Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 684/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę K. S. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu Sąd podał, że doręczonym w dniu 27 sierpnia 2014 r. zarządzeniem K.S. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł oraz do nadesłania jej 9 odpisów w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie z opłaty sądowej i ustanowienie adwokata z urzędu oraz wniosła o skserowanie 9 egzemplarzy odpisów skargi. Wniosek swój uzasadniła brakiem dochodów znajdującym potwierdzenie w dołączonym oświadczeniu.
Sąd I instancji wskazał, wniosek skarżącej o wykonanie 9 kserokopii jej skargi nie mógł zostać uwzględniony ze względu na treść uchwały skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. I OPS 13/13 skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z którą: "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd".
Sąd wskazał, że ponieważ w zakreślonym terminie brak formalny skargi w postaci złożenia 9 jej odpisów nie został przez skarżącą uzupełniony, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę należało odrzucić.
W skardze kasacyjnej K. S. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości zarzucając Sądowi I instancji w oparciu o art. 174 pkt 2) p.p.s.a. naruszenie: art. 6 p.p.s.a. oraz art. 47 p.p.s.a. poprzez niedostateczne udzielenie skarżącej potrzebnych wskazówek co do treści wezwania, z uwagi na niejasne sformułowanie wezwania z dnia 11 sierpnia 2014 r., co spowodowało, że skarżąca nie rozumiejąc treści wezwania, złożyła do WSA wniosek o skserowanie złożonej przez nią skargi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiło skarżącej zadośćuczynienie wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych, a w rezultacie doprowadziło do odrzucenia skargi; art. 12 a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 234 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez WSA do wniosku skarżącej o skserowanie odpisów skargi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skarżąca oczekując na odpowiedź trwała w przeświadczeniu, że realizuje treść wezwania, w rezultacie natomiast wniosek jej został potraktowany jedynie jako wniosek o zwolnienie od opłat kancelaryjnych w ramach prawa pomocy, a tym samym wniosek o "skserowanie skargi" został nierozpatrzony, co doprowadziło do odrzucenia skargi; art. 58 § 1 pkt 3) p.p.s.a. w zw. z art. 243 p.p.s.a. poprzez przedwczesne odrzucenie skargi, tj. zanim skarżącej przyznano prawo pomocy, pomimo złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie tego prawa na etapie postępowania przed WSA oraz bez wyjaśnienia skarżącej, iż złożenie wniosku o udzielenie pomocy prawnej, nie wstrzymuje terminu do uzupełnienia braków formalnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pozbawiło skarżącą możliwości należytego reprezentowania jej interesów przed Sądem pierwszej instancji.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia żadnej z przesłanek nieważności postępowania, zatem wniesiona skarga kasacyjna została rozpoznana w ramach podniesionych w jej treści zarzutów. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zarzut naruszenia art. 6 p.p.s.a. oraz art. 47 p.p.s.a. i art. 12 a § 2 p.p.s.a. w zw. z 234 p.p.s.a. jest niezasadny.
Z treści art. 57 § 1 p.p.s.a. wynika, że skarga winna odpowiadać wszelkim wymaganiom jakie muszą spełniać pisma w postępowaniu sądowym, a zatem winna spełniać wszystkie warunki formalne, które wymienia w sposób wyczerpujący przepis art. 46 p.p.s.a. Oprócz wymagań wskazanych w tym przepisie, przepis art. 47 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że na równi z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 p.p.s.a. należy traktować wymogi z art. 47 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że na mocy doręczonego w dniu 27 sierpnia 2014 r. zarządzenia skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 9 egzemplarzy jej odpisów poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Niekwestionowane jest również, że skarżąca powyższego nie uzupełniła. Zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że niezłożenie przez stronę, mimo wezwania, wymaganych egzemplarzy odpisów skargi, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i samo w sobie uzasadnia jej odrzucenie stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Powyższy pogląd znajduje oparcie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, który przyjął, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd". Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotową skargę kasacyjną stanowisko to w pełni podziela. Przede wszystkim zaś skoro sąd wezwał skarżąca do wykonania określonych czynności to skarżąca powinna wskazany obowiązek wykonać, nie zaś z nim niejako polemizować zwracając się w odpowiedzi na wezwanie z wnioskiem o wykonanie kserokopii przez sąd we własnym zakresie. Z powyższych względów Sąd I instancji nie mógł uznać wniosku skarżącej o wykonanie przez Sąd we własnym zakresie 9 egzemplarzy odpisów skargi za wywiązanie się z nałożonego na skarżącą obowiązku uzupełnienia braku formalnego skargi.
