Uzasadnienie
II OSK 322 / 10
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską.
Zaskarżony wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją [...] lutego 2009 r. Lubelski Komendant Wojewódzki Policji na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.- zwanej dalej ustawą o broni i amunicji) cofnął J. J. pozwolenie na broń myśliwską. Decyzja ta została wydana na skutek ponownego rozpoznania sprawy w wyniku uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia decyzją Komendanta Głównego Policji.
W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji wskazał, iż pismem z dnia 11 lipca 2007 r. J. J. został zobowiązany do dostarczenia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma. Orzeczenia te zostały przez stronę dostarczone w dniu 30 lipca 2007 r., jednakże organ I instancji odwołał się od nich. Pomimo poinformowania strony, iż koszty wykonania orzeczeń w II instancji zostaną poniesione przez organ Policji oraz że okoliczność nie zgłoszenia się na te badania będzie stanowić przesłankę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej, J. J. nie zgłosił się na badania w trybie odwoławczym. Tym samym w ocenie organu, wobec nie doręczenia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, zachodzi uzasadniona obawa, iż może on należeć do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2- 3 ww. ustawy.
Organ wyjaśnił też, że nie wziął pod uwagę negatywnej opinii wystawionej stronie przez Koło Łowieckie nr [...], gdyż w świetle zebranych materiałów uznał, iż opinia ta może wynikać z konfliktu istniejącego pomiędzy stroną a władzami koła i dlatego nie jest ona obiektywna. Natomiast organ uznał pozytywna opinię wystawioną stronie przez Koło Łowieckie nr [...] "[...]" w D., zaznaczając jednak, iż nie może mieć ona wpływu na merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego, które prowadzone było z uwagi na fakt nie zgłoszenia się na badanie celem wydania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego w trybie odwoławczym.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. J., zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy o broni i amunicji oraz k.p.a., bowiem organ I instancji nie udowodnił, iż należy on do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2- 3 ustawy o broni i amunicji.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw do uwzględnienia odwołania wobec treści art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.- zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r.). Komendant Główny Policji stwierdził, iż z uwagi na uzyskaną informację o problemach zdrowotnych J. J. skorzystał z przysługujących mu uprawnień i zobowiązał go do przedstawienia aktualnych orzeczeń o zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią. Taką decyzję podjął, ponieważ podczas wizyty strony w siedzibie organu potwierdzono niekontrolowane drżenie rąk i głowy strony. Strona przedstawiła pozytywne dla niej orzeczenie lekarskie i psychologiczne, jednak w ocenie organu zachodziła konieczność weryfikacji przedłożonych orzeczeń i dlatego wniesiono od nich odwołanie.
Strona nie poddała się jednak badaniom w trybie odwoławczym, kwestionując zasadność ich wykonania. Nie potwierdziła tym samym w ocenie organu, że nie należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2- 4 ustawy o broni i amunicji.
Organ podkreślił, iż powodem cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń nie było stwierdzenie u strony braku zdolności do dysponowania bronią, a fakt, iż odmówiła poddania się w tym kierunku badaniom w trybie odwoławczym. Odmawiając poddania się procedurze odwoławczej i uniemożliwiając w ten sposób wydanie orzeczeń ostatecznych, strona nie potwierdziła, że nie należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy.
Skargę na powyższą decyzję złożył J. J., wnioskując o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W ocenie skarżącego, Komendant Główny Policji wydając ww. decyzję naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 15 ust. 5 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniesioną skargę i wskazując na treść art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji oraz § 2 ust. 4, § 3 ust. 4 i § 8 ust. 1, 2 i 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. stwierdził, że nie można czynić organowi Policji zarzutu, iż przed wniesieniem odwołania od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego nie przeprowadził postępowania, mającego na celu wykazanie zasadności skorzystania z przysługujących mu uprawnień.
