Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt.7/IV SA 2898/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi W. K. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów w Warszawie z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do egzaminu na uprawnienia budowlane - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż Kujawsko-Pomorska Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna Izba Architektów decyzją z dnia [...] maja 2003 r. na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 11 i art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów jak też (8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie - odmówiła bez przeprowadzenia egzaminu inżynierowi W. K. nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.
W motywach tego rozstrzygnięcia Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna podniosła, że stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Prawa budowlanego warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych jest wykazanie odpowiedniego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej, dostosowanych do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją. Ustalenia w tym zakresie następują w toku postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego przez organ samorządu zawodowego architektów z uwzględnieniem wymogów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. W ocenie organu orzekającego przygotowanie zawodowe W. K. nie odpowiada wymaganiom obowiązujących przepisów, bowiem dyplom upoważniający do posługiwania się tytułem zawodowym inżyniera nie spełnia warunków zawartych w uchwale Krajowej Rady Izby Architektów z dnia 17 kwietnia 2003 r. ustalającej regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego.
Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Krajową Komisję Kwalifikacyjną Izby Architektów, która uznała za niezasadne podnoszone przez stronę w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzuty odnoszące się do braku przepisów prawa, które warunkowałyby uzyskanie uprawnień budowlanych od posiadania tytułu magistra.
Skargę na powyższą decyzję wniósł W. K. zarzucając wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa, a zwłaszcza art. 87 Konstytucji RP oraz art. 5 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną z następujących przyczyn:
W ocenie Sądu zastosowanie w sprawie uchwalonego w dniu 17 kwietnia 2003 r. przez Krajową Radę Izby Architektów regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego, który przyjmuje, iż "do czasu uruchomienia przez Izbę Architektów procedur akredytacyjnych dla kierunków studiów architektura i urbanistyka przez wykształcenie wyższe rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka" ma charakter dowolny i nieuprawniony.
Skarżący ubiegał się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. Dołączył do wniosku m. in. dyplom ukończenia Politechniki Poznańskiej Wydział Architektury, na kierunku Architektura i Urbanistyka z tytułem inżyniera. Powołane przez organ przepisy art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Prawa budowlanego jednoznacznie wskazują, że za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się w szczególności projektowanie, które to funkcje mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją. Przepis art. 1 Prawa budowlanego stanowi natomiast, że uprawnienia budowlane są udzielane m. in. w specjalności architektonicznej, zaś art. 14 ust. 3 pkt 1 lit. a przewiduje, że uzyskanie uprawnień budowlanych wymaga do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno-budowlanych posiadania wyższego wykształcenia odpowiedniego w danej specjalności.
Przepis (8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie stanowi, że właściwa okręgowa komisja kwalifikacyjna wydaje decyzję o odmowie nadania uprawnień budowlanych bez przeprowadzenia egzaminu, jeżeli przygotowanie zawodowe osoby ubiegającej się o uprawnienia budowlane nie odpowiada wymaganiom, o których mowa w (3 ust. 1 i (6. Z przepisów tych wynika, że do uzyskania uprawnień budowlanych w danej specjalności wymagane jest, w zależności od zakresu tych uprawnień, posiadanie odpowiedniego lub pokrewnego wykształcenia wyższego albo odpowiedniego wykształcenia średniego, odbycie wymaganej praktyki zawodowej i zdanie egzaminu bądź posiadanie co najmniej wykształcenia zasadniczego zawodowego, dyplomu mistrza i zdanie egzaminu. Uchwała w sprawie regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego nie może zmienić aktów prawnych o randze ustawy i rozporządzenia, stanowi bowiem jedynie akt prawa wewnętrznego, regulującego tryb postępowania kwalifikacyjnego w ramach udzielonej do wydania tego aktu delegacji ustawowej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów RP reprezentowana przez radcę prawnego V. L., zaskarżając wyrok w całości oraz jako podstawy skargi kasacyjnej wskazując:
1/ naruszenie prawa materialnego przez:
