Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 października 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 722/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę W. B. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] maja 2007 r., zn. [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązków nałożonych decyzją. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W związku ze stwierdzeniem, że w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w Szczecinie wykonano roboty budowlane przekraczające zakres robót zgłoszonych do organu, decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie nakazał inwestorowi M. J. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) przedłożenie 1) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 2) inwentaryzację powykonawczą wykonanych robót wraz z oceną stanu technicznego, 3) protokoły badań i sprawdzeń instalacji gazowej, elektrycznej i przewodów kominowych, w terminie do dnia 31 maja 2006 r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., zn. [...] Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie po rozpatrzeniu odwołania W. B. uchylił ww. decyzję w części opisanej jako pkt 1 i w tym zakresie postępowanie umorzył, a w części określającej termin wykonania obowiązku zakreślił nowy termin jego wykonania – do dnia 30 września 2006 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., zn. [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Jednocześnie organ wskazał, że decyzja ta nie rozstrzyga o roszczeniach materialnych związanych z ewentualnymi szkodami powstałymi w wyniki prowadzonej inwestycji, jakich zaistnienie zgłaszał W. B..
Odwołanie od tej decyzji (uzupełnione kolejnymi pismami) wniósł W. B., żądając uznania, że M. J. nie wykonała nałożonego przez organy nadzoru budowlanego obowiązku, a ponadto skarżący zarzucił, że organ nie wskazał jakie konkretnie dokumenty poddane zostały wnikliwej analizie oraz że postępowanie prowadzone przez organ powiatowy nie doprowadziło do oceny stanu technicznego jego mieszkania. Skarżący opisał szereg powstałych w jego mieszkaniu uszkodzeń oraz przedłożył "Opinię techniczno-budowlaną" sporządzoną w październiku 2006 r. przez inż. E. O..
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie decyzją z dnia [...] maja 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził wykonanie przez M. J. obowiązków nakazanych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecin z dnia [...] marca 2006 r. oraz w decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2006 r. W uzasadnieniu organ, odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy –Prawo budowlane po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W zakreślonym w decyzji terminie wymagane dokumenty zostały przedłożone, a z analizy ekspertyzy technicznej sporządzonej przez S. J. oraz opinii E. O. wynika, że przedmiotowy budynek został wybudowany w ten sposób, iż ściany nośne wykonane zostały jako ściany wewnętrzne z betonu zbrojnego grubości 14 cm, jako prefabrykowane, ściany te w trakcie robót modernizacyjnych nie poddane zostały żadnym pracom, a ich stan techniczny jest dobry. Stropy również wykonane zostały z prefabrykowanych płyt żelbetowych. S. J. w opinii nie stwierdził nadmiernych ich ugięć ani zarysowań od strony dolnej.
Ponadto z rysunku stanowiącego inwentaryzację powykonawczą lokalu mieszkalnego nr [...], wynika, iż płyty z których wykonany został strop w tym lokalu oparte zostały na wewnętrznych ścianach nośnych, co oznacza, że usunięcie ścianek działowych nie może spowodować utraty ich stabilności. Reasumując powyższe fakty oraz mając na względzie przedłożone przez inwestora dokumenty organ II instancji stwierdził, że wykonane przez M. J. roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z przepisami technicznymi prawa budowlanego i sztuką budowlaną i zaskarżona decyzja organu powiatowego stwierdzająca wykonanie nakazanego obowiązku jest właściwa co do zasady, jednakże z uwagi na nieprzywołanie przez organ powiatowy decyzji organu II instancji z dnia [...] lipca 2006 r. należało zaskarżoną decyzję uchylić w całości i orzec w sprawie.
Na powyższą decyzję dnia [...] maja 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł W. B., wnosząc "o uznanie, że żaden urząd państwowy nie ma prawa podjąć decyzji o zakończeniu postępowania nie mając pełnej i rzetelnej wiedzy o przedmiocie postępowania". W kolejnych pismach skarżący przytoczył dalsze argumenty skargi.
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargę stwierdził, że o zastosowaniu w sprawie procedury legalizacyjnej z art. 51 Prawa budowlanego przesądziła wcześniejsza ostateczna decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w części nakazującej przedłożenie przez M. J. inwentaryzacji powykonawczej wraz z oceną stanu technicznego wykonanych robót budowlanych oraz protokołów badań i sprawdzeń instalacji gazowej, elektrycznej i przewodów kominowych. Przepis art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, iż bądź po upływie terminu wyznaczonego inwestorowi w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na wykonanie określonych czynności legalizacyjnych, lub wcześniej na żądanie inwestora, organ nadzoru budowlanego wyłącznie sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku.