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Komendanta Głównego Policji, iż w przypadku, kiedy strona nie przedłożyła stosownego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, a w tym przypadku ostatecznych orzeczeń wydanych w wyniku rozpatrzenia odwołania, to tym samym nie udokumentowała ona, że posiada zdolność do dysponowania bronią. W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że w sposób dowolny cofnęły skarżącemu wydane pozwolenia na broń. Bezspornie skarżący w niniejszej sprawie nie stawił się na wyznaczone badania lekarskie i psychologiczne, a zatem postępowanie odwoławcze w sprawie orzeczenia psychologicznego nie zostało zakończone z przyczyn leżących po stronie skarżącego.
W ocenie Sądu, poczynione przez organy obu instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena materiału, w kontekście zastosowanych przepisów ustawy, nie budzi zastrzeżeń. Organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.). Ponadto stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę art. 107 § 3 k.p.a.
Wskazując na przedstawione wyżej względy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił skargę.
Skargę kasacyjna od powyższego wyroku wniósł J. J., zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz organom naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego w tym art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz błędną wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3, art.15 ust. 5 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
Wskazując na powyższe podstawy kasacji, skarżący wniósł o "uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, gdyż została wydana z rażącym naruszeniem prawa i zawiera wady powodujące jej nieważność z mocy prawa". Nadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący w obszernych wywodach uznał postępowanie organów administracji za przeprowadzone w sposób nieudolny i przewlekły oraz wskazał, że utrudniano mu dostęp do wielu dokumentów. Ponadto pracownicy organu, nie posiadając wykształcenia ani fachowej wiedzy, przekraczając swoje uprawnienia zdiagnozowali u niego chorobę układu nerwowego.
W ocenie skarżącego zebrane dowody nie ujawniły żadnych okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że skarżący jest osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o broni i amunicji. Organ zastosował błędną wykładnię przepisu art.15 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, bowiem w aktach sprawy nie ma żadnych dowodów, istnienia uzasadnionego podejrzenia, co do zdrowotnych i psychicznych możliwości dysponowania przez skarżącego bronią.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Komendant Główny Policji, wnosząc o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swego stanowiska organ wskazał na bezzasadność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W związku z przedstawioną we wniesionej kasacji konstrukcją podstaw zarzutów, koniecznym jest przypomnienie, iż zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami kasacji. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia przedstawionymi w skardze kasacyjnej.
W warunkach rozpoznawanej sprawy podkreślić należało, że przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego stanowiła decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2009 r., cofająca skarżącemu pozwolenie na broń myśliwską. Zatem to te decyzje w zakresie wywoływanych przez nie skutków prawnych, praw i obowiązków w stosunku do jej adresata wyznaczyły zakres rozpoznania skargi przez Sąd pierwszej instancji. Nie jest, bowiem tak, a do czego w efekcie zmierzają niektóre twierdzenia skarżącego, że postępowanie sądowoadministracyjne jest nieograniczone, a Sąd może dowolnie kształtować zakres rozpoznania skargi. Konstrukcja art. 134 § 1 p.p.s.a., wyraźnie bowiem wskazuje, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy". Granice te są, zatem wyznaczone z jednej strony przez kryterium oceny legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjnego, który jest objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia (J. P. Tarno.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 4, Warszawa 2010, s. 313- 314). Z punktu widzenia, zatem elementów tego stosunku prawnego bez znaczenia pozostają twierdzenia autora skargi kasacyjnej dotyczące zadośćuczynienia za uiszczoną opłatę skarbową, czy też poświadczenia dokumentów urzędowych. Okoliczności te nie mogły być w ogóle przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a więc nie mogły być one również w ogóle kwestionowane w skardze kasacyjnej.
Odnosząc się do dalszej argumentacji kasacji, a dotyczącej zarzutów wskazujących na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., to przede wszystkim zwrócić uwagę należało na ogólnikowość podnoszonych w zakresie tych podstaw twierdzeń, z których nie można wywieść żadnych konkretnych okoliczności sprawy, wskazujących na takie uchybienia w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, które mogłyby skutecznie zakwestionować trafność oceny Sądu pierwszej instancji. Autor kasacji zarzuca brak ustalenia przez organ prawdy obiektywnej, przerzucenie na stronę ciężaru obowiązku wyjaśnienia sprawy, zaniechanie wielu odpowiedzi na niewygodne dla organu pytania, nieczytelne i niewłaściwe pieczęcie, nie zapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu, nie wezwanie wszystkich świadków, nie zebranie wnioskowanych dowodów przez stronę, niewłaściwą oceny dowodów, subiektywne i tendencyjne prowadzenie postępowania administracyjnego, brak sumiennej i rzetelnej, wnikliwej oceny całokształtu materiału dowodowego i zastosowanych przepisów prawa, czy problemy interpretacyjne organów.
