Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 3449/18

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 370/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę skarżącej Spółki na zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwanego dalej "SKO", [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

W administracyjnym toku instancji oraz po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 630/16, decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], Wójt Gminy B. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie siłowni wiatrowej (OZE) w miejscowości B., gmina B. (działka nr [...]).

Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca Spółka.

Zaskarżoną decyzją SKO [...] utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego, z obowiązujących na terenie planowanego przedsięwzięcia zakazów wynikających z uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie dostosowania formy prawnej Parku Krajobrazowego [...] (§ 3 ust. 1 pkt 1 i 5, § 3 ust.

3) nie można wywieść jednoznacznego zakazu zabudowy. Jednak z uwagi na okoliczność, że planowane przedsięwzięcie położone jest w granicach Parku Krajobrazowego [...], podstawą do odmowy wydania decyzji środowiskowej jest art. 4 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 961), zwanej dalej "u.i.e.w.", który dotyczy zachowania minimalnych odległości elektrowni wiatrowych od form ochrony przyrody, w tym od parku krajobrazowego. Wobec treści art. 4 ust. 2 ww. ustawy brak jest możliwości lokalizowania elektrowni wiatrowej na terenie parku krajobrazowego.

Ponadto w sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, bowiem w ocenie Kolegium wyrażanej już uprzednio w podejmowanych w tej sprawie decyzjach, planowana siłownia wiatrowa (OZE) jest elektrownią wiatrową w rozumieniu przepisów tej ustawy. Argumentacja potwierdzająca to stanowisko została zawarta w ekspertyzie dotyczącej wydania opinii o zakwalifikowaniu siłowni wiatrowej GVT sporządzonej na zlecenie organu orzekającego przez prof. dra hab. inż. K. J. oraz w jej uzupełnieniu zawartym w piśmie z 6 marca 2017 r. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w tej ekspertyzie, ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w zakresie art. 2 pkt 2, w którym następuje uszczegółowienie elementów technicznych wymaganych, aby obiekt techniczny zaklasyfikowany był jako elektrownia wiatrowa, mylnie wskazuje na listę elementów technicznych jako całość wymaganych do wskazanej klasyfikacji.

W pkt 2 tego przepisu, poszczególne elementy techniczne wymienione są bez użycia logicznego wymogu koniunkcji, a więc należy je traktować alternatywnie. Wynika z tego, że obiekt techniczny, który posiada choćby jeden z wymienionych elementów oraz spełnia wymogi art. 2 pkt 1 ustawy jest elektrownią wiatrową. Bez jakichkolwiek wątpliwości, wskazane rozwiązanie techniczne posiada wirnik z łopatami, co w rozumieniu ogólnym maszyn przepływowych, a szczególnie turbin i sprężarek stanowi o układzie bębnowym urządzenia. W takim urządzeniu, jak podają autorzy rozwiązania, w segmencie zainstalowany jest wirnik. Odbiór energii wiatru następuje w wirniku poprzez odpowiednio skonstruowane łopaty – jest więc spełniony wymóg art. 2 pkt 2 u.i.e.w.

W związku z powyższym organ przychylił się do stanowiska prezentowanego w opinii prof. dra hab. inż. K. J., przyjmując, że planowane rozwiązanie techniczne posiada wirnik z łopatami, co w rozumieniu ogólnym maszyn przepływowych, a szczególnie turbin sprężarek stanowi o układzie bębnowym urządzenia. Organ stanął na stanowisku prezentowanym przez powołanego w sprawie biegłego, że dla uznania urządzenia za elektrownię wiatrową wystarczy wystąpienie przynajmniej jednego elementu technicznego, o którym mowa w art. 2 pkt 2 u.i.e.w. W ocenie Kolegium, taki pogląd zasługiwał na akceptację, bowiem należało przyjąć, że celem ustawy było objęcie nowymi regulacjami wszystkich elektrowni wiatrowych.

