Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 873/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Ł. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Ł. W. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów:
- art. 64c § 7 i 64 § 8, w związku z art. 133 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.), poprzez całkowicie bezzasadne przyjęcie, że skarżący był zobowiązany do złożenia wniosku o wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów wykonania zastępczego w terminie 14 dni od dnia otrzymania od organu zawiadomienia o zakończenia postępowania egzekucyjnego i wysokości kosztów, całkowicie pomijając i w zasadzie obrażając rzeczywistą treść przepisu art. 64 § 8 u.p.e.a., zgodnie z którą skarżący miałby zachować ów 14 dniowy termin, w sytuacji gdy otrzymał zawiadomienie o zakończeniu postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania obowiązku - od dnia powiadomienia zobowiązanego (skarżącego) o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych (art. 64 § 8 zdanie ostatnie). Sąd pierwszej instancji pomija całkowicie okoliczność, że przepis art. 64 § 8 u.p.e.a. odwołuje się w szczególności do sytuacji, w których organ zgodnie z art. 128 § 2 u.p.e.a. wyegzekwował od zobowiązanego wcześniej zaliczkę na pokrycie przyszłych kosztów postępowania, i po zakończeniu egzekucji (wykonania zastępczego) informuje o wysokości pobranych np. z tej zaliczki kosztów egzekucyjnych,
- rażące naruszenie przepisu art. 64c § 8 u.p.e.a. w związku z art. 64c § 7 i w związku z art. 133 u.p.e.a. wskutek bezzasadnego przyjęcia, że pomimo, iż skarżącego nie dotyczą sytuacje określone w art. 64c § 8 u.p.e.a., to jednak obowiązywał go 14 dniowy termin określony w tym przepisie na złożenie wniosku, zgodnie z tym co w uzasadnieniu Sąd stwierdził: "liczony jednak od dnia doręczenia mu wykazu kosztów wykonania zastępczego", co jest oczywiście sprzeczne z wykładnią oraz rzeczywistym brzmieniem kontestowanego przepisu prawa (vide str. 8, 11 wers od dołu uzasadnienia).
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, uchylenie postanowienia nr [...] Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Oba przytoczone wyżej zarzuty dotyczą kosztów wykonania zastępczego i nie nawiązują wprost do art. 134 K.p.a., na podstawie którego wydano zaskarżone postanowienie. Jest jednak niewątpliwe, że podzielenie stanowiska przedstawionego w kasacji skutkowałoby oceną o wadliwości tego postanowienia.
Od razu jednak trzeba stwierdzić, że zarzuty kasacji są bezzasadne.
W związku z tym, że w stosunku do zobowiązanego zastosowano środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, a następnie wykonanie to zostało przeprowadzone, obowiązkiem organu było zawiadomienie zobowiązanego o zakończeniu czynności egzekucyjnych w drodze wykonania zastępczego i o wykonaniu egzekwowanego obowiązku. Takie zawiadomienie z wykazem kosztów, oparte na art. 133 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.), zostało do skarżącego wystosowane w dniu 9 października 2015 r.
Przepisy normujące wykonanie zastępcze nie regulują wprost dalszych czynności procesowych, umożliwiających ewentualną obronę praw zobowiązanego. W konsekwencji, jak trafnie przyjęły organy egzekucyjne i Sąd pierwszej instancji, rozpoznanie środków prawnych podjętych przez adresata zawiadomienia powinno odbywać się w oparciu o przepisy wskazane w dyspozycji normy odsyłającej zawartej w art. 135 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie zaś z art. 135, w sprawach kosztów wykonania zastępczego, nieuregulowanych w art. 127-134, stosuje się przepisy art. 64c-65. Zastosowanie dotyczy kwestii nieuregulowanych w art. 127-134. Rozpatrzeniu w trybie art. 64c-65 podlega zatem przypadek, w którym organ zawiadomił zobowiązanego o zakończeniu czynności egzekucyjnych w drodze wykonania zastępczego i doręczył mu wykaz kosztów wykonania zastępczego, a następnie zobowiązany zażądał wydania postanowienia w sprawie kosztów wykonania zastępczego (art. 133 § 1 w związku z art. 64c § 7 przy zastosowaniu art. 135 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).Takie rozumienie odesłania zawartego w art. 135 nie było w orzecznictwie kwestionowane (por. m.in. wyrok NSA z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1653/17).
Dodać warto, że wykluczenie stosowania, w przypadku otrzymania przez zobowiązanego wykazu kosztów wykonania zastępczego, trybu określonego w art. 64c ustawy, pozbawiałoby zobowiązanego podstawy do złożenia żądania wydania postanowienia w sprawie kosztów tego wykonania, a następnie kwestionowania wykazu w drodze zażalenia i skargi do sądu administracyjnego.
Konsekwencją stosowania omawianego trybu jest konieczność zachowania, przez zobowiązanego, terminu, o którym mowa w art. 64c § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Złożenie żądania po upływie terminu, który ma charakter materialnoprawny, skutkuje utratą wskazanego w art. 64c § 7 roszczenia.
Organ zażaleniowy prawidłowo przyjął, że w sytuacji, w której skarżący nie dochował terminu, zachodzi niedopuszczalność zażalenia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.