Twierdzenia te jednak pozostają albo subiektywnymi odczuciami skarżącego albo też są na tyle ogólne, że nie pozwalają na ustalenie, jakie konkretne zachowania lub zaniechania organu doprowadziły do uchybienia wskazanym w powyższym zarzucie normom. Istotnym pozostaje i to, że przedstawiony wyżej zarzut narusza również konstrukcyjny wymóg skargi kasacyjnej, gdyż nie wskazuje w żaden sposób na istnienie kwalifikowanego związku przyczynowego między zarzucanymi uchybieniami, a wynikiem postępowania, tj. iż uchybienia powyższe mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Odnośnie zawartych w uzasadnieniu kasacji twierdzeń, co do nie zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu dowodowym zwrócić trzeba uwagę, iż naruszenie to skarżący przede wszystkim odnosi do faktu nie doręczenia mu lub spóźnionego doręczenia pism, czy dokumentów z akt sprawy, z którymi jednak jak wynika z tychże akt, w tym protokołów z czynności zapoznania się przez skarżącego z aktami w postępowaniu administracyjnym z dnia 9 listopada 2007 r. i 11 lutego 2008 r., miał możliwość zapoznania się.
Z przedstawionych wyżej przyczyn zarzut naruszenia skarżonym wyrokiem norm prawa procesowego uznać należało za chybiony.
Pozbawiony zasadności jest też zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Argumentacja skarżącego wskazująca, że w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu istnienia uzasadnionego podejrzenia, co do zdrowotnych i psychicznych możliwości dysponowania bronią przez skarżącego, nie uwzględnia tego, co stanowiło podstawę do wydania zaskarżonej w sprawie decyzji, cofającej stronie pozwolenie na broń. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w związku z nie poddaniem się przez skarżącego badaniom w ramach procedury odwoławczej od wydanych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego przeprowadzenia, których organ miał prawo żądać na podstawie § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. Skarżący, pomimo kierowanych do niego wezwań, a także informacji organu skierowanej do skarżącego, że koszty tych badań pokryje organ Policji i jakie będą konsekwencje braku realizacji tego wezwania, skarżący na badania te nie stawił się.
Tym samym zaistniały podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń, a rozstrzygnięciu temu nie można przypisać cech dowolności, gdyż zarówno z informacji, które stanowiły podstawę wszczęcia postępowania, jak i z kolejnych, uzyskanych w toku prowadzonego postępowania wynikało wystąpienie podejrzenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. Skoro, bowiem dopiero uzyskanie ostatecznego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego przesądza wiążąco dla organów o istnieniu lub braku u strony uwarunkowań do posiadania broni, to bierność strony, pomimo kierowanych do niej wezwań i nie poddanie się tym badaniom, będzie ją w efekcie obciążać, skoro z winy strony organ nie miał możliwości ostatecznego zweryfikowania zaistniałych podejrzeń, co do stanu zdrowia skarżącego. Wymaga przy tym też wyjaśnienia, iż uruchomienie procedury, o jakiej mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji następuje w przypadku ujawnienia się "okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie", iż osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 cyt. ustawy, a takie okoliczności w sprawie się ujawniły.
Tymczasem wywody skarżącego zmierzają do wykazania, iż dla zastosowania powyższej normy konieczne jest nie "uzasadnione podejrzenie", ale stwierdzenie istnienia określonych okoliczności. Takiej tezy z omawianego przepisu nie sposób wywieść. A wobec braku przedstawienia takich podstaw kasacji, które pozwalałyby Sądowi na podważenie ustaleń w zakresie przyjętego w skarżonym wyroku stanu faktycznego, brak było też podstaw do przyjęcie, że przepisy stanowiące materialnoprawną podstawę orzekania w sprawie zostały wadliwie zastosowane.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.