Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie VII SAB/Wa 3/17 na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę S.P. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...]
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że żądanie oceny oferty handlowej na wykonanie usługi odgrzybiania pod kątem jej zgodności z treścią wydanych decyzji administracyjnych, nie odnosi się do żadnej z kategorii aktów wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu I instancji skarżący oczekiwał od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego faktycznego działania w trakcie wykonywania przez zobowiązanego obowiązku usunięcia, w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego określonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego przedmiotowego budynku. W istocie rzeczy skarżący domagał się od organu administracji wydania aktu bądź czynności o charakterze konsultacji, porady technicznej, czy potwierdzenia bądź zaprzeczenia prawidłowości działania podmiotu zobowiązanego treścią decyzji wydanej w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.
Sąd I instancji wskazał, że art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie obejmuje aktu ani czynności o takim charakterze, a zatem w świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzut bezczynności organu w odniesieniu do tego zarzutu nie mógł być przedmiotem kontroli Sądu.
Zdaniem Sądu I instancji, interpretowanie żądań, że organ powiatowy powinien zobowiązać zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej do określenia, jakimi środkami zostanie przeprowadzone odgrzybienie oraz podanie, czy w czasie odgrzybiania i bezpośrednio po nich będzie można przebywać w lokalu, w tym również spać, a także jak długi będzie okres ewentualnej niezbędnej nieobecności w lokalu jako opartych na art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego w związku z art. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie może prowadzić do wydania żadnego aktu, ani dokonania przez organ czynności, które mieściłyby się w zakresie art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd I instancji wskazał, że art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego zawiera zaledwie część normy kompetencyjnej adresowanej do organów nadzoru budowlanego, a ściśle ten fragment, który ustala, że do zakresu podstawowych obowiązków wskazanych organów należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w tym warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia przy utrzymywaniu obiektów budowlanych. Ze wskazanego przepisu, nawet interpretowanego w związku z art. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego zdaniem Sądu I instancji nie wynika obowiązek wydania decyzji administracyjnej, ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, bądź postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, co jest przedmiotem art. 3 § 2 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podobnie wymieniony przepis prawa budowlanego nie może być samodzielnie podstawą postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, ani także aktu innego niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bądź czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej wprost uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, innych niż akty lub czynności podejmowane w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
W konsekwencji, wbrew interpretacji pierwszego i drugiego żądania skarżącego i ich kwalifikacji prawnej dokonanej w piśmie procesowym z dnia 22 kwietnia 2016 r., w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oczekiwane od organu administracji działania nie mogą być przedmiotem kontroli dokonywanej przez sądy administracyjne. Art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi posługuje się bowiem tzw. odesłaniem wewnątrzsystemowym i wskazuje jednoznacznie, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść wyłącznie na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zdaniem Sądu I instancji nie ma też podstawy do zastosowania art. 3 § 2 pkt 9 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W powyższym świetle Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skargę na bezczynność organu w rozpatrywanej sprawie kontroli procesu odgrzybiania lokalu mieszkalnego należącego do skarżącego, należy uznać za niedopuszczalną również w zakresie drugiego żądania skarżącego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W kwestii trzeciego żądania, tj. aby organ rozważył zasadność wydania zaleceń co do tego, że zahydrofobizowanie elewacji oraz odgrzybianie ścian lokalu nr [...] należy połączyć z zerwaniem zawilgoconego i zagrzybionego tynku, a następnie położeniem nowego tynku, a odgrzybianie podłogi musi wiązać się z usunięciem grzybów znajdujących się pod klepką podłogową, co wymaga zerwania podłogi i ponownego jej położenia. Sąd I instancji wskazał, że skarżący żąda czynności o charakterze konsultacji, porady technicznej, czy potwierdzenia bądź zaprzeczenia określonych faktycznych okoliczności.
Zatem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje sądowej kontroli bezczynności takich czynności. Sąd I instancji wskazał, że nie można wyprowadzić wniosku o wszczęcie nowego postępowania administracyjnego. Oczekiwanie "rozważania zasadności wydania zaleceń co do zahydrofobizowania elewacji oraz odgrzybiania podłóg" nie może być traktowane inaczej niż wskazano.
S. S. wniósł skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
- 1. naruszenie art. 3 § 2 pkt 9 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie tej normy prawnej w sprawie, podczas gdy ten przepis powinien być podstawą rozpoznania sprawy,
- 2. naruszenie art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w związku z art. 3 § 2 pkt 9 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
- 3. naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odrzucenie skargi z uwagi na fakt, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, podczas gdy skarga zasługuje na rozpoznanie na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 9 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżący kasacyjnie wniósł o:
- 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania,
- 2. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów poniesionych przez sądem I instancji z uwzględnieniem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący kasacyjnie podniósł zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 9 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie tej normy prawnej w sprawie, podczas gdy ten przepis powinien być podstawą rozpoznania sprawy. Ponadto skarżący kasacyjnie podniósł zarzut naruszenia naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odrzucenie skargi z uwagi na fakt, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, podczas gdy skarga zasługuje na rozpoznanie na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 9 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nadto skarżący podnosił, że Sąd I instancji nie rozważył możliwości zastosowania art. 3 § 2 pkt 9 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czym naruszył art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie wyjaśnienie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te są nietrafne. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została wniesiona w dniu 16 lutego 2015 r. Zatem przepis art. 3 § 2 pkt 9 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na dzień złożenia skargi nie obowiązywał, co wynika wprost z art. 1 pkt 1c w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). Powyższy przepis stanowi, że do postępowań z art. 1 pkt 1c stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu dotychczasowym. Nie było zatem podstaw do zastosowania w sprawie obecnie obowiązującego art. 3 § 2 pkt 9 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na który powołuje się skarżący kasacyjnie w treści skargi kasacyjnej.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Do rozpoznania wniosku o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 254 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.