Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1061/21, oddalającego skargę P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej Skarżąca lub Spółka) na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 kwietnia 2021 r., Nr 191/2021 znak: WOB.7721.463.2019.AJAN w przedmiocie nakazu rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej o oznaczeniu [...] składającej się z urządzeń zainstalowanych na istniejącym witaczu reklamowym oraz u jego podstawy, zajmującej ogrodzony teren o wymiarach 5,30 m x 3,88 m, zlokalizowanej na terenie stacji benzynowej [...] na działkach nr [...], [...] obr. [...] [...] przy ul. [...], poprzez demontaż urządzeń, Skarżąca, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zw. dalej P.p.s.a.), wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję PINB w Krakowie Powiat Grodzki z 5 sierpnia 2019 r. nakazującej rozbiórkę ww. stacji bazowej telefonii komórkowej. Spółka podniosła, że wstrzymanie wykonania jest uzasadnione z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu powyższego wniosku Spółka podniosła, że brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji może prowadzić do wyrządzenia jej szkody poprzez konieczność demontażu urządzeń nią objętych.
Zdaniem Spółki, rozbiórka przedmiotowej stacji bazowej spowoduje znaczące, trudne do odwrócenia skutki, jak również może wyrządzić znacznych rozmiarów szkodę, w tym o charakterze niemajątkowym. Wnioskodawca jako operator telefonii komórkowej występujący pod marką "P." świadczy usługi telekomunikacyjne z zakresu łączności publicznej na rzecz abonentów sieci telefonii komórkowej, zarówno klientów indywidualnych, jak i przedsiębiorców. Wskazane usługi P. wykonuje za pośrednictwem własnej sieci telefonii komórkowej, która funkcjonuje w oparciu o stacje bazowe telefonii komórkowej, lokalizowane na obszarze całego kraju, w miejscach zapewniających właściwe funkcjonowanie całej sieci, w tym również za pomocą niniejszej stacji bazowej zlokalizowanej na terenie stacji benzynowej [...] na działkach nr [...],[...] obr. [...] [...] przy ul. [...] w K..
Wyłączenie przedmiotowej stacji bazowej poprzedzające wykonanie jej rozbiórki spowoduje utratę dostępu do sieci telefonii komórkowej na całym obszarze objętym zasięgiem przedmiotowej stacji. Z chwilą wykonania tych czynności średniotygodniowo kilka tysięcy użytkowników usług głosowych (abonentów korzystających z numerów komórkowych w sieci za pośrednictwem tej stacji) oraz kilkuset użytkowników usług internetowych (korzystających z bezprzewodowego Internetu w ramach sieci w oparciu o zasięg z tej stacji) straci możliwość korzystania ze wskazanych usług lub ich jakość ulegnie znacznemu pogorszeniu. Konsekwencją powyższego będzie całkowita niemożność wykonywania połączeń telefonicznych za pomocą telefonów komórkowych lub ich automatyczne rozłączanie, uniemożliwiające przeprowadzenie rozmowy. Oznacza to, iż nie będzie można realizować standardowo połączeń w ramach sieci P. na całym przedmiotowym obszarze przez abonentów sieci, w tym przez osoby prowadzące działalność gospodarczą na tym terenie albo przemieszczające się po nim, co może spowodować niepowetowane szkody z uwagi na niemożność skontaktowania się z kontrahentami np. w celu złożenia i realizacji zamówień.
Skutkiem wyłączenia przedmiotowej stacji będzie również brak zasięgu bezprzewodowego intemetu, co spowoduje znaczące utrudnienia w funkcjonowaniu aukcji i sklepów internetowych, niemożność wykonywania przelewów bankowych i składania wniosków kredytowych online, wysyłania wiadomości emaliowych, składania zeznań podatkowych w formie elektronicznej i wielu innych, codziennie wykonywanych czynności. Konsekwencjami wykonania decyzji WINB w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2021 r. będzie więc wysokie prawdopodobieństwo wyrządzenia wielu szkód majątkowych, których wysokości nie sposób na dziś nawet w przybliżeniu określić.
Mając na uwadze, że telefonia komórkowa zastąpiła telefonię stacjonarną w większości gospodarstw domowych pozbawienie do niej dostępu na terenie objętym działaniem przedmiotowej stacji bazowej nie tylko uniemożliwi bądź utrudni wykonywanie codziennych rozmów telefonicznych przez wskazanych licznych użytkowników usług głosowych, ale może spowodować pozbawienie możliwości skorzystania z łączności telekomunikacyjnej w sytuacjach nadzwyczajnych, a mianowicie w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia w znacznych rozmiarach. Brak zasięgu sieci telefonii komórkowej P., który będzie stanowić konsekwencję wyłączenia niniejszej stacji w wykonaniu decyzji nakazującej jej rozbiórkę, może spowodować niemożność uzyskania połączeń z Pogotowiem Ratunkowym, Policją, Strażą Pożarną bądź pod wspólnym ogólnopolskim numerem 112. Skutkiem powyższego może być bezpośrednie zagrożenie ludzkiego życia wobec niemożności niezwłocznego zgłoszenia właściwym służbom wypadku, uszkodzenia ciała, ciężkiej choroby, pożaru czy też poważnej awarii, co może spowodować trudne albo nawet i niemożliwe do odwrócenia następstwa.
Podkreśla, iż w okresie pandemii natężenie ruchu głosowego w sieci P. wzrosło o 50%, natomiast przesyłanie transmisji danych w ciągu dnia wzrasta nawet o 40% w stosunku do okresu przed epidemią. Wielu przedsiębiorców decydowało się na wydanie swoim pracownikom dyspozycji pracy z domu.
