Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. II SA/Wa 1146/09, po rozpoznaniu skargi K. Ł. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dopuszczenia do pracy z bronią palną – uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 30 ust. 1 oraz art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 525 ze zm.), którą odmówiono K. Ł. dopuszczenia do pracy z bronią palną w czasie wykonywania zadań w Śląskim Klubie Strzeleckim. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że K. Ł., mimo dwukrotnych wezwań, nie przystąpił do egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania broni palnej oraz umiejętności posługiwania się bronią, wymaganego postanowieniami art. 16 ust. 1 powołanej ustawy o broni i amunicji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. Ł. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach zarzucając, iż jako posiadacz pozwolenia na broń bojową i myśliwską (z zaliczonym egzaminem, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji), jak również posiadacz licencji PZSS i patentu strzeleckiego oraz uprawnień instruktorskich i sędziowskich w strzelectwie myśliwskim, winien zostać zaliczony do osób zwolnionych z egzaminu z broni sportowej. Podkreślił, że egzamin o którym mowa w powołanym art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, zdał trzy razy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał na treść art. 16 ust. 1, zgodnie z którym osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń jest zobowiązana zdać egzamin przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni, oraz umiejętności posługiwania się tą bronią. Poza sporem jest przy tym, że skarżący nie należy do osób, którym w świetle postanowień art. 15 ust. 1 nie wydaje się pozwolenia na broń. Bezspornym jest także, że skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę przez podmiot, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o broni i amunicji – Śląskim Klubie Strzeleckim w S. ul. Zwycięstwa [...], od dnia 2 listopada 2005 r. na czas nieokreślony, na stanowisku instruktora strzelectwa sportowego, magazyniera w wymiarze – etatu. Klub strzelecki posiada zezwolenie na broń do celów sportowych, w celu prowadzenia strzelnicy sportowej, wydanego na podstawie art. 29 ust. 1 cytowanej ustawy.
K. Ł. posiada zezwolenie na broń palną bojową, na broń myśliwską i dla uzyskania takich zezwoleń każdorazowo zdawał egzamin, o którym mowa w art. 16 ust 1 ustawy. Posiada także licencję na uprawianie strzelectwa sportowego wydaną przez Polski Związek Strzelectwa Sportowego w Warszawie, oraz uprawnienia instruktorskie i sędziowskie w strzelectwie myśliwskim. Ponadto legitymuje wysokimi lokatami w strzelectwie sportowym. Sąd I instancji podkreślił także, że zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy członkowie Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego, posiadający licencję na uprawianie strzelectwa sportowego zwolnieni są od zdawania egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy. Egzamin ten dotyczy sprawdzenia, czy osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń, legitymuje się znajomością przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni, oraz umiejętnością posługiwania się tą bronią. Tryb przeprowadzania takiego egzaminu oraz jego zakres przedmiotowy określa wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 16 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r., w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U. Nr 19, poz. 241 ze. zm.).
Skarżący twierdził, że egzamin wymagany postanowieniami art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, zdawał dwukrotnie starając się o zezwolenie na posiadanie broni palnej bojowej, oraz broni myśliwskiej i zdawanie "po raz trzeci takiego samego egzaminu" naraża go na ponoszenie dodatkowych kosztów i stratę czasu.
Sąd wojewódzki podzielił stanowisko organu, że egzamin z art. 16 ust. 1 obowiązana jest zdać każdorazowo osoba przy ubieganiu się o pozwolenie na posiadanie danego rodzaju broni, gdyż wynika to z powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią. Rozporządzenie to szczegółowo reguluje zakres przedmiotowy oraz tryb przeprowadzania tego egzaminu dla poszczególnych rodzajów broni. W niniejszej sprawie jednak o pozwolenie wymagane postanowieniami art. 16 ust. 1 ustawy, ubiega się skarżący, jako osoba zatrudniona w Śląskim Klubie Strzeleckim, na stanowisku instruktora strzelectwa sportowego, magazyniera – na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy. Trybu przeprowadzania oraz zakresu przedmiotowego takiego egzaminu, dla osoby o której mowa w art. 30 ust. 1 ustawy, nie określają postanowienia rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią. Organ nie wyjaśnił w jakim zakresie będą sprawdzane wiadomości i umiejętności skarżącego dla uzyskania przez niego pozwolenia, w trybie określonym w art. 30 ust. 1 ustawy.
