Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. Z., obywatela Ludowej Republiki Bangladeszu, na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] marca 2013 r. w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod konwojem oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz państw obszaru Schengen przez okres trzech lat od wykonania decyzji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej zapadły na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573 ze zm.) w związku z tym, że skarżący przebywał w Polsce bez wymaganej wizy lub innego dokumentu upoważniającego do pobytu, a także nie posiadał środków niezbędnych na pokrycie kosztów pobytu i nie potrafił wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania.
Sąd uznał ponadto, że przeszkody do wydania decyzji o wydaleniu nie stanowiło wszczęte przez skarżącego postępowanie w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, które zakończyło się przed wydaniem ostatecznej decyzji o wydaleniu z [...] marca 2013 r. decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] lutego 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Uchodźców z [...] listopada 2012 r. o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie strony, wykonanie decyzji o wydaleniu łączy się z koniecznością opuszczenia przez niego Polski, co może skutkować niemożnością udzielenia mu ochrony w przypadku uwzględnienia jego skargi. Strona podniosła ponadto, że wykonanie decyzji pozbawiałoby ją możliwości skorzystania w pełnym zakresie z przysługującego jej prawa do sądu (art. 78 Konstytucji).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dopuszczalność wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego nie jest ograniczona do etapu postępowania przed sądem administracyjnym I instancji, zatem również skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest jednak wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu należało uwzględnić. W jego uzasadnieniu niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody na skutek wykonania decyzji o wydaleniu trafnie połączono z ryzykiem nieudzielania skarżącemu efektywnej ochrony sądowej w równolegle prowadzonym postępowaniu sądowym, wszczętym na skutek wniesienia przez stronę skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2013 r., IV SA/Wa 757/13 w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. Należy zauważyć, że w postępowaniu w sprawie odmowy nadania skarżącemu statusu uchodźcy odmowa udzielenia skarżącemu sądowej ochrony tymczasowej przed wydaleniem uzasadniona została brakiem rozstrzygnięcia w zakresie wydalenia cudzoziemca w decyzji ostatecznej w sprawie odmowy nadania statusu uchodźcy (zob. postanowienie NSA z 19 września 2013 r., II OZ 771/13), a także udzieleniem skarżącemu ochrony przed wydaleniem w związku z wydaniem przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na etapie postępowania administracyjnego postanowienia z dnia [...] czerwca 2013 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji tego organu z dnia [...] marca 2013 r. o wydaleniu (k. 20-21).
Mając powyższe na względzie, jak również okoliczność, że decyzja o wydaleniu skarżącego może podlegać obecnie wykonaniu, gdyż postanowienie z dnia 24 czerwca 2013 r. o wstrzymaniu jej wykonania upadło w związku z wydaniem przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (wyrok z 10 października 2013 r., IV SA/Wa 1224/13), Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odmowa uwzględnienia rozpoznawanego wniosku może doprowadzić do opuszczenia przez skarżącego Polski, a w konsekwencji może skutkować nieudzieleniem mu ochrony międzynarodowej w przypadku, gdyby okazało się, że nie było wystarczających podstaw prawnych do odmowy objęcia skarżącego w Polsce taką ochroną.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za nieuzasadnione uznać należało jednakże stanowisko skarżącego, w świetle którego ewentualna odmowa uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skutkowałaby pozbawieniem go prawa do rzetelnego procesu w sytuacji, gdy z uzasadnienia rozpoznawanego wniosku wynika, że powyższy zarzut skarżący łączy z pozbawieniem go prawa do osobistego uczestniczenia w postępowaniu sądowym. Mając na uwadze aktualny etap postępowania sądowego, uruchomiony na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji, a ponadto charakter postępowania kasacyjnego, w ramach którego Naczelny Sąd Administracyjny nie ustala faktów w sprawie, lecz zajmuje się wyłącznie kwestiami prawnymi, jak również okoliczność, że skarżący reprezentowany jest przez adwokata i w ramach skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji przedstawił argumenty na jej poparcie, nie można uznać, że ewentualna nieobecność skarżącego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ograniczy mu dostęp do sądu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.