Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 września 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 460/06 po rozpoznaniu skargi A. D. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] uchylającą decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] o wymeldowaniu Ł. D. z pobytu stałego w B. przy ul. [...] i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku podano, że organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu Ł. D. wobec ustalenia na podstawie danych uzyskanych od policji oraz zeznań świadków, że zamieszkuje on na terenie W.. Decyzję organu pierwszej instancji Ł. D. odebrał osobiście w Wydziale Spraw Obywatelskich w dniu [...] a w dniu [...] złożył odwołanie podnosząc, że w W. przebywa tylko czasowo, zaś "po spłaceniu zadłużeń pragnie wrócić i mieszkać w Polsce". Podkreślił, że jest głównym najemcą lokalu, podał też adres do korespondencji, na który należy kierować do niego korespondencję. W piśmie skierowanym do organu odwoławczego w związku z powyższym odwołaniem, A. D. podniosła, że zostało ono wniesione po terminie i podtrzymała stanowisko prezentowane przed organem pierwszej instancji, iż Ł. D. nie mieszka w przedmiotowym lokalu.
Wojewoda Ś. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi stwierdzając, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa, przysługującego Ł. D., do czynnego udziału w postępowaniu. W przypadku braku pełnomocnika dla strony i niemożności ustalenia jej adresu organ powinien był wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Nie czyniąc tego organ nie dołożył należytej staranności prowadząc postępowanie administracyjnej.
Na powyższą decyzję skargę wniosła A. D. podnosząc, iż Ł. D. dobrowolnie opuścił w [...] r. przedmiotowy lokal nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Zdaniem skarżącej adres Ł. D. w W., który obecnie podała w skardze, znany był pracownicy Sądu R. Z..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, iż skarga nie jest zasadna, bowiem organ administracji rozpatrujący sprawę administracyjną powinien działać zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 kpa, a więc zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, iż Ł. D. wyjechał do W., co obligowało jednak organ pierwszej instancji do poprawnego powiadomienia go o wszczęciu postępowania i kolejnych podejmowanych przez organ czynnościach. Temu obowiązkowi organ nie uczynił jednak zadość, i w konsekwencji Ł. D. nie uczestniczył w postępowaniu przed organem pierwszej instancji w jakiejkolwiek jego fazie poprzedzającej wydanie decyzji. Skarżąca wyraża wprawdzie przekonanie, iż jej były mąż wiedział o toczącym się postępowaniu i z własnej woli w nim nie uczestniczył, jednak ten pogląd jest oparty jedynie na odczuciach, nie został zaś poparty stosownymi dowodami.
Wniesienie odwołania i udział odwołującego się w postępowaniu administracyjnym przed organem drugiej instancji nie może konwalidować wad postępowania pierwszoinstancyjnego. Orzeczenie więc o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania jest w ocenie organu odwoławczego prawidłowe.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. D. zastąpiona przez adwokata J. P., zarzucając:
1/ naruszenie prawa materialnego, to jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. 2006 r. Nr 139, poz. 933/ poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w sprawie zaistniały przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu, 2/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.:
a/ art. 3 (1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", wobec ograniczenia rozpoznania sprawy do prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji, podczas gdy prawidłowo przeprowadzona kontrola działalności organu powinna doprowadzić do zmiany decyzji, od której "skarżąca się odwołała", b/ art. 10 ust. 1 i 2 kpa oraz art. 81 kpa, przez błędne powołanie tych przepisów jako uzasadnienia prawidłowości "odmowy wydania decyzji o wymeldowaniu".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej aprobuje się stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, odnoszące się do zaistnienia przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, kwestionuje natomiast pogląd Sądu, iż organ pierwszej instancji naruszył zasady ogólne prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczące obowiązku zapewnienia w postępowaniu czynnego udziału strony w sprawie. Wnosząca skargę kasacyjną podnosi, że w swoich pismach wskazała, iż jej były mąż o toczącym się postępowaniu wiedział i z własnej woli w nim nie uczestniczył, co potwierdza fakt odebrania przez niego osobiście decyzji organu pierwszej instancji w Urzędzie Miasta. Niesłusznie zatem Sąd w zaskarżonym wyroku twierdzi, że udział strony w postępowaniu odwoławczym nie jest wystarczającą przesłanką do konwalidowania braku uczestnictwa strony w postępowaniu w pierwszej instancji, skoro strona dobrowolnie z udziału w tym postępowaniu zrezygnowała.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjne nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
W skardze kasacyjnej zarzuca się naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawa materialnego - art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie zaistniały przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu nie dostrzegając, że zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną, a więc uchyla decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi z tej przyczyny, iż zaskarżona odwołaniem decyzja została wydana bez zapewnienia odwołującemu się, z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, udziału odwołującego się w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Nie jest to więc rozstrzygnięcie merytoryczne, przesądzające o tym, że organ odwoławczy z całą pewnością potwierdził zaistnienie przesłanek do wydania orzeczenia o wymeldowaniu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Nie mogły zostać uznane za zasadne także pozostałe zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, to jest: naruszenia przepisów postępowania - art. 3 (1 ppsa i art. 10 ust. 1 i 2 kpa oraz art. 81 kpa. Przepis art. 3 (1 ppsa stanowi, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny właśnie takową kontrolę zaskarżonej decyzji przeprowadził i wyciągnął z niej prawidłowe wnioski, wydając słuszny wyrok. Przepis art. 10 (1 kpa wymaga, aby organy administracji publicznej zapewniły stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiły im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. W myśl art. 10 (2 odstąpienie od powyższej zasady może mieć miejsce tylko wówczas, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.
W myśl art. 81 kpa okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 (2 kpa. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z powyższymi przepisami, a zatem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalający skargę na tę decyzję także należy uznać za zgodny z prawem.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.