Te kwestie nie zostały zdaniem Sądu I instancji wyjaśnione, mimo iż mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Pozwolą bowiem na ustosunkowanie się do zasadności zarzutów skarżącego, w których twierdził, że z uwagi na posiadaną przez niego licencję Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego zezwalającą na uprawianie strzelectwa sportowego, jest on w świetle postanowień art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, w tej konkretnej sprawie zwolniony od zdawania takiego egzaminu, względnie zasadności zarzutu, że z uwagi na fakt dwukrotnie zdanych egzaminów wymaganych postanowieniami art. 16 ust. 1 ustawy, po raz trzeci zdawałby "taki sam egzamin".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji zarzucając:
- 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), poprzez przyjęcie, że Skarżący spełnił przesłanki niezbędne do zwolnienia go od zdawania egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania broni palnej oraz umiejętności posługiwania się tą bronią,
- 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o broni i amunicji poprzez uznanie, iż Skarżący może zostać dopuszczony do posiadania broni w czasie wykonywania zadań W Śląskim Klubie Strzeleckim,
- 3) naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca. 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), które mogło mieć wpływ ma wynik sprawy, polegające na przyjęciu, ż organy Policji nie wyjaśniły, w jakim zakresie będą sprawdzane wiadomości i umiejętności Skarżącego dla uzyskania przez niego pozwolenia w trybie art. 30 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, że zgodnie z art. 30 ust. 1, dopuszczenie do posiadania broni w czasie wykonywania zadań może jedynie nastąpić pod warunkiem zachowania zasad określonych m.in. w art. 16 ust. 1, tj. wywiązania się z obowiązku zdania egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz umiejętności posługiwania się tą bronią, natomiast ustęp 2 tego przepisu, w którym określono kategorie osób zwolnionych z egzaminu został pominięty. Oznacza to, że z woli ustawodawcy wszystkie osoby ubiegające się o dopuszczenie do posiadania broni – niezależnie od posiadanych przez nie kwalifikacji, uprawnień, ewentualnie indywidualnych pozwoleń na broń do jakichkolwiek celów – muszą zdać egzamin, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy. Ustawodawca nie przewidział, bowiem w odniesieniu do tych osób żadnych zwolnień. Dlatego też oczekiwania Strony, iż powinna ona zostać zwolniona z egzaminu w postępowaniu dotyczącym dopuszczenia jej do posiadania broni palnej, nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Dlatego nie sposób zgodzić się z poglądem Sądu I instancji, iż już sama przynależność Skarżącego do PZSS oraz posiadanie przez niego licencji oraz uprawnień instruktora strzelectwa sportowego -zwalniają go od zdawania egzaminu. W odniesieniu do stwierdzenia sądu wojewódzkiego, że organy Policji nie wyjaśniły, w jakim zakresie będą sprawdzane wiadomości i umiejętności Skarżącego dla uzyskania przez niego pozwolenia, w trybie art. 30 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że tryb takiego egzaminu oraz jego zakres przedmiotowy określa wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 16 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U. Nr 19, poz. 241 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami.
Oceniając zarzuty podniesione w niniejszej skardze kasacyjnej Sąd stwierdził, iż nie mają usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim za niezasadne należy uznać zarzuty podnoszące naruszenie prawa materialnego art. 16 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji oraz art. 30 ust. 1 w zw. art. 29 ust. 1 tejże ustawy.
Wbrew stanowisku skarżącego organu należy stwierdzić, iż Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia powyższych przepisów.
To stanowisko organów Policji uznające, iż skarżący Ł. starając się o pozwolenie na posiadanie broni sportowej w czasie wykonywania zadań podczas pracy w Klubie strzeleckim, winien poddać się egzaminowi w trybie art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji jest nieprawidłowe. Wniosek taki organ wyprowadził tylko opierając się na gramatycznej wykładni art. 30 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, która w niniejszej sprawie jest myląca i niewystarczająca do prawidłowego rozstrzygnięcia wniosku skarżącego.
Zakładając, iż racjonalny prawodawca w sposób kompleksowy uregulował kwestie uzyskania pozwolenia na broń wskazując warunki jakie winna spełniać osoba ubiegająca się o takie pozwolenie – przepisy regulujące wszystkie te kwestie należy rozpatrywać przy zastosowaniu wykładni systemowej i celowościowej.
Podstawowe warunki dotyczące prawa uzyskania pozwolenia na broń oraz przyczyny wykluczające wydanie takiego pozwolenia określa art. 15 ww. ustawy.
Zaś art. 16 ust. 1 tej ustawy reguluje wymogi proceduralne warunkujące uzyskanie pozwolenia na broń – stanowiąc, że osoba starająca się o wydanie jej pozwolenia na broń obowiązana jest zdać egzamin przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji, ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią.