Kwestia zaś braku rozumienia wezwania mogłaby ewentualnie stanowić uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, który jednak w sprawie nie został złożony. Wskazana argumentacja jest natomiast bez znaczenia dla trafności zarzutów skargi kasacyjnej. Jeżeli bowiem strona twierdzi, że dokonała czynności w terminie, a Sąd błędnie uznał, że uchybiła terminowi, to powinna wnieść skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi. Wniosek o przywrócenie terminu jest natomiast właściwym środkiem prawnym w sytuacji, w której strona nie neguje, że uchybiła terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie, która to sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. (powyższe stanowisko wykształcone na gruncie postępowania cywilnego, zostało zaakceptowane i pozostaje aktualne również na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego - por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 listopada 1998 r., sygn. akt III CKN 874/98; z dnia 4 października 2001 r., sygn. akt I CZ 116/01; z dnia 10 stycznia 2002 r., sygn. akt I CZ 198/01; z dnia 3 października 2002 r., sygn. akt I CZ 120/02; a także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 61/04, niepubl. oraz H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Warszawa 2005, str. 338). Z powyższych względów na przedmiotowym etapie postępowania NSA pragnie jedynie marginalnie wskazać, że przepis art. 6 p.p.s.a. jest określany w doktrynie jako zasada ogólna udzielania pomocy stronom, zgodnie z którą wskazówki i pouczenia sądu powinny dotyczyć dokonywanych przez stronę czynności procesowych na danym etapie postępowania i w powstałej sytuacji, Sąd jednak nie ma obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań strony. W niniejszej sprawie Sąd I instancji wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie jasno wskazał stronie w doręczonym w dniu 27 sierpnia 2014 r. wezwaniu, do wykonania jakich czynności skarżąca jest zobowiązana oraz prawidłowo pouczył ją o skutkach niewykonania tego wezwania. Skoro natomiast sąd nałożył na stronę określony obowiązek, to skarżąca nie może z tym polemizować, zwracając się w odpowiedzi na wezwanie z wnioskiem o wykonanie kserokopii przez sąd we własnym zakresie.
Należy także dodać, że skarżąca zamieszkuje w mieście będącym siedzibą Sądu, zatem w razie wątpliwości co do nałożonych na nią obowiązków mogła zwrócić się do Sądu osobiście bądź telefonicznie o wyjaśnienie, oczywiście w wyznaczonym jej 7 – dniowym terminie.
Odnosząc się do ostatniego ze wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów, tj. naruszenia art. 58 § 1 pkt 3) p.p.s.a. w zw. z art. 243 p.p.s.a. wskazać należy, że również nie zasługuje on na uwzględnienie. Trzeba bowiem mieć na względzie, że zgodnie z przepisem art. 174 pkt 2 p.p.s.a. o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania decyduje wykazanie wyłącznie takiego naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym przez "wpływ" rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, rozstrzygnięcie sądu administracyjnego I instancji byłoby inne.
Przedstawiony powyżej zarzut nie spełnia powyższych wymogów. Jak już wyżej wskazano, strona mogła złożyć wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przedmiotowy wniosek nie został złożony. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej postanowienie o odrzuceniu skargi nie wyklucza późniejszego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, bowiem w wyniku uwzględnienia tego wniosku postanowienie o odrzuceniu skargi upada. Zatem wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu niezłożenia odpisów skargi, przed rozstrzygnięciem wniosku o przyznanie prawa pomocy nie miało wpływu na wynik sprawy, tj. konieczność odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym skarżącej siedmiodniowym terminie.
W zaistniałych okolicznościach sprawy Sądowi I instancji, który odrzucił skargę nie można postawić wyżej sformułowanego zarzutu.
W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania wyjaśnić tylko należy, że wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.