Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 1953/02 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] marca 2001 r., którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Warszawskim nakazał, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, M. R. rozbiórkę "obiektu budowlanego na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Warszawie w granicy z nieruchomością przy ul. [...] w Warszawie – bez wymaganego pozwolenia na budowę".
Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji w trakcie przeprowadzanych w dniach 2 sierpnia 2000 r. i 17 października 2000 r. wizji lokalnych stwierdził, iż na terenie posesji przy ul. [...] "po roku 1995 wybudowany został obiekt budowlany składający się z fundamentów, dwóch ścian w tym: jednej dobudowanej prostopadle do budynku istniejącego na terenie sąsiedniej nieruchomości oraz drugiej o wysokości 2,5–3,0 m i szerokości 2,5 m, o grubości 1 cegły – wybudowanej równolegle do ww. budynku sąsiedniego".
W odwołaniu od powyższej decyzji M. R. – inwestor wyjaśnia, iż kwestionowany obiekt budowlany jest fragmentem ogrodzenia wykonanego z cegły oraz obiektem małej architektury (pergola), wykonanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 4 i 7 Prawa budowlanego. Wysokość wybudowanego muru nie wynosi 2,5–3,0 m, jak podano w uzasadnieniu decyzji, lecz poniżej 2,20 m i składa się z czternastu warstw cegły o wysokości 15,00 cm każda + spoiny, co daje całkowitą wysokość muru ok. 2,15 m.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji między innymi stwierdził, iż brak jest przesłanek, aby uznać, że obiekt jest ogrodzeniem, bez znaczenia dla sprawy, jest więc to, iż wysokość ścian jest niższa niż 2,20 m. Na wybudowanie obiektu małej architektury, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wymagane jest dokonanie zgłoszenia, a inwestor nie dopełnił tego obowiązku.
Stan faktyczny sprawy wypełnia przesłanki z art. 48 Prawa budowlanego.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję (pismo z dnia 7 maja 2002 r.) M. R. zarzucał, iż organy nadzoru budowlanego uporczywie odmawiały uznania, iż obiekt, którego nakazano rozbiórkę, jest ogrodzeniem, które często może posiadać bardziej złożoną formę architektoniczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając wyrokiem z dnia 14 stycznia 2004 r. zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż zostały naruszone przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 kpa ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego. Jak wynika z protokołu oględzin w istocie wybudowano dwa obiekty, a nie jeden. Nie rozważono, czy jeden z tych obiektów jako element ogrodzenia, wymagał uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia w świetle przepisu art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ewentualnie do drugiego obiektu (ażurowana ściana usytuowana prostopadle do ogrodzenia) mogły mieć zastosowanie przepisy dotyczące obiektów małej architektury.
Ze względu na powyższe uchybienia, Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), dalej powołanej jako ppsa. Sąd nie wydał orzeczenia w trybie art. 152 ppsa, gdyż jak stwierdził, "ponieważ decyzja została wykonana, gdyż skarżący rozebrał wybudowane obiekty".
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2004 r. W. S., reprezentowany przez adw. J. F., wniósł skargę kasacyjną, zarzucając temu wyrokowi:
"– naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie nieuwzględnienie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organy administracji państwowej,
- – dalsze naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie określenie jako podstawy prawnej wyroku przepisu art. 145 § 1 pkt 1a ppsa (naruszenie prawa materialnego), podczas gdy całe uzasadnienie oparte jest na naruszeniu prawa procesowego, a to braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego."
W związku z powyższym pełnomocnik skarżącego wnosi o:
- 1. Uchylenie ww. wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
- 2. Zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej w zasadzie odnoszą się do tego, co Sąd pierwszej instancji napisał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a to nie może skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia, biorąc pod uwagę brzmienie art. 184 ppsa, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
W świetle precyzyjnie wyliczonej w odwołaniu M. R. od decyzji pierwszej instancji wysokości zbudowanego muru i załączonych zdjęć, organ odwoławczy nie mógł poprzestać na ustaleniach organu pierwszej instancji, iż przedmiotowy obiekt ma wysokość od 2,5–3 m. Poza tym, nie można twierdzić, że bez znaczenia jest to, iż wysokość ściany jest niższa niż 2,20 m
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż organy prowadzące postępowanie nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy. Jak wynika z akt sprawy, to co nazwano "obiektem budowlanym" w decyzjach I i II instancji, stanowi w zasadzie dwa obiekty, do których mogą mieć zastosowanie różne kwalifikacje prawne. Jedna z części tego "obiektu" może być obiektem małej architektury, druga zaś ogrodzeniem i o prawidłowej kwalifikacji prawnej tych budowli powinien przesądzić organ, na podstawie ich cech zewnętrznych, parametrów, funkcji i usytuowania w terenie. Nie jest to bez znaczenia dla wyniku sprawy, bowiem różne mogą być konsekwencje prawne dla inwestora, wynikające z przepisów Prawa budowlanego. Z tych samych względów też, nie bez znaczenia jest ustalenie rzeczywistej wysokości omawianego "obiektu budowlanego".
Że przedmiotowy "obiekt budowlany" powstał bez pozwolenia na budowę lub bez zgłoszenia, jest chyba bezsporne, jednak ustalenie, że został wybudowany po 1995 r., jest mało precyzyjne z uwagi na wielokrotne zmiany przepisów Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r.
Powyższe względy przesądziły o tym, że zaskarżane orzeczenie odpowiada prawu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 250 ppsa orzekł, jak w sentencji.