Uzasadnienie
Towarzystwo [...] z siedzibą w W. (dalej "[...]") i Ogólnopolskie Towarzystwo [...] z siedzibą w M. (dalej: "[...]") zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór kruszywa z koryta rzeki Wisły w km 261+000-263+000 oraz na składowanie i prowadzenie prac związanych z wydobyciem i wywozem pozyskanego materiału, w międzywalu rzeki Wisły w m. Ostrołęka i w m. Tarnobrzeg – Zakrzów.
W piśmie z dnia 28 maja 2013 r. [...] złożyło wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2013 r. został rozpatrzony pozytywnie poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 531/13 oddalił skargi obu Towarzystw, które wniosły skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec upadku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na mocy art. 61 § 6 p.p.s.a. pismem z dnia 25 lutego 2014 r. Towarzystwo [...] złożyło ponownie wniosek o wstrzymanie jej wykonania w całości.
W uzasadnieniu wniosku wskazało, że odcinek rzeki, na którym ma być prowadzony pobór kruszywa (szczególne korzystanie z wód) został przez Komisję Europejską zakwalifikowany do ustanowienia tam specjalnego obszaru ochrony siedlisk przyrodniczych o nazwie "Tarnobrzeska Dolina Wisły".
Ochrona tymczasowa jest konieczna, albowiem wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody środowiskowej z trudnymi do odwrócenia skutkami ekologicznymi dla przedmiotów chronionych na tym obszarze w szczególności ryb, bezkręgowców i płazów. Ponadto zostanie naruszona integralność połączeń pomiędzy obszarami sieci Natura 2000 ustanowionymi lub zatwierdzonymi do ustanowienia w dolinie Wisły Górnej i Środkowej, jak również w górskich jej dopływach.
Wnioskodawca zaznaczył, że w wydanej w sprawie dokumentacji oceniającej oddziaływanie przedsięwzięcia na stan naturalny tego obszaru,. nie uwzględniono konieczności zaniechania poboru kruszywa metodą refulacji (szkodliwą dla ryb – opinia ichtiologa dr hab. inż. W. W. kierownika Zakładu Rybactwa Rzecznego w Instytucie Rybactwa Śródlądowego) w trakcie sezonowych migracji dwuśrodowiskowych ryb wędrownych pomiędzy karpackimi dopływami Górnej Wisły, a Bałtykiem. [...] wskazuje, że zapisane w decyzji działania ochronne nie zmniejszą zagrożenia dla tych ryb.
W ocenie [...] za uwzględnieniem wniosku przez Sąd przemawia również unijna zasada przezorności. Nadto podkreśla, że dopuszczone w zaskarżonej decyzji prace związane z eksploatacją złoża na tym obszarze mogą zagrozić wielu innym zwierzętom niż ryby, ponieważ całoroczna eksploatacja rezerw ziemnych zlokalizowanych na brzegach rzeki spowoduje istotne straty przyrodnicze. Skarżący podkreślił, że planowana inwestycja, na którą wydano pozwolenie wodnoprawne doprowadzi do zniszczenia naturalnego środowiska.
Uczestnik postępowania [...] spółka z o.o. w C. wniosła o nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie. Podkreśliła, że na obecnym etapie nie zachodzą przesłanki z art. 61 §3 P.p.s.a. Prace prowadzone będą do dnia 15 kwietnia, wznowienie ich nastąpi do po 15 sierpnia. Brak podstaw by przyjąć zagrożenie ryb. Badanie nie potwierdziło ich obecności w pulpie. Wstrzymanie wykonania prac pogłębiarskich naraziłoby spółkę na ogromne straty finansowe. W wykonaniu decyzji zostały podpisane umowy dzierżawy z właścicielami terenów, roczne koszty umów stanowią kwotę 30 tysięcy złotych. Spółka opłaca należną opłatę za korzystanie z rzeki, około 45 tysięcy zł rocznie. Koszt zatrudnienia 5 pracowników to 60 000 zł miesięcznie. Zatrzymanie prac oznacza dla spółki bankructwo.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W oparciu o art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stosuje zasady wynikające z art. 61 § 3 P.p.s.a. Przepis ten dopuszcza wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez Sąd, na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Należy zauważyć, że instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy, ponieważ może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy zachodzą przesłanki, o których mowa wyżej.
W niniejszej sprawie wnioskujące Stowarzyszenie w żaden sposób nie uprawdopodobniło zaistnienia przesłanek wskazanych w przepisie.
Przy czym dla ich uprawdopodobnienia konieczne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, tak aby sąd miał możliwość oceny prawdopodobieństwa ich wystąpienia. We wniosku Stowarzyszenia nie wskazano takich konkretnych zdarzeń, skutków ich wystąpienia, które świadczyłyby o zaistnieniu możliwości wystąpienia niebezpieczeństw z art. 61§ 3 p.p.s.a.
Za niewystarczające w tym względzie uznać należy wskazanie we wniosku na powszechność wiedzy w zakresie regularnych wędrówek ryb. Także przywołana opinia dr inż. W. W. nie uprawdopodobniła zagrożenia dla środowiska wodnego, znajdującej się nim ichtiofauny.
Zawarta w piśmie argumentacja nie odnosi się do badanego obszaru, zawiera ogólne spostrzeżenia odnośnie szkód w tym środowisku powodowanych poborem kruszywa. Zarzuty w zakresie możliwości zaistnienia istotnych strat przyrodniczych w innych niż ryby gatunkach zwierząt poprzez całoroczną eksploatację pryzm, ich wywóz ciężkim sprzętem z uwagi na ich ogólnikowość nie mogą stanowić o zaistnieniu wskazywanych w przepisie niebezpieczeństw.
Identycznie ocenić należy podnoszoną przez wnioskodawcę kumulację negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia z uwagi na sam fakt istnienia na świętokrzyskim odcinku Wisły analogicznego przedsięwzięcia. Skarżące Stowarzyszenie poza dołączeniem decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym nie zawarło żadnych rozważań, analizy, która co najmniej uprawdopodabniałyby zaistnienie niebezpieczeństw z tego powodu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 193 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.