a/ błędną wykładnię art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegającą na tym, że legitymowanie się wykształceniem wyższym technicznym zawodowym jest wystarczającą przesłanką w zakresie teoretycznego przygotowania zawodowego /poziomu wykształcenia/ pozwalającego ubiegać się o prawo nadania uprawnień w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń wynikającą z nieuwzględnienia norm prawa obowiązującego, w tym "rozporządzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu z 18.04.2002 r. określających standardy nauczania dla poszczególnych kierunków studiów", b/ niewłaściwe zastosowanie art. 14 ust. 3 pkt 1 lit. a w związku z (3 "rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budowlanej z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie" poprzez przyjęcie, że legitymowanie się dyplomem inżyniera architekta czyli wykształceniem wyższym zawodowym, jest równoznaczne z posiadaniem odpowiedniego wykształcenia /poziomu wykształcenia/, o którym mowa w tych przepisach i stanowi wyłączną podstawę do oceny, że kandydat spełnił warunki do uzyskania uprawnień w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń, c/ niezastosowanie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów i przyjęcie, że kwalifikacje uzyskane w toku studiów zawodowych na kierunku architektura i urbanistyka, a więc uzyskanie dyplomu inżyniera architekta, są równorzędne z kwalifikacjami uzyskanymi w toku studiów magisterskich, a w konsekwencji uznanie studiów zawodowych jest wystarczające do wykonywania zawodu architekta wbrew dyspozycji przepisów art. 2 ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych, d/ "niewłaściwe zastosowanie prawa poprzez pominięcie przepisu art. 33 pkt 6 w związku z art. 4 i art. 8 ust. 1 ustawy o samorządach" zawodowych, w wyniku błędnej wykładni art. 14 ust. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego prowadzące do przyjęcia, że samorząd zawodowy dopuścił się "zmiany aktów prawnych w randze ustawy i rozporządzenia, a nadto nie jest legitymowany do tego, by normą samorządową wywodzącą się z delegacji ustawowej" /uchwałą Krajowej Rady Izby Architektów/ "wypełnić normę ustawową zawierającą niezdefiniowane pojęcie ustawowe poprzez jej dookreślenie wymogiem legitymowania się przez kandydatów do zawodu architekta wykształceniem wyższym magisterskim uzyskanym na kierunku architektura i urbanistyka - a to w związku z treścią przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o samorządach zawodowych", e/ niewłaściwe zastosowanie prawa poprzez pominięcie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o samorządach zawodowych w związku z załącznikiem 1b rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. określającym standardy nauczania dla kierunków architektura i urbanistyka na magisterskim i zawodowym poziomie kształcenia - poprzez przyjęcie, że decydująca w sprawie jest treść dyplomu wskazującego na uzyskanie wyższego wykształcenia technicznego z pomięciem odrębności wynikających z systemu kształcenia zawodowego i magisterskiego, f/ błędną wykładnię art. 14 ust. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, sprzeczną z celami dyrektywy Rady Europy nr 85/384/EWG z dnia 10 czerwca 1985 r. dotyczącej wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów poświadczających kwalifikacje zawodowe w dziedzinie architektury (...), a zwłaszcza jej art. 3 w związku ze standardami nauczania na poszczególnych poziomach kształcenia, "o których mowa w załączniku 1b rozporządzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu z 18.04.2002 r. określającym standardy nauczania dla kierunków architektura i urbanistyka, poprzez niezastosowanie wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej przepisów wyżej przywołanych, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia", g/ naruszenie art. 14 ust. 3 pkt 1 lit. b i c Prawa budowlanego przez niewłaściwe zastosowanie (8 ust. 5 pkt 2 w związku z (3 ust. 1 i (6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, poprzez nieuprawnione przyjęcie, że decyzje wydane w sprawie są wadliwe w sytuacji, gdy wnioskodawca nie odbył wymaganej tymi przepisami praktyki zawodowej, co jest ustawowym warunkiem dopuszczenia kandydata do egzaminu na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń a nadto "nieuwzględnienie faktu, że kandydat nie uiścił I raty opłaty za postępowanie kwalifikacyjne - co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia", 2/ naruszenie przepisów postępowania, a to art. 141 (4 w związku z art. 133 o 134 (1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wszystkich argumentów prawnych podniesionych przez stronę skarżącą na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej wnosi się o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W obszernym, liczącym kilkanaście stron uzasadnieniu skargi kasacyjnej w pierwszym rzędzie zarzuca się, iż Sąd I instancji "oparł się na literalnym brzmieniu art. 14 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 a/ ustawy Prawo budowlane w związku z (8 ust. 5 pkt 2/ rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. "Uzasadnienie sądu nie wyjaśnia" przy tym w ocenie strony w sposób dostateczny podstawy rozstrzygnięcia, zawiera jedynie dość oczywistą konkluzję, że uchwały samorządu nie mogą zmieniać aktów prawnych o randze ustawy i rozporządzenia.
