Uzasadnienie
II OSK 356/07
Uzasadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2006 r. sygn. IV SA/Wa 1352/06 oddalił skargę A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w przedmiocie wydania pozwolenia na broń myśliwską.
W uzasadnieniu wyroku wskazał, że Komendant Główny Policji wskazaną decyzją utrzymał w mocy decyzję komendanta Wojewódzkiego policji w R. mocą której odmówiono skarżącemu wydania pozwolenia na broń myśliwską.
Komendant Wojewódzki Policji w R. ustalił, że w Sądzie Rejonowym w D. toczy się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o popełnienie czynu zabronionego określonego w art. 284 § 2 k.k., tj. o przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej. Organ uznał, że spełniona jest przesłanka, której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ Policji nie wydaje pozwolenia na broń w przypadku osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Komendant Główny Policji, podzielając argumentację organu I instancji, wskazał także na to, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 stanowi dla organów właściwych w sprawach pozwoleń na broń wytyczną interpretacyjną co do ustalenia prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia lub odmowy wydania pozwolenia. Fakt przedstawienia osobie w postępowaniu karnym zarzutu o przestępstwo przeciwko mieniu jest wystarczający do odmowy wydania pozwolenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił interpretacje art. 15 ust. 1 pkt ustawy o broni i amunicji dokonaną przez orzekające w sprawie organy podnosząc, że z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, ż organ Policji nie wydaje pozwolenia na broń z chwilą ujawnienia, że istnieje uzasadniona obawa, że wnioskodawca może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z woli ustawodawcy takimi osobami są osoby, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa, m.in. przeciwko mieniu. W sytuacji gdy organ Policji posiadał wiadomość o toczącym się postępowaniu karnym, nie tylko miał prawo, ale wręcz obowiązek odmówić wydania pozwolenia, co nie przesądza o rozstrzygnięciu w postępowaniu karnym, a w szczególności o fakcie popełnienie przestępstwa, winie lub jej braku. W ocenie sądu organy prawidłowo zastosowały omawiany przepis.
Sąd wskazał także na to, że uprawnienie posiadania broni ma szczególnie reglamentacyjny charakter, a od osób posiadających takie uprawnienia należy wymagać poszanowania prawa. Broń jako dobro szczególnie reglamentowane ustawą o broni i amunicji może być – w ocenie Sądu – powierzone osobie o wyjątkowych predyspozycjach.
Skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika skarżącego zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko skarżącemu jest tożsamy z uzasadnioną obawą użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i wystarczający, wręcz zobowiązujący organ administracji do wydania decyzji odmawiającej wydania pozwolenia na broń myśliwską.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W ocenie skarżącego przyjęta przez Sąd wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji traktuje ad hoc każdego podejrzanego, przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie karne, jako osobę stwarzającą uzasadnioną obawę zakłócenia porządku i bezpieczeństwa publicznego za sprawą użycia broni palnej. Tym samym podejrzany jest traktowany na równi ze skazanym. Podniesiono, że zasada domniemania niewinności posiada zarówno konstytucyjną podstawę w przepisie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, jak i międzynarodowy aspekt wynikający z unormowania jej w art. 6 ust. 2 EKPC.
Fakt podejrzenia popełnienia przestępstwa nie jest równoznaczny z naruszeniem porządku prawnego. Przyjmując takie założenie ustawodawca nakazuje traktować każdego podejrzanego jako winnego naruszenia porządku prawnego. Treść przywołanego przez Sąd wyroku NSA III SA 1173/01 Lex nr 126764 została przez Sąd zmieniona, albowiem rzeczone orzeczenie wskazuje na realnie zarysowaną obawę, ale w przypadku skazującego wyroku, a nie toczącego się postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że sformułowanie "albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw" zawarte w art. 15 ust. pkt 6 ustawy o broni i amunicji oznacza, że pozwolenie na posiadanie broni nie może być wydane nie tylko osobom skazanym za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, ale również osobom podejrzanym o ich popełnienie. Prawo do posiadania broni nie należy do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa takiego nie gwarantują także przepisy prawa międzynarodowego.
W ocenie Komendanta Głównego Policji wolą ustawodawcy było, aby każda osoba, nie tylko skazana, ale również podejrzana o dokonanie czynu zabronionego skierowanego przeciwko wskazany dobrom nie miała prawa do dysponowania bronią. Tym samym z woli ustawodawcy zasada domniemania niewinności nie obowiązuje wobec osób ubiegających się o wydanie pozwolenia na posiadanie broni.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Spór w sprawie sprowadza się do interpretacji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 52, poz. 525). Stanowi on, że pozwolenie na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstwa.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela interpretację tego przepisu dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a sprowadzającą się do stwierdzenia, że organ Policji nie wydaje pozwolenia na broń z chwilą ujawnienia, że przeciwko osobie, która wystąpiła o pozwolenie na broń toczy się postępowanie karne o popełnieni przestępstwa przeciwko mieniu.
Interpretując wskazany przepis ustawy o broni i amunicji należy mieć na uwadze także wykładnię celowościową. Dostęp do broni palnej jest ściśle reglamentowany. Poza wypadkami określonymi w ustawie, nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione (art. 2 ustawy). Ustawa ściśle reglamentuje cele na które może być wydane pozwolenie na broń (art. 10 ust.
- 3) jak również określa szereg właściwości osób fizycznych np. limit wieku, określone właściwości psychiczne, które muszą być spełnione aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać.
Jednym z warunków negatywnych jest warunek, że pozwolenie na broń nie wydaje się osobom, co do których zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jest to warunek w dużej części uznaniowy.
Interes bezpieczeństwa i porządek publiczny nie są definiowane przez prawo pozytywne, a w literaturze przedmiotu określone są jako tzw. pojęcia niedookreślone. Przez bezpieczeństwo, spokój i porządek publiczny "ogólnie rozumie się pewne dodatnie stany panujące w organizacji społecznej, których zachowanie gwarantuje uniknięcie określonych szkód zarówno przez całość organizacji, jak i przez poszczególnych ich członków (J. Jagielski (w:) M. Wierzbowski i inni Prawo administracyjne LexisNexis Warszawa 2007 str. 548). Poszczególne ustawy zajmujące się tą problematyką wypełniają tą blankietową treść konkretnymi ustaleniami.
W ustawie o broni i amunicji ustawodawca określił, co w szczególności wchodzi w skład określenia "uzasadnionej obawy" użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jedną z tych okoliczności jest toczące się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.
Eksponowana w skardze zasada domniemania niewinności nie może mieć decydującego znaczenia dla interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji albowiem decydujące znaczenie ma interpretacja pierwszego członu tego przepisu, a więc wykazanie uzasadnionej obawy, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
O winie lub niewinności skarżącego orzeknie sąd karny, a w sprawie o wydanie pozwolenia na broń (także jego cofnięcia) znaczenie ma sam fakt toczącego się postępowania karnego. Przesądził o tym sam ustawodawca wskazując, że w stosunku do osób skazanych lub podejrzanych o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i z tego powodu nie mogą uzyskać pozwolenia na jej posiadanie. Zasada domniemania niewinności jest zasadą procedury karnej i nie doznaje ona uszczerbku w postępowaniu o wydanie pozwolenia na broń.
Uzasadnia to, na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalenie skargi kasacyjnej.