Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 4 września 2007 r., sygn. akt II SA/Go 513/07, oddalił skargę "[...]" Sp. z o.o. w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.
W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. W. decyzją z dnia [...] stwierdził u T. R. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę [...], wywołaną sposobem wykonywania pracy (przewlekłe zapalenie [...]), wymienioną w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu organ wskazał, że T. R. aktualnie zatrudniona jest w hipermarkecie "[...]" w G. W. przy ul. [...] na stanowisku kasjer-sprzedawca, zaś jej praca polegała m.in. na ciągnięciu wózka załadowanego towarem, rozładowywaniu i układaniu towarów na półkach, a zatem mogła być ona przyczyną wystąpienia choroby zawodowej pod postacią zapalenia [...].
Swoje rozstrzygnięcie organ oparł na orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. W. z dnia [...], który rozpoznał u T. R. przedmiotową chorobę zawodową. Jednostka orzecznicza ustaliła ścisły związek rozpoznanego schorzenia z przeciążeniem kończyn górnych w czasie pracy. Instytut Medycyny Pracy w Ł., przeprowadzający konsultację T. R. na wniosek jednostki orzeczniczej I stopnia, opinią z dnia [...] uznał za słuszne stanowisko Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. W. o rozpoznaniu choroby zawodowej. Jednostka orzecznicza potrzymała rozpoznanie zapalenia [...].
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. W., rozpoznając odwołanie Spółki "[...]" od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że analiza dolegliwości zgłaszanych przez T. R., badania ogólnolekarskie, konsultacje specjalistyczne przeprowadzone w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia, które dokonały wnikliwej diagnostyki różnicowej w celu wykluczenia przyczynowego czynnika pozazawodowego, a także ocena narażenia zawodowego na stanowisku kasjer-sprzedawca, wykluczyły pozazawodową. etiologię rozpoznanych zmian. Sposób wykonywania pracy wymagał monotonnych, powtarzających się w długich przedziałach czasowych ruchów [...], zaistniały zatem przesłanki do stwierdzenia u T. R. choroby zawodowej. Organ II instancji wskazał także, że przesłuchał wskazane przez odwołującą się Spółkę osoby, które mogły posiadać informacje na temat uprawianego przez nią sportu kajakowego.
Osoby te jednak nie potwierdziły faktu uprawiania kajakarstwa. Również T. R. kilkakrotnie składała oświadczenia, że nie uprawiała kajakarstwa, wioślarstwa ani innego sportu, nie miała także żadnego hobby, które powodowałoby przeciążenia [...].
Skargę od powyższej decyzji złożyła Spółka "[...]" twierdząc, że organ odwoławczy nie może ograniczać się wyłącznie do kontroli zaskarżonego orzeczenia oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, lecz ma obowiązek od nowa rozpoznać całość sprawy. Skarżąca Spółka wskazała, że w przedmiotowej sprawie organ II instancji ograniczył się wyłącznie do potwierdzenia stanowiska organu I instancji oraz uwzględnienia zgromadzonych już na potrzeby postępowania I instancji dowodów. Wyjątek w tym względzie stanowi przeprowadzenie przesłuchania określonych osób na okoliczność podniesioną w odwołaniu - ewentualnego uprawiania przez T. R. sportu kajakarskiego bądź wioślarskiego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę Spółki "[...]" na powyższą decyzję stwierdził, że nie może ona zostać uwzględniona. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy istnieje związek przyczynowy choroby stwierdzonej u T. R. z warunkami wykonywanej pracy. Podstawowe dowody w sprawie jakimi są orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. W. z dnia [...] oraz opinia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] potwierdziły ścisły związek rozpoznanego schorzenia z przeciążeniem kończyn górnych w czasie wykonywanej pracy.
Sąd podzielił stanowisko skarżącej Spółki, iż orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. W. nie zawiera szczegółowego uzasadnienia, jednakże uznał, że z uzasadnienia opinii jednostki orzeczniczej II stopnia wynika, iż dynamika procesu chorobowego występującego u T. R., ponowne nasilenie się dolegliwości po podjęciu pracy po zdarzeniu, które miało miejsce w grudniu 2004 r. (uznane za wypadek przy pracy), potwierdza, że istnieją podstawy do uznania, iż przyczyną choroby T. R. było nadmierne obciążenie [...] ([...]) spowodowane sposobem wykonywania pracy. Dokonana konsultacja potwierdziła zatem zawodową przyczynę choroby rozpoznanej u T. R., a zatem spełnione zostały przesłanki z § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych do stwierdzenia choroby zawodowej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła Spółka "[...]", reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania tego przepisu;
naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. i oddalenie na podstawie tego przepisu skargi, a także poprzez błędne niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji błędnie zinterpretował przesłankę bezsporności lub co najmniej wysokiego prawdopodobieństwa spowodowania choroby zawodowej na skutek działania czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wskazane przez stronę skarżącą ewidentne uchybienia organów administracyjnych I i II instancji, polegające na wydaniu decyzji stwierdzającej chorobę zawodową pomimo braku merytorycznego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. W. W skardze kasacyjnej wskazuje się, że błędna wykładnia przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych dokonana przez Sąd sprowadza fakt ustalenia choroby, znajdującej się w wykazie chorób stanowiących załącznik do rozporządzenia, do uznania tego faktu za przesłankę wystarczającą do stwierdzenia choroby zawodowej.