Ust.
2. Od egzaminu, o którym mowa w ust. 1 zwolnieni są (...) oraz członkowie Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego posiadający licencję na uprawianie strzelectwa sportowego – w zakresie broni sportowej, jeżeli zdali taki egzamin na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 17 ust. 3 ustawy stanowi, że organ Policji odmawia wydania pozwolenia na broń osobie, która nie zdała egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1.
Art. 29 ust. 1 pkt 3 przewiduje wydanie świadectwa broni podmiotom prowadzącym strzelnicę.
Art. 30 ust. 1 ustawy o broni i amunicji stanowi: iż osoby fizyczne zatrudnione przez podmioty, o których mowa w art. 29 ust. 1, przy wykonywaniu zadań wymienionych w tym przepisie, z zachowaniem zasad określonych w art. 15 ust. 1-5 i art. 16 ust. 1, mogą zostać dopuszczone do posiadania broni w czasie wykonywania tych zadań.
Podstawę materialnoprawną decyzji organu Policji odmawiającej wydania pozwolenia na dopuszczenie do pracy z bronią w Śląskim Klubie Sportowym K. Ł. stanowiły przepisy art. 30 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, czyli brak zdania egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący Ł. jest pracownikiem Klubu Strzeleckiego. Posiada uprawnienia instruktora strzeleckiego po ukończeniu Kursu instruktorów w Wojewódzkim Ośrodku Metodycznym w B. W ramach studiów podyplomowych Akademii Wychowania Fizycznego w G. ukończył Kurs Instruktorów Sportu w Strzelectwie Sportowym – zdając egzamin końcowy dnia 27 czerwca 2003 r. Posiada Licencję na uprawianie strzelectwa sportowego Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz Patent Strzelecki uprawniający do uprawniania strzelectwa w dyscyplinach s. pneumatyczne, s. kulowe i s śrutowe (decyzja Nr [...]/.
Powyższe uprawnienia i zdane egzaminy na posiadanie broni – w pełni odpowiadają wymogom, o których stanowi art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji zwalniający z obowiązku egzaminu określonego w art. 16 ust. 1 ustawy.
Tych uprawnień nie został pozbawiony w momencie starań o pozwolenie na posiadanie broni w czasie pracy w Klubie Strzeleckim [...]. Nadal jest członkiem Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego posiadającym licencję na uprawianie strzelectwa sportowego w zakresie broni sportowej.
Skoro tak, to służy mu prawo skorzystania z uprawnień, o których mówi art. 16 ust. 2 również w odniesieniu do starań o posiadanie broni w czasie wykonywania zadań w zakresie prowadzonej strzelnicy sportowej w Klubie [...], nawet jeśli w treści art. 30 ust. 1 ustawy ust. 2 art. 16 nie wymienia się.
Nie wymaga bowiem powtórzenie treści art. 16 ust. 2 w art. 30 skoro regulacja prawna pozostaje niezmieniona w art. 16 ust. 2, co do zwolnienia z obowiązku egzaminu, osób posiadających wymagane tym przepisem uprawnienia.
Wykładnia gramatyczna dokonana przez organ, pomijająca uprawnienia skarżącego zagwarantowane przepisem prawnym art. 16 ust. 2 ustawy i posiadająca wymóg egzaminu wbrew treści ust. 2 art. 16 tylko dlatego, że nie został wskazany w art. 30 ust. 1 ustawy – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiłoby bezpodstawne naruszenie praw nabytych skarżącego Ł. Nie mógł zatem organ powołać jako podstawę negatywnej decyzji art. 30 ust. 1 ustawy w zw. z art. 17 ust. 3 tejże ustawy o broni i amunicji – nie wskazując przyczyn braku uwzględnienia uprawnień skarżącego gwarantowanych w art. 16 ust. 2 ustawy i zachowaniem ich w dacie orzekania.
Słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, iż organ nie stwierdził ani nie wskazał żadnych innych wymogów egzaminacyjnych od tych, które zawiera rozporządzenie wykonawcze Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r.
Oznacza to, że ani ustawa o broni i amunicji, ani rozporządzenie wykonawcze nie uległy zmianie pod względem wymogów regulujących wydawanie decyzji o pozwoleniu na posiadanie broni w dacie wydawania zaskarżonej decyzji.
W świetle powyższych rozważań brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Z mocy art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, której zarzuty nie podważyły wyroku Sądu pierwszej instancji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.