Tym samym wadliwe jest stanowisko, zgodnie z którym konstrukcje posiadające przynajmniej niektóre z elementów technicznych, wymienionych w art. 2 pkt 2 ustawy, są wyłączone spod działania tej ustawy. Organ odwoławczy wskazał również, że uznanie poprawności przytoczonego wyżej stanowiska w tej sprawie wyklucza przyjęcie argumentacji odwołującego się, zawartej także w "Opinii o innowacyjności" wystawionej przez Instytut [...] oraz w "Opinii w kwestii zakwalifikowania pionowej siłowni wiatrowej GVT w odniesieniu do terminologii ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych" sporządzoną przez prof. dra hab. inż. M. M., co do tego, że planowana siłownia nie jest elektrownią wiatrową bowiem nie zawiera wszystkich elementów technicznych wymienionych w art. 2 pkt 2 tej ustawy.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca Spółka, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów.

Ponadto wniesiono o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu: opinii sporządzonej przez prof. zw. dra hab. M. K., pracownika Uniwersytetu [...], na okoliczność prawidłowości interpretacji przez skarżącą art. 2 pkt 1 i pkt 2 u.i.e.w., tj. że elektrownią wiatrową w rozumieniu ustawy jest budowla w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, która składa się z co najmniej elementów wyrażonych w tym przepisie, tj. fundamentu, wieży oraz elementów technicznych.

W skardze sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia art. 2 pkt 1 i 2 u.i.e.w., art. 4 ust. 1 i 2 u.i.e.w., art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405), zwanej dalej "ustawa środowiskową", art. 75 § 1 K.p.a., art. 84 § 1 K.p.a., art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę SKO [...] podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 370/18, oddalił skargę. Wskazał, że w wydanym w niniejszej sprawie wyroku o sygn. akt II SA/Łd 630/16 nie przesądzono czy planowana inwestycja jest zgodna z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy B. [...] z dnia [...] listopada 1996 r., a ponadto przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nakazano organom uwzględnienie treści ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Dlatego mając na względzie treść § 2 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego, zgodnie z którym realizacja zagospodarowania na tym terenie podlega rygorom nadzoru określonym przepisami szczególnymi, zakazy obowiązujące na terenie Parku Krajobrazowego [...] nie stanowią przeszkody do wydania decyzji środowiskowej dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Przepisami, które w rozumieniu planu miejscowego, zakazują realizacji elektrowni wiatrowej są przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.

Z art. 4 ust. 2 u.i.e.w. wynika, że odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane elektrownie wiatrowe, wymagana jest również przy lokalizacji i budowie takiej elektrowni od form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 i 5 ustawy o ochronie przyrody. Park krajobrazowy jest jedną z wymienionych form ochrony przyrody. Z kolei art. 6 pkt 7 u.i.e.w. wprost stanowi, że odległość określoną zgodnie z art. 4 uwzględniają organy wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach – przy wydawaniu tych decyzji. Jeżeli zatem elektrownia wiatrowa ma być zlokalizowana na terenie parku krajobrazowego, to oczywiste jest, że wspomniane odległości nie zostałyby zachowane.

Na tle powyższych unormowań u.i.e.w. powstał problem, czy siłownie wiatrowe należą do elektrowni wiatrowych i podlegają regulacjom tej ustawy. Należy przyznać organom administracji bezwzględną rację. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 1 u.i.e.w. elektrownia wiatrowa oznacza instalację odnawialnego źródła energii, składającą się z części budowlanej stanowiącej budowlę w rozumieniu prawa budowlanego oraz urządzeń technicznych, w tym elementów technicznych, w której energia elektryczna jest wytwarzana z energii wiatru, o mocy większej niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 1269 i 1276).

Z kolei przez elementy techniczne należy rozumieć wirnik z zespołem łopat, zespół przeniesienia napędu, generator prądotwórczy, układy sterowania i zespół gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu (art. 2 pkt 2 u.i.e.w.). Z tego wniosek, że każda budowla wytwarzająca energię elektryczną o odpowiedniej mocy z energii wiatru i która posiada choćby jeden z ww. elementów technicznych, jest elektrownią wiatrową w rozumieniu omawianej ustawy.