Skarżąca Spółka stwierdziła, że w niniejszej sprawie dokonanie błędnej wykładni tego przepisu doprowadziło do niewłaściwego jego zastosowania przez Sąd I instancji, w sytuacji kiedy nie powinien był być zastosowany z uwagi na brak przesłanek do jego zastosowania. W treści skargi kasacyjnej wskazuje się na błędne zastosowanie przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. oraz błędne niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, a także wydanie zaskarżonej decyzji przez organ administracyjny z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 15 oraz art. 138 § 2 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki zawiera § 2 ww. art. 183 p.p.s.a. Nie stwierdzając okoliczności, które mogłyby powodować nieważność postępowania Sąd rozpoznał zarzuty skargi kasacyjnej. Przedmiotowa skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach art. 174 ust. 1 i 2 p.p.s.a. Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach... (Dz. U. Nr 132, poz. 1114).
Orzekając w sprawie niniejszej Sąd wbrew stanowisku skarżącego miał na uwadze istotę przepisu § 2 cyt. rozporządzenia, że przy stwierdzeniu choroby zawodowej uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana warunkami występującymi w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Treść tego przepisu została prawidłowo zinterpretowana i zastosowana przez organy sanitarne w odniesieniu do stwierdzonego stanu zdrowia T. R. Warunkiem ustalenia choroby zawodowej przez organy inspekcji sanitarnej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze - co wynika z treści § 5 ww. rozporządzenia.
W sprawie niniejszej zebrany materiał dowodowy w postaci wyników przeprowadzonych badań medycznych oraz analiza epidemiologiczna pozwoliły na stwierdzenie u T. R. wystąpienia choroby zawodowej pod postacią przewlekłego [...] ([...]), która jest wymieniona w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu RM z dnia 30 lipca 2002 r. Rozpoznania tego dokonał Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. W. orzeczeniem z dnia [...] nr [...].
Orzeczenie potwierdzające wystąpienie choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia [...] u T. R. wydał też Instytut Medycyny Pracy w Ł. - jako organ odwoławczy.
W obu orzeczeniach potwierdza się zgodnie istnienie związku przyczynowego między stwierdzoną chorobą a warunkami pracy T. R., polegającej na ciągnięciu wózka załadowanego towarem znacznego ciężaru, rozładowywaniu wózka, układaniu towarów na półkach.
Zgodne orzeczenia obu podmiotów lekarskich uprawnionych do orzekania w przedmiocie choroby zawodowej stanowiły podstawę decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego - o stwierdzeniu choroby zawodowej u T. R. oraz decyzji organu odwoławczego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. W. z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Należy zwrócić uwagę, że utrwalone jest stanowisko orzecznictwa, że organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli wydane ono zostało z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych i nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym (vide wyrok NSA z dnia 23 lipca 2003 r. I SA 108/03).
Skoro w przypadku T. R. obie uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostki służby zdrowia orzekły o wystąpieniu u badanej T. R. choroby zawodowej i w orzeczeniach swych zawarły wnikliwą analizę warunków epidemiologicznych uzasadniając związek przyczynowy występujący między stwierdzonymi zmianami zdrowia a rodzajem i sposobem wykonywanej od wielu lat pracy zawodowej - to zasadność merytorycznego rozstrzygnięcia przez organy Inspekcji Sanitarnej w postaci stwierdzenia choroby zawodowej u T. R. nie może budzić zastrzeżeń. Na podkreślenie zasługuje też fakt, ze organ odwoławczy, który nie tylko kontroluje decyzję pierwszoinstancyjną w ramach złożonego odwołania ale także jest organem merytorycznym rozpoznającym ponownie sprawę - postępowanie odwoławcze przeprowadził bardzo wnikliwie. Na wniosek składającej odwołanie "[...]" Sp. z o.o. wykluczył, by zmiany chorobowe w postaci przewlekłego zapalenia [...], powstały na skutek uprawianego sportu kajakarskiego przez T. R. Zarówno T. R. jak i zgłoszeni przez "[...]" świadkowie zaprzeczyli, by uprawiała kajakarstwo bądź jakikolwiek inny sport.
Organ odwoławczy opierając się na badaniach lekarskich, konsultacjach specjalistycznych jednostek orzeczniczych I i II stopnia a także ocenie narażenia zawodowego wykluczającej pozazawodową etiologię rozpoznanych zmian chorobowych - w pełni zasadnie utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą chorobę zawodową u T. R. Poprawność tej oceny zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie została podważona zarzutami skargi kasacyjnej, która sprowadza się do niezasadnej polemiki ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji.
W świetle powyższych rozważań chybiony jest także drugi zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przepisów postępowania przez niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. i oddalenie skargi. Zgodność z prawem kwestionowanej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. W. - uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Niezasadność zgłoszonych zarzutów skargi kasacyjnej stanowi o jej oddaleniu. Z mocy art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.