Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. Spółka z o.o. w G. (dalej "skarżąca") na opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach z dnia [...] czerwca 2017 r.
Sąd wyjaśnił, że A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. zaskarżyła opinię sanitarną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach z dnia [...] czerwca 2017 r., którą organ pozytywnie zaopiniował pomieszczenia znajdujące się w C. przy ul. K., w których prowadzi się i nadal ma być prowadzona sprzedaż detaliczna leków gotowych i recepturowych oraz materiałów medycznych i innych środków dopuszczalnych do obrotu w aptekach. Zdaniem skarżącej opinia jest niezgodna z prawem i powinna zostać uchylona. Skarżąca podkreśliła przy tym, że w czasie wydania opinii była najemcą ww. lokalu. Od lutego 2017 r. najem lokalu został wypowiedziany skarżącej i toczy się spór sądowy w tym zakresie. Zarzuciła, że opinia została wydana bez przeprowadzenia kontroli i w stosunku do podmiotu, który nie miał władztwa nad lokalem. Nadto w opinii nie zostały uwzględnione zmiany powstałe po przebudowie lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca ani nie występowała o sporządzenie zaskarżonej opinii, ani nie brała udziału w postępowaniu w tym zakresie, ani też nie była adresatem tej opinii sanitarnej. Sąd nie zgodził się również z argumentacją, że z faktu użytkowania przedmiotowego lokalu (na podstawie umowy) i prowadzenia w nim apteki po stronie skarżącej występuje interes prawny w sprawie wydania przedmiotowej opinii. W opisanej w sprawie sytuacji - w związku ze sporem dotyczącym najemcy przedmiotowego lokalu - można mówić, w ocenie Sądu, co najwyżej o interesie faktycznym, którym legitymuje się skarżąca. Zaskarżona opinia nie nakłada na skarżącą, żadnych obowiązków, czy też nie przyznaje jej uprawnień. Jest to opinia sanitarna, której przedmiotem jest w istocie ocena spełniania przez wskazany lokal określonych wymagań sanitarnych ze względu na specyfikę działalności, dla której ma ten lokal być przeznaczony, tj. prowadzenie apteki.
W okolicznościach sprawy brak jest przepisu prawa materialnego czy procesowego, z którego można byłoby wywieść uprawnienie skarżącej do skutecznego złożenia skargi na ww. opinię, skoro opinia ta została wydana na wniosek innego podmiotu. Sąd wyjaśnił, że skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, przy czym Sąd przyjął, że brak po stronie wnoszącego skargę interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017; poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) oznacza "inną przyczynę" w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. zatytułowanym "zażalenie" pełnomocnik A. Spółka z o.o. w G. zaskarżył powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik podniósł, że przedmiotem zaskarżonej opinii był lokal znajdujący się we władaniu skarżącej spółki oraz wyposażenie tego lokalu, które stanowiło własność skarżącej. Tym samym mimo, iż opinia dotyczyła formalnie innego podmiotu to podmiotem rzeczywiście skontrolowanym co do wypełnienia wymogów sanitarnych była skarżąca spółka. Zdaniem pełnomocnika przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 2142 ze zm.; dalej "prawo farmaceutyczne") nie wskazują wprost, że w jednym lokalu w tym samym czasie tylko jeden podmiot może legitymować się ostateczną decyzją zezwalającą na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, jednakże analiza całokształtu uregulowań ustawy daje podstawę do wysnucia takiego wniosku. Tym samym podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną ma interes prawny w uczestnictwie w postępowaniach zmierzających do udzielenia zezwolenia na prowadzenie takiej apteki w tym samym lokalu.
Odpowiedź na "zażalenie" złożył Powiatowy Inspektor Sanitarny z siedzibą w Chojnicach wnosząc o oddalenie "zażalenia" w całości i obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zgodnie z art. 173. § 1 p.p.s.a.: "od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego’’. Ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. to w świetle ww. przepisu winno ono zostać zaskarżone skargą kasacyjną, a nie zażaleniem. Z uwagi jednak na fakt, że w niniejszej sprawie pismo procesowe zostało wniesione przez stronę skarżącą, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika oraz spełnione zostały pozostałe warunki dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd rozpoznający przedmiotowy środek zaskarżenia rozpoznał go jako skargę kasacyjną od postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 25 października 2017 r.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, wyznaczonymi wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu na obecnym etapie postępowania sprowadza się do oceny, czy zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę na opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Jak to już wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zgodnie z treścią art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...). Jak wskazuje się w orzecznictwie i literaturze prawniczej podmiot wnoszący skargę musi wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego, czyli osobistego, konkretnego i aktualnego prawnie chronionego interesu, który może być realizowany na gruncie określonego przepisu prawa, najczęściej materialnego, bezpośrednio wiążącego zaskarżony akt z indywidualną i prawnie chronioną sytuacją strony (por. wyrok NSA z 25 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 355/14). Interes prawny musi znaleźć oparcie w przepisach prawa. Istotą interesu prawnego jest bowiem jego związek z konkretną normą prawa, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (por. J. Drachal, M. Jagielski, P. Gołaszewski, w Hauser, Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 299).
W złożonej skardze kasacyjnej brak jest wskazania takiej normy, a strona ogranicza się w zasadzie do subiektywnego odczucia, że z "całokształtu uregulowań" wynika wniosek, że posiada ona interes prawny, a nie faktyczny. Brak istnienia konkretnego przepisu prawa upoważniającego stronę do wniesienia skargi już sam w sobie daje podstawę do jej odrzucenia.
W zaistniałym stanie faktycznym sprawy Naczelny Sąd administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji i jego ocenę, że brak jest przepisu prawa materialnego czy procesowego, z którego można by wywieść uprawnienie skarżącej do złożenia skargi na opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach, skoro opinia ta została wydana na wniosek innego podmiotu, aplikującego o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki w przedmiotowym lokalu.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.