Ze sporządzonej na zlecenie organu ekspertyzy ze stycznia 2017 r. oraz dodatkowych wyjaśnień jej autora z 6 marca 2017 r. wynika niezbicie, że wskazane rozwiązanie techniczne posiada wirnik z łopatami, co w rozumieniu ogólnym maszyn przepływowych, a szczególnie turbin i sprężarek stanowi o układzie bębnowym urządzenia. Odbiór energii wiatru następuje w wirniku poprzez odpowiednio skonstruowane łopaty. Opis urządzenia nie nasuwa żadnych wątpliwości, że urządzenie planowane przez skarżące przedsiębiorstwo trafnie zaliczono do kategorii elektrowni wiatrowych w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.i.e.w. W uzasadnieniu projektu ww. ustawy (druk sejmowy nr 315) zawarto stwierdzenie, że "(...) po wejściu w życie niniejszej ustawy przepisy upzp, niejako automatycznie, bez konieczności dokonywania zmiany brzmienia przepisów, będą dotyczyły wyłącznie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii innych niż urządzenia wykorzystujące energię wiatru." (część – Zmiany innych ustaw). Powyższe również potwierdza tezę, że siłownie wiatrowe należą do elektrowni wiatrowych.

Odnoście zakwalifikowania spornej inwestycji do elektrowni wiatrowych, do których zastosowanie ma art. 2 pkt 1 u.i.e.w. wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 931/17, rozstrzygający sprawę ze skargi skarżącej Spółki na decyzję SKO [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Jak wynika z porównania kart informacyjnych ww. sprawa dotyczyła siłowni wiatrowej (OZE) o identycznych parametrach technicznych, tyle że zlokalizowanej na innej działce. W powyższym wyroku Sąd stwierdził, że wniosek organu co do uznania przedmiotowej inwestycji za elektrownię wiatrową, niezależnie od kwestii innowacyjności przedsięwzięcia, znajduje potwierdzenie nie tylko w sporządzonej ekspertyzie, ale także w zapisach innych dokumentów zgromadzonych w sprawie, a w szczególności: w opisie patentowym, opinii o innowacyjności z dnia 25 kwietnia 2016 r., dokumencie pt. "Pionowe siłownie wiatrowe".

W ocenie Sądu, organy prawidłowo zaliczyły budowę siłowni wiatrowej (OZE) do elektrowni wiatrowych w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.i.e.w. Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko i argumentację Sądu zaprezentowane w ww. wyroku o sygn. akt II SA/Łd 931/18.

Ponadto, wbrew zarzutom skarżącej, że sporządzona na zlecenie organu ekspertyza sprowadzała się wyłącznie do oceny stanu prawnego oraz zasad stosowania i wykładni obowiązujących przepisów prawa, podkreślić należy, że ww. opinia miała na celu wyjaśnienie, czy od strony wiedzy specjalistycznej sporna inwestycja zawiera elementy konstrukcyjne i techniczne, o których mowa w art. 2 pkt 1 i 2 u.i.e.w. Okoliczność, że strona nie podziela wniosków wynikających z tej ekspertyzy, nie podważa ich prawidłowości. Ustaleń tych nie może również podważyć opinia sporządzona przez prof. zw. dra hab. M. K., na okoliczność prawidłowości interpretacji przez skarżącą zapisu art. 2 pkt 1 i pkt 2 u.i.e.w., tj. że elektrownią wiatrową w rozumieniu tej ustawy jest budowla w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, która składa się z co najmniej elementów wyrażonych w tym przepisie, tj. fundamentu, wieży oraz elementów technicznych.

Stanowi ona bowiem jedynie polemikę z zaprezentowanym wyżej poglądem zarówno organów administracji, jak i Sądu, ale odnoszącą się jedynie do elementów językowej wykładni przepisów, co jest zadaniem organów i Sądu, nie zawiera natomiast żadnych uwag dotyczących kwestii technicznych rozwiązań spornej budowli.

W ocenie Sądu, niezasadne są podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75 § 1, 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 K.p.a., jak również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 i 2 u.i.e.w. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., bowiem zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne zawiera natomiast wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Ponadto zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądówadministracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej "p.u.s.a.", w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez oddalenie skargi podczas gdy Sąd powinien skargę uwzględnić i uchylić decyzję SKO z uwagi na nierozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności:

