Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A.K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego wydaną w postępowaniu wszczętym na wniosek A.K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] września 1997 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wybudowanego przez M.N. i B.N. na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 1 czerwca 2009 r. podjął zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na użytkowanie wyżej opisanego budynku. Organ wyjaśnił, że zawieszenie postępowania nastąpiło postanowieniem z dnia 3 marca 2009 r. ze względu na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, to jest wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwolenie na użytkowanie tego budynku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krotoszynie z dnia [...] września 1997 r. udzielającej pozwolenia na częściowe użytkowanie budynku mieszkalnego inwestorów położonego na wyżej opisanej nieruchomości. Organ I instancji uznał, że wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stało się bezprzedmiotowe.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła skarżąca.
Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy z innych powodów, niż zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał, iż skarżąca A.K. pismem z dnia 17 marca 2008 r. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Krotoszynie z dnia [...] września 1997 r. zezwalającą na częściowe użytkowanie budynku mieszkalnego. Osobnym pismem wystąpiła o stwierdzenie nieważności opisanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krotoszynie. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. organ I instancji na wniosek wznowił postępowanie administracyjne zakończone wymienioną decyzją.
Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. organ I instancji zawiesił wznowione postępowanie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy prowadzonej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 1997 r.
Organ odwoławczy podkreślił, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2008 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krotoszynie z dnia [...] września 1997 r. Decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymano w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W ocenie organu II instancji poza sporem jest, że zaskarżona decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2009 r. zapadła w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego w Krotoszynie z dnia [...] września 1997 r. Ostatnia z wymienionych decyzji została w dniu [...] kwietnia 2009 r. wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc w następstwie stwierdzenia jej nieważności. W konsekwencji następstwem prawnym stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wznowienia postępowania.
Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę organowi I instancji na obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu, wynikający z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krotoszynie z dnia [...] sierpnia 1996 r. oraz, że wskutek wyeliminowania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie zostało zakończone postępowanie wszczęte na wniosek inwestorów z dnia [...] września 1997 r.
Skargę na powyższą decyzje wniosła skarżąca.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji z dnia [...] czerwca 2009 r. o umorzeniu postępowania jest wznowione postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. postępowanie zakończone ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Krotoszynie z dnia [...] września 1997 r. W ocenie Sądu I instancji, usytuowanie decyzji umarzającej postępowanie z dnia [...] czerwca 2009 r. w ciągu kolejnych rozstrzygnięć procesowych organu I instancji nie pozostawia wątpliwości co do faktycznego przedmiotu rozstrzygnięcia organu I instancji, którym jest umorzenie wznowionego postępowania (postępowania w trybie nadzwyczajnym), a nie postępowania zwykłego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku jakby wynikało z treści decyzji i jej uzasadnienia.
W konsekwencji, pomimo niefortunnego sformułowania osnowy decyzji organu I instancji i lakoniczności uzasadnienia, jest ona trafna, tym bardziej, że organ odwoławczy rozpatrzywszy sprawę w II instancji przedstawił pogłębione uzasadnienie faktyczne i prawne przemawiające za prawidłowością umorzenia postępowania.
