Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lipca 2019 r. oddalił skargę V. B. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej "Minister"), w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na nabycie prawa własności nieruchomości.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Skargę na bezczynność Ministra w zakresie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na nabycie prawa własności nieruchomości położonej w W., gmina G., województwo mazowieckie, wniosła V. B., obywatelka U., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 23; dalej k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Po analizie skargi oraz nadesłanych przez organ wyjaśnień i akt sprawy, a także po przebadaniu przebiegu postępowania prowadzonego przez Ministra, Sąd uznał, że skarga na bezczynność Ministra jest niezasadna. Sąd uwzględnił przy tym wyjaśnienia skarżącej zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. wskazujące, że jej skarga dotyczy bezczynności organu, który nie rozpoznał jej wniosku o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości. W kontrolowanej sprawie badany był okres od dnia [...] września 2018 r. (data wpływu wniosku skarżącej do organu) do dnia [...] marca 2019 r. (data wniesienia skargi na bezczynność), a zatem okres 6 miesięcy.
Sąd podniósł, że wniosek skarżącej został uzupełniony w zakresie niezbędnym do nadania biegu sprawie dopiero w dniu [...] listopada 2018 r. w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] października 2019 r. W piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. (wpływ do organu w dniu [...] listopada 2019 r.) skarżąca poinformowała jednocześnie organ, że dokumenty potwierdzające źródło pochodzenia środków finansowych na zakup nieruchomości zostaną dosłane w najbliższym możliwym terminie. Dokument w tym zakresie został przez skarżącą dosłany dopiero w załączeniu do pisma z dnia [...] marca 2019 r. stanowiącego odpowiedź na kolejne wezwanie organu z dnia [...] lutego 2019 r. Sąd wskazał, że w rozpatrywanym okresie organ podjął działania celem uzyskania stosownego stanowiska zarówno Ministra Obrony Narodowej, jak i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (pisma z [...] lutego 2019 r.), a także podjął działania celem wyjaśnienia sytuacji skarżącej w zakresie legalności jej pobytu na terenie Polski, a co za tym idzie potwierdzenia jej więzi z Polską (pisma kierowane do skarżącej z dnia [...] lutego 2019 r., z [...] marca 2019 r., a także pismo kierowane do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] marca 2019 r.).
W świetle wskazanego przebiegu postępowania Sąd uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności po stronie Ministra przy rozpoznawaniu sprawy z wniosku skarżącej o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości przez cudzoziemkę, choć nieprawidłowym było poinformowanie skarżącej o nowym terminie rozpoznania sprawy i przyczynach zwłoki dopiero postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Sąd podkreślił, że przez cały wskazany wyżej okres organ podejmował czynności celem zakończenia postępowania i nie zaprzestał ich nawet wówczas, gdy wpłynęła skarga na bezczynność i był zobligowany do przekazania akt do Sądu, co znalazło rezultat w wydanym w dniu 14 czerwca 2019 r. orzeczeniu. Zaznaczył przy tym, że zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., do terminu załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie do opóźnienia załatwienia sprawy przyczyniła się sama skarżąca składając niekompletny wniosek i nie przedkładając niezwłocznie żądanych przez organ dokumentów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła V. B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie:
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 64 § 2 k.p.a poprzez przyjęcie, że Minister nie dopuścił się bezczynności oraz nie prowadził postępowania w sposób przewlekły, w sytuacji gdy organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły, jak również dopuścił się bezczynności;
- - art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia prawidłowej kontroli administracji publicznej i brak stwierdzenia bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa, a także brak zastosowania środków określonych w ustawie w wyniku istnienia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;
- - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 oraz w zw. z art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a., poprzez wadliwe ustalenie oraz ocenę stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że w sprawie nie miała miejsca bezczynność Ministra, co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia skargi;
- - art. 151 w zw. z art. 61 § 1 p.p.s.a. w zw. z 16 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 37 § 1 k.p.a., poprzez błędną interpretację powyższego przepisu w zakresie dotyczącym bezczynności w postępowaniu administracyjnego z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo ocenił, że Minister nie dopuścił się bezczynności oraz nie prowadził postępowania w sposób przewlekły.
Zauważyć należy, że pismem z dnia [...] października 2018 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków wniosku w terminie 30 dni, w tym o przysłanie dokumentów potwierdzających źródło pochodzenia środków finansowych na zakup nieruchomości. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła do Ministra w dniu [...] listopada 2018 r. i podano w niej, że dokumenty potwierdzające źródło pochodzenia środków finansowych "zostaną dosłane w najbliższym możliwym terminie". Skarżąca kasacyjnie dokumenty te dosłała w dniu [...] marca 2019 r., a w dniu [...] marca 2019 r. przedłożyła uwierzytelnioną kartę pobytu, ważną do [...] marca 2019 r.
W tej sytuacji, skoro skarżąca kasacyjnie dosłała dokumenty potwierdzające źródło pochodzenia środków finansowych dopiero w dniu [...] marca 2019 r., a Minister prowadził postępowanie nawet przed przesłaniem tych dokumentów, to rację ma Sąd I instancji, że nie można tu mówić o bezczynności. Podzielić należy stanowisko tego Sądu, że w niniejszej sprawie do opóźnienia załatwienia sprawy przyczyniła się sama skarżąca, składając niekompletny wniosek i nie przedkładając niezwłocznie żądanych przez organ dokumentów.
Brak też było w tych okolicznościach sprawy podstaw do uznania, że Minister prowadził postępowanie przewlekle, skoro oczekiwał na nadesłanie dokumentów przez skarżącą kasacyjnie. Tym bardziej więc nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa.
Z uwagi na powyższe nie są uzasadnione zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a,; art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.; art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 oraz w zw. z art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a., a także art. 151 w zw. z art. 61 § 1 p.p.s.a. w zw. z 16 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 37 § 1 k.p.a.
Mając na względzie powyższe, skoro wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku.
Uznając, że z uwagi na sytuację skarżącej kasacyjnie, będącej cudzoziemką, w sprawie tej zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za odstąpieniem od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 wyroku.