Zapewnienie prawidłowej łączności telekomunikacyjnej w aktualnych kryzysowych warunkach w tym istniejącego konfliktu zbrojnego pomiędzy Rosją a Ukrainą jest kluczowym dla kontynuowania szeroko rozumianej działalności, zarówno przez instytucje państwa polskiego jak i obywateli. Mobilne sieci telekomunikacyjne ulegają znacznemu obciążeniu, co może prowadzić do tymczasowych, poważnych ograniczeń w ich funkcjonowaniu. Wstrzymanie wykonania decyzji rozbiórkowej stacji bazowej, której dotyczy niniejsze pismo, ma niezwykle istotne znaczenie dla zapewnienia niezawodności i ciągłości pracy sieci w obsługiwanym rejonie.
Wiele służb publicznych korzysta z usług telefonii bezprzewodowej, w tym z sieci P., stąd z utratą zasięgu sieci wskutek wykonania wskazanej decyzji organu nadzoru budowlanego może być związana niemożność niezwłocznego zareagowania na zgłoszenie wypadku komunikacyjnego, przestępstw, pożarów czy wezwanie pomocy medycznej osobie poszkodowanej. Należy zwrócić uwagę, iż na obszarze objętym zasięgiem stacji bazowej [...] znajdują się szkoły publiczne, przedszkola czy palcówki medyczne, stąd niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, zwłaszcza niemajątkowej oraz wywołania trudnych do odwrócenia skutków jest realne.
Niezależnie od powyższego dokonanie rozbiórki stacji bazowej P. zlokalizowanej przy ul. [...] w K. przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego może wyrządzić znaczną szkodę Spółce, zarówno o charakterze majątkowym, j jak i niemajątkowym. Wskutek bowiem utraty zasięgu swojej sieci na tym terenie P. będzie narażona na roszczenia klientów sieci, którzy stracą możliwość korzystania z usług głosowych oraz bezprzewodowego internetu pomimo zawartych umów na świadczenie usług telekomunikacyjnych, a z uwagi na ilość użytkowników korzystających z tej stacji ich łączna wysokość będzie znacząca. Ponadto wyłączenie stacji na tym etapie spowoduje również obniżenie wiarygodności marki sieci telefonii komórkowej P. oraz niekorzystnie wpłynie na jej wizerunek wobec aktualnych i przyszłych klientów.
W związku z powyższym skarżąca uważa, że zostały spełnione przesłanki do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Dla wnioskującego o wstrzymanie oznacza to obowiązek przywołania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do niego lub innych osób niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie wraz z informacjami, które mogą to żądanie uprawdopodobnić.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za wiarygodne twierdzenia Spółki operatora telefonii komórkowej, że wykonanie decyzji w przedmiocie rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej w obliczu konieczności zapewnienia powszechnego i niezakłóconego dostępu do świadczonych przez nią usług w zakresie usług telekomunikacyjnych i informatycznych na terenie objętym zasięgiem przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej, może skutkować powstaniem zagrożenia w postaci znaczącej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Zapewnienie niezakłóconego dostępu do usług telekomunikacyjnych świadczonych przez Spółkę w dobie powszechnego korzystania przez społeczeństwo z telefonów komórkowych, mobilnego internetu, geolokalizacji itp. jest okolicznością, która w istotny sposób wpływa na funkcjonowanie społeczeństwa oraz organów i służb państwowych, zwłaszcza służb ratowniczych i bezpieczeństwa.
Nie sposób pominąć roli jaką pełni obecnie dostęp do usług telefonii komórkowej i internetu. Jest on niezbędnym i kluczowym elementem funkcjonowania społeczeństwa i instytucji państwa. W sytuacjach zagrożenia życia pozwala na szybką reakcję służb ratunkowych. Należy zatem brać pod uwagę obowiązek zapewnienia przez operatora komórkowego właściwego i niezakłóconego dostępu do jego usług. Zatem trafny jest argument Spółki w kontekście przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, że rozbiórka stacji bazowej doprowadzi do uniemożliwienia korzystania z tej stacji bazowej a to spowoduje utratę dostępu do sieci telefonii komórkowej skarżącej na obszarze objętym zasięgiem stacji. Konsekwencją powyższego będzie niemożność lub znaczące utrudnienie wykonywania połączeń telefonicznych oraz korzystania z Internetu przez abonentów w każdym aspekcie ich funkcjonowania. Najbardziej za wstrzymaniem przemawia fakt, uniemożliwienia abonentom skontaktowania się ze służbami bezpieczeństwa czy służbami ratowniczymi w wszelkiego rodzaju sytuacjach wymagających interwencji tych służb.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji w rzeczywistości może grozić skarżącej niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody (w razie trudnej do oszacowania wartości roszczeń abonentów za niewywiązanie się a zawartych umów) lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków gdy świadczenie usług telekomunikacyjnych na terenie objętej zasięgiem przedmiotowej stacji bazowej stanie się niemożliwe lub ograniczone, a w konsekwencji przyczyni się do uniemożliwienia prowadzenia akcji ratunkowych lub normalnego funkcjonowania społeczeństwa.
Zauważyć również należy, że o ile demontaż stacji bazowej nie niesie ze sobą specjalnych trudności i kosztów
Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest równoznaczne w skutkach ze wstrzymaniem decyzji organu I instancji, stąd też Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.