W niniejszej sprawie M. J. żądaną od niej inwentaryzację powykonawczą wraz z oceną stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Szczecinie oraz protokołami sprawdzeń przedłożyła w wyznaczonym terminie. Konsekwencją powyższego stało się wydanie decyzji stwierdzającej wykonanie przez inwestora obowiązku wynikającego z wcześniejszej decyzji, kończącej procedurę legalizacyjną. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że przedłożona przez M. J. ocena stanu technicznego wyklucza, aby wykonane przez nią roboty budowlane prowadzone były w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
Również w opinii techniczno-budowlanej przedłożonej przez skarżącego w trakcie postępowania administracyjnego, rzeczoznawca stwierdzając powstanie w mieszkaniu skarżącego pęknięć i zarysowań, nie stwierdził jednak, aby roboty budowlane wykonane w mieszkaniu M. J. zagrażały bezpieczeństwu ludzi lub mienia.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku W. B. zarzucił naruszenie prawa materialnego – § 203 i art. 204 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836) poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do wydania orzeczenia sanującego nieprawidłowo wykonane roboty budowlane.
Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a., polegające na wydaniu przez Sąd orzeczenia w oparciu o sporządzoną na prywatne zlecenie M. J. opinię biegłego rzeczoznawcy budowlanego S. J., który wcześniej w tej samej sprawie występował po drugiej stronie postępowania wykonując na zlecenie prezesa SM "[...]" opracowanie dotyczące samowoli budowlanej M. J. w związku z czym, nie został również dokładnie wyjaśniony stan faktyczny niniejszej sprawy.
W związku z powyższym W. B. wniósł o uchylenie wyroku w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, jako nieusprawiedliwionej, podnosząc, że bezzasadnym jest kwestionowanie ustaleń faktycznych poczynionych przez rzeczoznawcę budowlanego, który posiada wiadomości specjalne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia. Z urzędu natomiast bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut naruszenia prawa materialnego (II ppk 1) odnoszący się do przepisów rozporządzeń tam wymienionych nie ma żadnego uzasadnienia, gdyż przepisy te w tej sprawie nie mogły mieć zastosowania. Powołane tam § 203 i § 204 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. mają zastosowanie do nowo projektowanych i budowanych budynków, a nie do prac remontowych prowadzonych w lokalach mieszkalnych w istniejącym już budynku. Natomiast § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. oprócz zaleceń dotyczących prac remontowych w budynku, nie zawiera żadnych konkretnych postanowień, które by mogły w tej sprawie coś zmienić. Dlatego też nie wiadomo dlaczego inwestor uważa, że ten przepis powinien mieć zastosowanie, bo faktycznie miał chociaż nie wynikają z niego żadne instrumenty możliwe do zastosowania w sprawie. W tym zakresie zastosowane przez organy przepisy art. 51 Prawa budowlanego, pozwalały na inwestorkę nałożyć pewne obowiązki w związku z przeprowadzanym remontem, mogły więc odnieść pewien realny skutek te przepisy.
Dowodem tego jest przeprowadzane postępowanie, które wykazało, jakie uszkodzenia w mieszkaniu skarżącego spowodowały roboty remontowe przeprowadzone w mieszkaniu M. J., które jednak, jak wynika z dwu opinii ekspertów, nie spowodowały zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. I prowadzenie dalszego postępowania administracyjnego w tej sprawie jest bezcelowe, co nie wyklucza możliwości wystąpienia skarżącego z roszczeniem na drodze postępowania cywilnego. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (II ppkt 2) jest błędnie sformułowany, bowiem Sąd I instancji nie mógł naruszyć wskazanych tam przepisów Kodeku postępowania administracyjnego, bowiem ich nie stosował. Naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., odnosi się do naruszenia przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przepisy tej ustawy stosują ww. sądy.
Na marginesie należy też zauważyć, że S. J. przygotowywał ekspertyzę techniczną na zlecenie M. J., bowiem taki obowiązek nałożył na nią Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2005 r.
Wbrew temu, co twierdzi pełnomocnik skarżącego, Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w tej sprawie nie przedstawiła żadnego opracowania (ekspertyzy), którą by przygotowywał St. J.. Drugą ekspertyzę na zlecenie W. B. przygotował w październiku 2006 r. inż. E. O..
Zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.