Sąd nie uwzględnił natomiast zasad wynikających z innych przepisów Prawa budowlanego /art. 12/ w związku z art. 2 ustawy o samorządach zawodowych oraz ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym i rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Edukacji, naruszył także przepisy art. 33 pkt 6 w zw. z art. 4 i art. 8 pkt 1 ustawy o samorządach zawodowych.
W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną samorząd zawodowy powołany ustawą z dnia 15 grudnia 2000 r. jest niezależny w wykonywaniu swoich zadań i podlega tylko przepisom prawa, sprawuje nadzór nad należytym wykonywaniem zawodu architekta, zaś zadania te realizuje m. in. poprzez ocenę kwalifikacji kandydatów do zawodu, mających wykonywać w przyszłości samodzielną funkcję techniczną w budownictwie polegającą na projektowaniu w specjalności architektonicznej bez ograniczeń. Uchwalony przez Krajową Radę Izby Architektów RP w dniu 17 kwietnia 2003 r. regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego zawierający stanowisko Zjazdu odnośnie standardów nauczania na studiach architektonicznych, nie został uchylony w trybie art. 12 ustawy o samorządach zawodowych, stanowi zatem prawo korporacyjne, którym związane są organy Izby, przy czym treść uchwał koresponduje z art. 2 ustawy o samorządach zawodowych, art. 12 Prawa budowlanego oraz rozporządzeniem Ministra Edukacji i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się ponadto, że ustawa Prawo budowlane "powstawała w okresie obowiązywania innych warunków nauczania zawodu architekta, niż te, które istnieją obecnie. Weszła ona w życie przed ustawą z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych i innymi aktami prawnymi modyfikującymi system kształcenia w Polsce. Niespójności prawa wywołane brakiem kompleksowych zmian w poszczególnych dziedzinach prawa związane z dynamiką stosunków społecznych i przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej w żadnej mierze nie uzasadniają przyjęcia literalnej wykładni przepisów, a wręcz narzucają konieczność stosowania wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej. Idea ta - w odniesieniu do okresu transformacji ustrojowej, wyrażona została w uchwale SN z dnia 5.05.1992 r.". Wykładnia językowa art. 14 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego zastosowania przez Sąd I instancji nie odpowiada prawu rozumianemu jako spójny system norm i jest także sprzeczna z zasadami wykładni i stosowania prawa w Unii Europejskiej, o których mowa w ogłoszeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 maja 2004 r. /Monitor Polski z dnia 14 maja 2004 r./.