1. - pominięcie najbardziej istotnych dowodów z dokumentów złożonych przez skarżącą, tj. "Karty informacyjnej przedsięwzięcia", "Opinii o innowacyjności", opinii pracownika naukowego Instytutu Agrofizyki PAN, z których jednoznacznie wynika odmienność rozwiązań technicznych siłowni GVT (planowanego przedsięwzięcia) od elektrowni wiatrowej o poziomej osi obrotu wirnika i łopat, której dotyczy ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych z dnia 20 maja 2016 r.;
2. - przyjęcie wykładni przepisu art. 2 pkt 1 i 2 u.i.e.w. w interpretacji wyrażonej przez biegłego prof. dr hab. inż. K. J., w sporządzonej ekspertyzie dotyczącej wydania opinii o zaklasyfikowaniu siłowni wiatrowej GVT – GRENN VERTICAL TURBINE, w sytuacji gdy zgodnie z ww. przepisem biegły jest powoływany gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, natomiast w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że biegły wypowiada opinię dotyczącą stanu faktycznego. Tym samym nie jest dopuszczalny dowód z opinii biegłego w celu ustalenia obowiązującego stanu prawnego oraz zasad stosowania i wykładni obowiązujących przepisów prawa;
3. - dokonanie ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, tj. uznanie, że planowane przedsięwzięcie – siłownia GVT, wyposażone jest w wirnik z zespołem łopat, co, zdaniem Sądu, pozwala na zastosowanie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w sytuacji, gdy z dokumentów złożonych przez skarżącą w niniejszym postępowaniu, tj. "Karty informacyjnej przedsięwzięcia", "Opinii o innowacyjności", opinii pracownika naukowego Instytutu Agrofizyki PAN wynika, iż planowana siłownia nie posiada wirnika z zespołem łopat;
4. - poczynienie ustaleń w zakresie zakwalifikowania elektrowni siłowej do kategorii elektrowni wiatrowej w rozumieniu ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych na podstawie wybranego przez Sąd na zasadzie dowolności jednego tylko z dowodów, tj. Ekspertyzy dotyczącej wydania opinii o zakwalifikowaniu siłowni wiatrowej GVT sporządzonej przez prof. dra hab. inż. K. J. – Dyrektora Instytutu Maszyn Przepływowych Politechniki [...], bez uwzględnienia i bez odniesienia się do przedstawionych przez skarżącego: "Opinii o innowacyjności", opinii pracownika naukowego Instytutu Agrofizyki Polskiej Akademii Nauk, druku sejmowego nr 315, przedstawionych przez skarżącego wykładni art. 2 pkt 1 i 2 u.i.e.w., z których jednoznacznie wynika odmienność rozwiązań technicznych siłowni GVT (planowanego przedsięwzięcia) od elektrowni wiatrowej o poziomej osi obrotu wirnika i łopat, której dotyczy ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Uwzględnienie pominiętego materiału dowodowego mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż materiał ten zawiera twierdzenia i konkluzję przeciwne do tych przyjętych przez Sąd, jak również organy I i II instancji;
5. - przyjęcie, iż Opinia sporządzona przez prof. zw. dra hab. M. K. stanowi polemikę z poglądem zaprezentowanym przez organy I i II instancji, jak również w poglądem Sądu zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w sytuacji gdy, skarżąca, na poparcie swojego stanowiska przedstawiła również inne dowody, odnoszące się do kwestii technicznych rozwiązań spornej budowli, które Sąd pomija w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, takie jak: "Opinii o innowacyjności", opinii pracownika naukowego Instytutu Agrofizyki PAN, druku sejmowego nr 315.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.

1. - art. 2 pkt 1 i 2 u.i.e.w. przez ich błędną interpretację skutkującą przyjęciem przez Sąd, że planowane przedsięwzięcie stanowi elektrownię wiatrową w rozumieniu przepisów ww. ustawy, na skutek bezpodstawnego przyjęcia przez Sąd, iż budowla, która posiada choćby jeden z elementów technicznych wymienionych w art. 2 pkt 2 u.i.e.w. oraz spełnia wymogi art. 2 pkt 1 tej ustawy, jest elektrownią wiatrową,
2. - art. 4 ust. 1 i 2 u.i.e.w. przez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy planowane przedsięwzięcie nie stanowi elektrowni wiatrowej w rozumieniu art. 2 pkt 1 i 2 u.i.e.w. o powyższym świadczy m.in. fakt, że w sposób określony w ww. przepisach nie ma możliwości ustalenia całkowitej wysokości planowanego przedsięwzięcia polegającego na "Budowie siłowni wiatrowej (OZE)", gdyż instalacja nie posiada wirnika wraz z łopatami;
3. - art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej przez bezpodstawne przyjęcie, iż planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji gdy planowane przedsięwzięcie nie stanowi elektrowni wiatrowej w rozumieniu art. 2 pkt 1 i 2 u.i.e.w., a tym samym nie znajduje do niego zastosowania art. 4 ust. 1 i 2 u.i.e.w., i brak jest przeciwwskazań do lokalizacji przedsięwzięcie na terenie parku krajobrazowego, a ponadto jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, brak jest również przeciwwskazań do wydania decyzji środowiskowej wynikających z zakazów obowiązujących na terenie Parku Krajobrazowego [...], jak również zakazów określonych w ustawie o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r.

