbrew stanowisku skarżącego przepisy te nie zostały naruszone w realiach tej sprawy.
Wbrew stanowisku skarżącego Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż postępowanie naprawcze prowadzone było we właściwym trybie i na podstawie właściwych przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane do spraw wszczętych stosuje się przepisy tej ustawy, a nie ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Tylko w przypadku, gdyby inwestycja była wykonana przed dniem 1 stycznia 1995 r. w warunkach samowoli budowlanej (tzn. bez pozwolenia na budowę), to wówczas zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane należałoby stosować przepisy ustawy z 1974 r. Skoro w tej sprawie inwestycja nie była realizowana w warunkach samowoli budowlanej, to prawidłowo organy zastosowały art. 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
W skardze kasacyjnej podniesiono, iż przed końcem roku 1994 skarżący uzyskał rozstrzygnięcie, którym stwierdzono zdatność przedmiotowego budynku mieszkalnego do użytkowania i to upoważniało inwestora do podjęcia prac wykończeniowych. Z tym twierdzeniem wiążą się podnoszone zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego, a to odpowiednio "art. 1 § i 2" Prawa o ustroju sądów administracyjnych" w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie okoliczności faktycznych, które miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia Sądu, jak też art. 42 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. poprzez jego niezastosowanie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy nastąpiło stwierdzenie zdatności do użytkowania wykonanego budynku należącego do skarżącego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stan faktyczny sprawy został należycie ustalono, zaś skarżący w żaden sposób nie wykazał, iż w sprawie przed końcem roku 1994 wydane zostało rozstrzygnięcie o stwierdzeniu zdatności sporego budynku do użytkowania tym bardziej, iż ujawniony stan budynku podczas kontroli w dniu 22 lipca 2010 r. określony został jako stan surowy otwarty. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazywane przez skarżącego pismo z dnia [...] maja 1994 r. kierowane do Urzędu Miasta i Gminy w [...][...], wskazujące na ukończenie budowy części konstrukcyjnej, w ustalonym w tej sprawie stanie fatycznym nie wywołało oczekiwanych przez skarżącego skutków. Nie jest zatem usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy. Nie naruszono też powołanego w sposób niepełny przepisu "art. 1 § i 2" ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, który ma charakter ustrojowy.
Określa on jedynie kryterium, pod jakim sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej. Wydanie wyroku niezgodnie z oczekiwaniem strony nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał kontroli działalności administracji publicznej oraz że badanie to przeprowadził w innym aspekcie niż zgodność z przepisami, które w sprawie miały zastosowanie. Niezależnie od tego zauważyć należy, że powołany wyżej art. 1 § 1 i 2 wyznacza jedynie ramy sądowej kontroli. Przede wszystkim jednak zauważyć należy, iż Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, a to, iż wydał wyrok, który został zakwestionowany skargą kasacyjną, nie oznacza naruszenia ww. normy ustrojowej.
Skoro w tej sprawie, jak już wyżej zaznaczono, przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie miały zastosowania, to zarzut niezastosowania w tej sprawie art. 42 ust. 1 i 3 tej ustawy również nie może odnieść zamierzonego skutku.
Także jako nieuzasadniony należy ocenić zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Tak określony zarzut w odniesieniu do Sądu pierwszej instancji jest całkowicie chybiony. Sąd pierwszej instancji nie stosował tej normy prawa materialnego, albowiem nie uzasadniały to okoliczności tej sprawy. Natomiast mając na uwadze motywy skargi kasacyjnej, w jej treści wskazywane są okoliczności świadczące o pojawieniu się nowych dowodów, które nie były znane organom nadzoru budowlanego przy wydawaniu kwestionowanych decyzji (patrz strona 9 uzasadnienia kasacji), co nie uzasadnia wskazywanego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nadto, skoro wojewódzki sąd administracyjny w procesie sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonego aktu nie stosuje przepisów procedury administracyjnej, to jednocześnie nie mógł wprost naruszyć ww. normy w sposób opisany w kasacji.
Konkludując należy zaznaczyć, iż zaskarżone w tej sprawie rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki jest wynikiem tego, iż w obrocie prawnym pozostają zarówno postanowienie z dnia [...] października 2010 r. nr [...] o wstrzymaniu prowadzenia prac budowlanych jak i decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], które są ostateczne i wymagalne. Przypomnieć należy, że skarżący podjął próbę eliminacji z obrotu prawnego ww. rozstrzygnięć zarówno w trybie stwierdzenia nieważności jak i wznowienia postępowania – patrz: wyroki WSA w Warszawie z 27.04. 2015 r. VII SA/Wa 247/15; z 7.03.2019 r. VII SA/Wa 1914/18; wyrok NSA z 26.05.2020 r. II OSK 3059/19; wyrok WSA w Warszawie z 7.03.2019 r. VII SA/Wa 1915/18. wyrok NSA z 26.05.2020 r. II OSK 3060/19 w odniesieniu do postanowienia z dnia [...] października 2010 r., a w odniesieniu do decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. – patrz wyroki: WSA w Warszawie z 15.11.2016 r. VII SA/Wa 2818/15; wyrok NSA z 6.03.2019 r. II OSK 1018/17 i żadne z tych postępowań nie doprowadziło do eliminacji ww. rozstrzygnięć nr [...] i nr [...] z obrotu prawnego.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesioną skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
W ocenie NSA rozpoznanie sprawy było konieczne, gdyż postępowanie sądowe trwa już ponad 3 lata. Ograniczenia związane z epidemią COVID-19 są nadal utrzymywane. Przeprowadzanie w tych okolicznościach rozpraw zwiększyłoby zagrożenie dla osób biorących w nich udział. Jednocześnie ze względów technicznych nie można przeprowadzić wszystkich rozpraw na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W tej szczególnej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym było w ocenie NSA rozsądnym kompromisem pomiędzy prawem stron do jawnego rozpoznania sprawy, a prawem do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji RP) oraz zasadą proporcjonalności, z której wynika możliwość ograniczenia konstytucyjnych praw z uwagi na konieczność ochrony zdrowia.
Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.