Odnosząc się do kwestii nieuwzględnienia przez Sąd I instancji prawa unijnego, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej szeroko przedstawia się przepisy Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej /art. 10, art. 249/ wskazując, iż każde państwo członkowskie UE ma obowiązek podjąć wszelkie właściwe środki, ogólne bądź szczególne, dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatu. Sądy polskie, jako sądy państwa członkowskiego - także w sprawach objętych ich jurysdykcją, stosując prawo krajowe, mają obowiązek interpretować to prawo w świetle słów i celu dyrektywy, tak, by osiągnąć jej założenia i w ten sposób wypełnić ustęp trzeci artykułu 249 Traktatu. Przyjęcie środków krajowych poprawnie implementujących dyrektywę nie wyczerpuje skutków dyrektywy. Państwa członkowskie pozostają związane postanowieniami Traktatu i do ich obowiązków należy rzeczywiste zapewnienie pełnego stosowania, nawet po przyjęciu takich środków.
Jeżeli zatem pełne stosowanie dyrektywy nie jest faktycznie zapewnione, to oznacza, że dyrektywa nie została implementowana, została implementowana niepoprawnie lub to, że środki krajowe poprawnie implementujące dyrektywę nie są stosowane w sposób, który gwarantowałby osiągnięcie zakładanych przez nią celów. Tak wywodząc w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stawia się dodatkowy zarzut niezastosowania art. 3 i 4 dyrektywy w związku z art. 249 TWE, a zatem uchylenie się od realizacji rezultatu wytyczonego przez tę normę. Dla rozstrzygnięcia sprawy ma też znaczenie w ocenie strony Rezolucja Rady Unii Europejskiej z dnia 12 lutego 2001 r. dotycząca jakości architektury w środowisku miejskim i wiejskim /2001/C 73/04/ w której podkreśla się, że "architektura jest fundamentalną właściwością historii, kultury i tkanki życia w każdym z naszych krajów; stanowi jeden z zasadniczych środków wyrazu artystycznego w codziennym życiu obywateli i stanowi przyszłe dziedzictwo, jest działalnością intelektualną, kulturalną i zawodową.
Z tego powodu usługi architektoniczne są profesjonalnymi usługami o charakterze zarówno kulturalnym, jak i gospodarczym". Nieuwzględnienie aktów prawa wspólnotowego w ocenie wnoszącej skargę kasacyjną stanowi naruszenie art. 87 w związku z art. 91 Konstytucji RP.
W związku z zarzutami naruszenia prawa procesowego, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje się, iż Sąd I instancji "pominął argumenty prawne skarżącego podniesione na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. /co winno znaleźć odzwierciedlenie w protokole z rozprawy/". Sąd "uchylił się od rozstrzygnięcia w granicach sprawy i w granicach obowiązującego prawa - czym naruszył przepis art. 134 (1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - a co miało istotny wpływ na wynik postępowania".
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik wnoszącej skargę kasacyjną podtrzymał zarzuty oraz motywy w niej podniesione. Na pytanie Sądu, z czego ma wynikać, iż wydając zaskarżony wyrok Sąd I instancji nie uwzględnił wywodów strony poczynionych na rozprawie, pełnomocnik wyjaśnił, iż jego wypowiedzi nie były protokołowane lecz mimo to nie zgłosił wniosków w kwestii prawidłowości sporządzania protokołu jak też nie złożył załącznika do protokołu.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach z następujących przyczyn:
W pierwszym rzędzie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za celowe odniesienie się do zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawa procesowego a to art. 141 (4 w związku z art. 133 i 134 (1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", jako podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ppsa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podstawa ta została zmodyfikowana w ten sposób, iż strona bezpośrednio, a nie w związku z art. 141 (4 ppsa, zarzuca naruszenie art. 134 (1 ppsa. Otóż stosownie do art. 141 (4 ppsa uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Art. 133 ppsa ma trzy paragrafy, zaś w skardze kasacyjnej nie wskazano, w