Pozostałe strony postępowania nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.

Zasadniczo wszystkie sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty z punktu widzenia przepisów prawa procesowego i materialnego stanowią próbę podważenia oceny, jaką wypowiedział Sąd I instancji, w zakresie kwalifikacji prawnej planowanego przedsięwzięcia jako elektrowni wiatrowej w rozumieniu ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. To, że Sąd I instancji przy dokonywaniu merytorycznej oceny nie odniósł się wprost do "Karty informacyjnej przedsięwzięcia", czy też opinii pracownika naukowego Instytutu Agrofizyki PAN nie oznacza, że tego rodzaju uchybienie w zakresie naruszenia art 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych dokumentów, w ocenie skarżącej Spółki wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie w ogóle nie zawiera elementu w postaci wirnika z zespołem łopat, zespołu gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem odbioru, a więc elementu technicznego, o jakim mowa w art. 2 pkt 2 u.i.e.w., co w konsekwencji nie pozwala na przyjęcie, że planowane przedsięwzięcie jest elektrownią wiatrową w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.i.e.w.

Jednak argumentacja zawarta w przywołanych wyżej dokumentach nie jest przekonująca, ponieważ odnosi się wyłącznie do wymienionych w art. 2 pkt 2 u.i.e.w. elementów technicznych. Pomija natomiast treść normy prawnej, jaką zawiera definicja elektrowni wiatrowej. Definicja ta nie ogranicza się bowiem tylko do wymienionych w ustawie elementów technicznych, ale przede wszystkim wskazuje, że elektorwnia wiatrowa składa się ogólne rzecz biorąc z urządzeń technicznych. Posłużenie się zaś frazą przysłówkową "w tym" (w znaczeniu włącznie z) oznacza, że wśród urządzeń technicznych skłądających się na elektrownię witrową znajdują się elementy techniczne, ale także inne urządzenia techniczne. A zatem katalog urządzeń technicznych wskazanych w art. 2 pkt 1 u.i.e.w. to tylko przykładowy katalog na który składają się m.in. urządzenia terchniczne wyniemione w art. 2 pkt 2 u.i.e.w. Do takich wniosków prowadzi wykładnia językowa treści art. 2 pkt 1 u.i.e.w.

Podobny wynik daje zastosowanie wykładni funkcjonalnej (celowościowej) i systemowej. Przesądzające o danej kwalifikacji przedsięwzięcia jako elektrowni wiatrowej jest bowiem to czy w wyniku zastosowania urządzeń technicznych energia elektryczna jest wytwarzana z energii wiatru. Taki bowiem sposób wytwarzania energii elektrycznej stał się powodem licznych konfliktów, stąd ustawodawca zdecydował się na większy sposób sformalizowania realizacji tego rodzaju przedsięwzięć przez określenie norm odległościowych, w tym od prawnej formy ochrony przyrody, do której zalicza się park krajobrazowy (art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody) – w tej sprawie Park Krajobrazowy [...]. W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że planowane przedsięwzięcie ma służyć wytwarzaniu energii elektrycznej z energii wiatru, która zaliczana jest do odnawialnych źródeł energii, o czym stanowi art. 2 pkt 22 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Poza tym w sprawie została uzyskana ekspertyza, z której wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie posiada wirnik z łopatami, co w rozumieniu ogólnym maszyn przepływowych, a szczególnie turbin i sprężarek stanowi o układzie bębnowym urządzenia. Odbiór energii wiatru następuje w wirniku poprzez odpowiednio skonstruowane łopaty. Opis urządzenia nie nasuwa żadnych wątpliwości, że urządzenie planowane przez skarżące przedsiębiorstwo trafnie zaliczono do kategorii elektrowni wiatrowych w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.i.e.w. W skardze kasacyjnej tej oceny nie podważono skutecznie. Nie wykazano w jaki inny sposób za pomocą planowanego przedsięwzięcia miałby następować odbiór energii wiatru, a więc sposób wytworzenia energii elektrycznej. W tym miejscu wskazania wymaga, że to zastosowanie określonego urządzenia technicznego, a nie li tylko kwestia poszczególnych elementów technicznych ma decydować m.in. o kwalifikacji danego przedsięwzięcia jako elektrowni wiatrowej.