W ocenie Sądu I instancji, nie ma w uzasadnieniu organu odwoławczego braku logiki w tym, że utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w końcowej części uzasadnienia przypomniał organowi I instancji o ciążącym na inwestorze obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Organ odwoławczy w żadnym razie nie wskazał na konieczność kontynuowania wznowionego postępowania, bowiem zalecenie to dotyczy postępowania zwykłego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania w wysokości obejmującej trzykrotność stawki minimalnej wynagrodzenia pełnomocnika, wpis oraz opłatę kancelaryjną za pisemne uzasadnienie wyroku. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. w związku z art. 10 k.p.a. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 105 k.p.a. Podnosząc ten zarzut skarżąca podkreśliła, że w postępowaniu doszło do błędnego umorzenia postępowania w sprawie uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowania, a nie do umorzenia postępowania wznowieniowego. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenia art. 1 § 1 i 2 w związku z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 p.p.s.a poprzez niewłaściwą realizację funkcji kontrolnej sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stan faktyczny sprawy jest bezsporny: Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Krotoszynie z dnia [...] sierpnia 1996 r. nałożony został na inwestorów – M. i B. N. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...]. Jednocześnie decyzja ta nałożyła na właścicieli budynku obowiązek uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. Inwestorzy złożyli wniosek z dnia 9 września 1997 r. o udzielenie im pozwolenia na użytkowanie budynku i Kierownik Urzędu Rejonowego w Krotoszynie decyzją z dnia [...] września 1997 r., wniosek ten uwzględnił, udzielając inwestorom pozwolenia na częściowe użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Pismami z dnia 17 marca 2008 r. właścicielka sąsiadującej nieruchomości A.K. wystąpiła o stwierdzenie nieważności wymienionej wyżej decyzji z [...] września 1997 r. a także o wznowienie postępowania, w którym ta decyzja została wydana. Wniosek o stwierdzenie nieważności został uwzględniony decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maja 2008 r. utrzymaną następnie w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. Po rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie podjął zawieszone w dniu [...] marca 2009 r. postępowanie o wznowienie postępowania (w którym w dniu [...] stycznia 2009 r. wydane zostało postanowienie o wznowieniu) i wydał w dniu [...] czerwca 2009 r. decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego.
W następstwie rozpoznania odwołania od tej decyzji Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, lecz całkowicie zmienił powody takiego rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim organ odwoławczy wskazał, że decyzja ta zapadła we wznowionym postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Rejonowego w Krotoszynie z dnia [...] września 1997 r. Co do tej ostatniej decyzji zapadła jednak już wcześniej ostateczna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. stwierdzająca jej nieważność. Następstwem tego było wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. W tej sytuacji doszło do bezprzedmiotowości postępowania o wznowienie i konieczności jego umorzenia, zgodnie z art. 105 k.p.a.
Skargę wniesioną na wymienioną wyżej decyzję organu odwoławczego oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w pełni podzielając stanowisko tego organu z uzasadnienia tej decyzji.
Podniesione w skardze kasacyjnej A.K. zarzuty zostały uzasadnione tym, że organ I instancji umorzył zaskarżoną decyzją nie postępowanie wznowieniowe, lecz zwyczajne, dotyczące pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, co wynika zarówno z osnowy jak i z uzasadnienia tej decyzji. W związku z tym organ ten nie podejmuje już żadnych działań w celu kontynuacji tego postępowania.
Stawiając takie zarzuty skarżąca pominęła jednak to, że w wyniku rozpoznania jej odwołania od tej decyzji organ odwoławczy całkowicie zmienił motywy umorzenia postępowania i – przede wszystkim – wskazał, że decyzje te zapadły w postępowaniu wznowieniowym i tylko to postępowanie zakończyły. Wskazał przy tym, że przyczyną bezprzedmiotowości tego postępowania było stwierdzenie nieważności decyzji, której dotyczył wniosek o wznowienie. Organ wskazał też na konieczność rozpoznania wniosku inwestorów o pozwolenie na użytkowanie, który – wobec stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 1997 r. – pozostaje nierozpoznany.
Należy więc uznać, że umorzenie postępowania dotyczyło przedmiotu i nastąpiło z przyczyn wskazanych w decyzji organu drugiej instancji, w pełni zaaprobowanej wyrokiem WSA w Poznaniu. W ten sytuacji za nieuzasadnione należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji naruszył przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 151 p.p.s.a. przez brak należytej funkcji kontrolnej i nieuchylenie zaskarżonej decyzji. Podniesiony w tej skardze zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. jest o tyle bez znaczenia, że strona skarżąca nie podjęła nawet próby wykazania jakie znaczenie dla wyniku postępowania miał brak pouczenia strony o możliwości wypowiadania się co do treści zebranego materiału oraz zgłoszenionych żądań.
Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. naruszenia przepisów postępowania tylko wtedy uzasadniają uwzględnienie skargi, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wpływu takiego nie można dostrzec. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są więc nieuzasadnione.
Stwierdzenie niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej uzasadnia jej oddalenie na podstawie art. 184 p.p.s.a.