Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2004 r. (sygn. II SA/Sz 790/04), po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy Nowogard na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 24 czerwca 2004 r. (Nr PN.2.MN.0911/115/2004) w przedmiocie nieważności uchwały w sprawie upoważnienia Burmistrza do desygnowania przedstawicieli organu prowadzącego do składu komisji konkursowych – uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.
W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że Rada Miejska w Nowogardzie uchwałą z dnia 26 maja 2004 r. na podstawie art. 18 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, upoważniła Burmistrza Nowogardu do desygnowania wybranych przez siebie osób jako przedstawicieli organu prowadzącego do składu komisji konkursowych na stanowisko dyrektorów placówek oświatowych prowadzonych przez gminę Nowogard. Rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził nieważność przedmiotowej uchwały, uznając że Rada przekroczyła zakres ustawowych kompetencji, naruszając przepis art. 36a ust.5 w związku z art. 5c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 1996 r., Nr 67, poz. 329 ze zm.) i tym samym rażąco naruszyła prawo.
W skardze do Sądu Gmina Nowogard powołała się na orzecznictwo NSA, wskazując że burmistrz, w świetle powołanych przepisów, jest upoważniony do powołania komisji konkursowej a organ prowadzący szkołę musi imiennie wskazać swoich przedstawicieli, z których burmistrz dopiero powoła komisję. Ponieważ kompetencja rady w tym zakresie wynika z domniemania prawnego(art. 18 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym) to rada tę kompetencję mogła przenieść na burmistrza.
Organ nadzoru wnosił o oddalenie skargi.
Uzasadniając wyrok Sąd przywołał treść przepisu art. 36a ust.5 w art. 5c ustawy o systemie oświaty i podzielił pogląd zawarty w wyrokach NSA: z dnia 19 września 2003 r.II SA/Po 1438,II SA/Po 1560/03, z dnia 1 grudnia 2003 r., II SA/Ka 2/26/03 i z dnia 7 października 1997 r. II SA/Wr 795/97 uznając, że organem właściwym do wyznaczenia przedstawicieli reprezentujących organ prowadzący szkołę w myśl art. 18 ust.1 jest Rada Gminy, jako organ stanowiący. Ponieważ ta kompetencja nie była wyłączna rada mogła scedować swoje uprawnienia do wyznaczenia przedstawicieli na burmistrza.
Wojewoda Zachodniopomorski wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 36 a ust.5 ustawy o systemie oświaty oraz art. 18 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przepis art. 36a ust.5 o systemie oświaty musi być interpretowany w związku z art. 5c tej ustawy a określenie "organ prowadzący szkołę" użyte w tym ostatnim przepisie odnosi się do całego przepisu art.36a ust.5 - do zdania wstępnego jak i do pojęcia zawartego w pkt 1 lit.a tegoż artykułu. W sytuacji zatem gdy wyraźny przepis ustawy przekazuje kompetencje organowi wykonawczemu gminy to do wykonania tak określonej kompetencji właściwy jest ten organ. Do tej kwestii Sąd się nie ustosunkował. Regulacja zawarta w ustawie oświatowej ustalająca kompetencję organu wykonawczego gminy sprawia że konstrukcja prawna domniemania właściwości rady gminy, zawarta w przepisie art. 18 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, nie ma zastosowania.
W skardze kasacyjnej podniesiono również, że przywołane przez Sąd wyroki w istocie dotyczą innej kwestii – imiennego powołania komisji konkursowej i nie miały zastosowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina Nowogard wnosiła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i w pełni zasługuje na uwzględnienie. Przesądza o tym jasna w swej istocie regulacja ustawowa zawarta w przepisie art. 36a ust.5 w związku z art.5c ustawy z dnia 7 września 19991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 1996 r., Nr 329 ze zm., obecnie Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz.2572 ze zm.). W myśl art. 36a ust.5 tej ustawy " W celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową w składzie:
1/ po trzech przedstawicieli: a/organu prowadzącego szkołę,...".Z kolei przepis art.5 c pow. ustawy stanowi, że " w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego określone w:... 2/...art. 36a ust.5.,...- wykonuje odpowiednio wójt, burmistrz9prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa". Taka regulacja ustawowa sprawia, że wykładnia powołanych przepisów prowadząca do uznania właściwości, w omawianym zakresie, rady gminy i oparta na przepisie art. 18 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) musi być uznana za błędną. W sytuacji gdy ustawowe przekazanie kompetencji organowi wykonawczemu obejmuje cały przepis art. 36a ust.5 ustawy o systemie oświaty nie można "wyjmować" niektórych uprawnień z podstawowej i przekazanej w całości organowi wykonawczemu kompetencji do powoływania komisji konkursowej.
Odmienna wykładnia, wyprowadzana nie z treści powołanych i w istocie jasnych przepisów ale z pozycji rady jako organu stanowiącego, na którego rzecz - przepisem art. 18 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym – ustanowiono zasadę domniemania kompetencji musi być uznana za wadliwą i w istocie naruszającą także powołany przepis. W myśl tego przepisu, do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. W rozpoznawanej sprawie ustawa o systemie oświaty ustanawia w omawianym zakresie kompetencje organu wykonawczego a tym samym konstrukcja domniemania właściwości rady nie miała zastosowania. Na marginesie można dodać, że racjonalność rozwiązania ustawowego potwierdziła sama Rada podejmując przedmiotową uchwałę.
Rada Gminy Nowogard, przekazując kompetencje, których nie posiadała bo ustawowo przekazano je organowi wykonawczemu – naruszyła prawo a tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze było zgodne z prawem.
Należy podzielić także podniesione w uzasadnieniu zarzuty dotyczące przywołania i uwzględnienia przez Sąd w procesie wykładni wyroków, których treść dotyczyła w istocie innej kwestii.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) należało uchylić zaskarżony wyrok i oddalić skargę Gminy Nowogard.