związku z treścią przepisu którego paragrafu miałby być naruszony art. 141 (4 ppsa. Przepis art. 134 (1 ppsa, którego naruszenie zarzuca się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sposób sformułowania zarzutów naruszenia prawa procesowego, a w tym brak powołania paragrafu art. 133 ppsa, nastręcza trudności w ustaleniu, jakie konkretne zarzuty strona stawia Sądowi I instancji w odniesieniu do przesłanki, o której mowa w art. 174 pkt 2 ppsa. Zwłaszcza brak jest możliwości wyprowadzenia z treści skargi kasacyjnej, tak podniesionych w niej podstaw jak i uzasadnienia, że ewentualne naruszenie prawa procesowego przez Sąd miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, podczas gdy wymogiem prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej jest właśnie wskazanie a nadto uzasadnienie, że zarzucane naruszenie prawa procesowego mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Strona twierdzi też, że Sąd nie odniósł się do argumentów prawnych podniesionych przez nią na rozprawie, podczas gdy brak jest co do tego dowodów, że takie argumenty w ogóle były podnoszone. W samej skardze kasacyjnej wskazuje się, że stanowisko strony na rozprawie "winno znaleźć odzwierciedlenie w protokole z rozprawy", jednakże jak to zostało przyznane na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w protokole z rozprawy nie zostały zawarte merytoryczne wypowiedzi strony, która nie skorzystała też z możliwości złożenia stanowiska w formie pisma procesowego /załącznika do protokołu/ przewidzianego art. 104 ppsa. Strona nie skorzystała też z instytucji procesowej żądania sprostowania lub uzupełnienia protokołu /art. 103 ppsa/. W tej sytuacji nie ma dowodu na to, iż jakiekolwiek istotne merytoryczne stanowisko strona przedstawiła Sądowi I instancji na rozprawie, do którego Sąd ten miał obowiązek się ustosunkować. Zarzut naruszenia jako prawa procesowego art. 133 ppsa w związku z niewskazaniem odpowiedniego paragrafu tego artykułu, zatem należy uznać za nieusprawiedliwiony.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego, tak przepisów ustawy - Prawo budowlane oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy jak i ustawy o samorządach zawodowych a także aktu wykonawczego do niej - to jest uchwały organu samorządu zawodowego, odnoszą się do obowiązku naruszenia zastosowania przez Sąd I instancji wykładni uwzględniającej prawo unijne oraz nadążania za zmianami wynikającymi z tego prawa w aktach krajowych, dotyczących systemu kształcenia architektów.
Strona wnosząca skargę kasacyjną zdaje się jednak nie dostrzegać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygał sprawę ze skargi na decyzję organu Izby Architektów w Warszawie wydanej w postępowaniu odwoławczym w dniu 27 czerwca 2003r. Stosownie do art. 1 (1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w myśl (2 kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd ma więc obowiązek w wyniku skutecznego wniesienia skargi na decyzję administracyjną, dokonać oceny zgodności tej decyzji z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Skoro zaskarżona decyzja była wydana w dniu 27 czerwca 2003 r., to za całkowicie nieuprawniony zarzut należy uznać nie zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie niniejszej prawa wspólnotowego /unijnego/, tak Traktatu UE jak i powołanej w skardze kasacyjnej dyrektywy, która jak to jednoznacznie wynika nawet z wypowiedzi strony zawartych w skardze kasacyjnej, w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie była jeszcze /i nie musiała być/ przetransponowana do przepisów ustawy - Prawo budowlane, a tym samym do przepisów wykonawczych do tej ustawy. Okoliczność, iż wcześniej dokonano zmiany przepisów z dziedziny edukacyjnej - odnoszących się do standardów nauczania, wbrew mniemaniu strony wnoszącej skargę kasacyjną nie nakładał na Sąd I instancji obowiązku dokonania wykładni przepisów mających w sprawie zastosowanie, to jest przepisów Prawa budowlanego z uwzględnieniem pierwszeństwa prawa wspólnotowego czy też prawa z dziedziny edukacji.