Istotne jest więc to czy takie urządzenie wytwarza energię elektryczną z wiatru, co odpowiada ustawowej definicji "instalacji odnawialnego źródła energii", tj. instalacji stanowiącej wyodrębniony zespół urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii (art. 2 pkt 13 lit. a ustawy o odnawialnych źródłach energii). W konsekwencji należy podzielić prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem aby obiekt techniczny mógł być zaklasyfikowany jako elektrownia wiatrowa, musi składać się ze wszystkich elementów technicznych, ściśle wymienionych i określonych w art. 2 pkt 1 u.i.e.w.

Mając na względzie ustawową definicję elektrowni wiatrowej przyjąć należy, że instalacja ta składa się z urządzeń technicznych (niezbędnych do wytwarzania energii), w tym z poszczególnych elementów technicznych wymienionych w art. 2 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, przy czym elementy powyższe wymienione są alternatywnie, a obiekt techniczny, posiadający choćby jeden z nich spełnia wymogi określone w art. 2 pkt 1 ustawy i jest elektrownią wiatrową (por. wyrok NSA z 22 października 2019 r., II OSK 2637/18). Ponadto niezależnie od przedstawionego powyżej stanowiska, dla ustawowej kwalifikacji elektrowni wiatrowej jako instalacji odnawialnego źródła energii przesądzająca jest jej moc. Zgodnie z wymogiem ustawowym dla elektrowni wiatrowej zdecydowano, że będzie to moc większa niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii (większa lub równa 50 kW).

Pozwala to na zakwalifikowanie przedmiotowego przedsięwzięcia, jako produkującego energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii o mocy nominalnej 0,54 MW, a więc o mocy ponad 1000 razy większej niż graniczna wskazania w art. 2 pkt 1 u.i.e.w. w zw. z art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii, do elektrowni wiatrowej w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.i.e.w.

Mając powyższe na względzie należało uznać, że sporna inwestycja stanowiąca całość użytkową, składającą się z funkcjonalnie powiązanych ze sobą urządzeń i elementów technicznych i części budowlanej, która ma być wykorzystywana w celu uzyskania energii elektrycznej z wykorzystaniem energii wiatru jest elektrownią wiatrową w rozumieniu omawianej ustawy. Tak więc organy obu instancji, jak i Sąd I instancji właściwe zakwalifikowały inwestycję jako elektrownię wiatrową. Dlatego niewadliwie oceniono, że w okolicznościach tej sprawy miał zastosowanie art. 4 ust. 1 i 2 u.i.e.w. dotyczący norm odległościowych, w tym od parków krajobrazowych. Oznacza to, że planowana lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia jako elektrowni wiatrowej na terenie Parku Krajobrazowego [...] narusza prawo w stopniu, który stanowił wystarczającą podstawę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie siłowni wiatrowej (OZE) w miejscowości B., gmina B. (działka nr [...]).

Dla tej oceny nie ma zaś znaczenia ewentualne spełnienie wymogu z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej. W ogólności bowiem ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych stanowi tzw. ustawodawstwo specjalne, w tym w stosunku do art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej. A zatem okoliczność, że plan miejscowy nie wprowadza wyraźnego zakazu lokalizacyjnego nie powoduje zniesienia skutków wynikających z ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych dotyczących norm odległościowych. Pierwszeństwo w tym zakresie należy bowiem dać przepisom szczególnym – w tej sprawie art. 4 ust. 1 i 2 u.i.e.w.

Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a.; art. 2 pkt 1 i 2 u.i.e.w.; art. 4 ust. 1 i 2 u.i.e.w.; art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej należało uznać jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.