Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 967/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalił skargę R. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...]. Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją z dnia [...] września 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (zwany dalej: WINB) uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] (zwanego dalej: PINB) z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] i nakazał skarżącemu rozebranie antresoli, usytuowanych nad pomieszczeniami higieniczno-sanitarnymi w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w [...] oraz odłączenie instalacji wentylacji mechanicznej łazienek od przewodów kominowych.
W skardze kasacyjnej R. S. zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu II instancji, w związku z art. 15 k.p.a. poprzez nieprzekazanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawy do organu II instancji celem przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego, którego to organ II instancji w ogóle nie przeprowadził, a przyjął ustalenia organu I instancji za własne, podczas gdy między wydaniem decyzji przez organ I instancji, a organ II Instancji minęło 9 miesięcy, co naruszyło także zasadę prawdy materialnej czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postępowaniu nie dostrzegł, a co skutkowało wydaniem przez organ II Instancji orzeczenia odpowiadającego treści orzeczeniu organu I Instancji, a także w konsekwencji bezprawnego utrzymaniu w mocy przez WSA tych decyzji;
- art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzestaniu na dowodach zebranych przez organ I instancji, w sytuacji, gdy postępowanie dowodowe przed tym organem było prowadzone w sposób wadliwy oraz niekompletny, czego też wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie dostrzegł, co doprowadziło między innymi do ustalenia przez WSA w Gliwicach, że skarżący nie posiadał pozwolenia na budowę obejmującego także wentylację mechaniczną, podczas gdy w pozwoleniu na budowę, w punkcie 4.6 zatwierdzonego projektu budowlanego mowa jest właśnie o wentylacji mechanicznej;
- art. 145 §1 pkt 1 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, dla których organ oparł swoje rozstrzygnięcie o rygorystyczną normą prawną zawartą w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. D. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.; zwanej dalej: p.b.) bez wskazania przyczyny, dla której nie podjął próby doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem;
- art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez jego zastosowanie i uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały ten przepis pomimo że wydane wcześniej postanowienie o wstrzymaniu robót utraciło ważność, co skutkowało wydaniem zarówno decyzji jak i orzeczenia przez WSA w Gliwicach;
- art. 6 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że przepisy te miały zastosowanie w przedmiotowej sprawie, podczas gdy w dacie wydania decyzji zarówno przez organu I jak i II instancji przepis ten nie obowiązywał w porządku prawnym.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Jako niezasadne Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Sąd I instancji prawidłowo ocenił bowiem, że WINB nie dopuścił się naruszenia art. 7, art. 15, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) Organ administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a także przekonująco wyjaśnić podstawy wydanego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organy nadzoru budowlanego w sposób niebudzący wątpliwości ustaliły zakres wykonanych robót budowlanych. Prawidłowo ustaliły także, że wykonanie antresoli na pomieszczeniami higienicznosanitarnymi, a także wykonanie instalacji wentylacji mechanicznej nie był objęte udzielonym inwestorowi pozwoleniu na budowę. Ponadto prawidłowe był też ustalenia organu, że wskutek wykonania antresoli nad pomieszczeniami higienicznosanitarnymi, obniżona została wysokość tych pomieszczeń do ok. 2 m. Mając na uwadze, że organ odwoławczy ustalenia faktyczne PINB uznał za prawidłowe, nie miał obowiązku przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Również upływ 9 miesięcy między rozstrzygnięciem organu I i II instancji nie może świadczyć o wadliwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Stanowisko skarżącego kasacyjnie w tym zakresie mogłoby okazać się zasadne tylko w sytuacji, gdyby wykazał, że w okresie tym zaistniał na tyle istotne zmiany stanu faktycznego sprawy, że koniecznym było jego ponowne ustalenie. Taka sytuacja w sprawie jednak nie występuje. WINB nie dopuścił się także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w sposób wskazany w skardze kasacyjnej, bowiem w uzasadnieniu decyzji WINB wyjaśnił, że z racji braku możliwości doprowadzenia przedmiotowych robót do stanu zgodnego z prawem, zasadnym jest wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. Z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, wymagane było nakazanie rozbiórki sufitu nad łazienkami i antresoli.
Zasadnie Sąd I instancji uznał także, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. Decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego nie musi w każdym wypadku poprzedzać postanowienie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b. Przepis art. 51 ust. 7 p.b. stanowi bowiem o odpowiednim stosowaniu przepisów ust. 1 i 2 oraz ust.
- Sformułowanie "odpowiednio" nakazuje zaś uwzględniać możliwość i potrzebę zastosowania pełnej "procedury" przewidzianej w przepisie do robót, które zostały już ukończone. Trudno zaś wstrzymywać prowadzenie robót, których się już nie prowadzi, bo je zakończono. Jak natomiast wynika z ustaleń organów nadzoru budowlanego, które znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, roboty budowlane polegające na wykonaniu antresoli oraz instalacji wentylacji mechanicznej zostały zakończone. Brak zatem podstaw do przyjęcia, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. powinno być poprzedzone wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych.
Nie mógł doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej także zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z § 80 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wprawdzie rację ma skarżący kasacyjnie, że w dniu orzekania przez WINB, § 80 ww. rozporządzenia nie obowiązywał, jednak na uwadze trzeba mieć, że podstawę do uznania, że wykonane roboty budowlane naruszają przepisy techniczno-budowlane stanowił § 77 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia. Naruszenie wymagań wynikających z tego przepisu było natomiast w sprawie bezsporne.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.