Wręcz przeciwnie, dopiero ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 163, poz. 1364/ - art. 1 pkt 3, zostały wprowadzone zmiany w art. 14 polegające na zastąpieniu wymogu posiadania przy uzyskiwaniu uprawnień budowlanych wyższego wykształcenia /bez różnicowania, czy chodzi o studia inżynierskie, czy też studia magisterskie/ obowiązkiem uzyskania przez architektów ukończenia studiów magisterskich. Zmiana ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2006 r., jednakże nowela przewidziała dwa wyjątki. Stosownie do art. 5 w stosunku do osób ubiegających się o uprawnienia budowlane, które przed dniem wejścia w życie ustawy uzyskały wykształcenie wymagane na podstawie przepisów dotychczasowych oraz rozpoczęły odbywanie wymaganej praktyki, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy dotychczasowe stosuje się również w myśl art. 7, do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie omawianej noweli.
To przepisy dotychczasowe właśnie, jak to przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku, umożliwiają uzyskanie uprawnień budowlanym osobom, które ukończyły wyższe studia inżynierskie i nie mają tytułu magistra. Sprawa może się jednak komplikować w stosunku do architektów, co do których od dnia wejścia Polski do Unii Europejskiej, to jest od 1 maja 2004 r., istnieje obowiązek stosowania prawa wspólnotowego /unijnego/. Ta kwestia będzie musiała być jednak rozważona przez organy administracji rozstrzygające sprawę ponownie. Odnosząc się do kwestii braku uwzględnienia przepisów z dziedziny edukacji należy stwierdzić, iż wbrew wyrażanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej poglądom, nie mają one pierwszeństwa w odniesieniu do Prawa budowlanego.
W związku z zarzutem skargi kasacyjnej, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił, że prawo korporacyjne /ustawa o samorządach zawodowych/ uprawnia organy samorządu do podejmowania uchwał, a w tym ustalania regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego należy stwierdzić, że powierzenie ustawą samorządom zawodowym architektów, techników budownictwa i urbanistów załatwiania ściśle określonych spraw z dziedziny administracji publicznej /nadawania uprawnień budowlanych/ daje organom tych samorządów tylko takie uprawnienia, jakie ściśle określa ustawa, przy czym normy ustawowe muszą być stosowane w sposób ścieśniający, nie jest możliwe dokonywanie wykładni rozszerzającej przepisów, ustalających kompetencje w tym zakresie organy samorządu zawodowego /korporacji/ nie pełnią bowiem co do zasady zadań publicznych.
Obywatele stosownie do art. 12 Konstytucji RP mogą zrzeszać się m. in. w organizacje społeczno-zawodowe, które są przejawem samorządności, zaś funkcje w dziedzinie administracji publicznej wykonują tylko wówczas, gdy Państwo, w drodze ustawy, takie zadania im zleci oraz tylko w takim zakresie, jaki wynika z norm ustawowych. Jeżeli więc ustawa o samorządach zawodowych w art. 33 pkt 6 powierza Krajowej Radzie Izby uchwalenie regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego, organ ten na podstawie ustawowego upoważnienia może podjąć uchwałę ustalającą taki regulamin, który jednak nie może dokonać wykładni przepisów ustawy /Prawa budowlanego/. Twierdzenie zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że uchwała Krajowej Rady Izby Architektów jako organu samorządu zawodowego dokonująca wykładni, a nadto wykładni sprzecznej zarówno z brzmieniem jak i celem ustawy Prawo budowlane, wobec jej nie uchylenia obowiązuje organy samorządu zawodowego i musi być przez nie stosowana, jest całkowicie nieuprawnione, a nawet może być potraktowane jako sprzeczne z art. 87 Konstytucji RP określającym źródła prawa powszechnie obowiązującego Rzeczypospolitej Polskiej.
Zarzut naruszenia Konstytucji RP podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w związku z nie respektowaniem przez Sąd I instancji prawa wspólnotowego/unijnego/, nie może być uznany za usprawiedliwiony w sytuacji, gdy prawo to jeszcze w Polsce w dacie wydawania kontrolowanej przez Sąd decyzji w zakresie nadawania uprawnień budowlanych jeszcze nie obowiązywało. Inne zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, takie jak brak wymaganego stażu zawodowego oraz nie wpłacenia wymaganej opłaty przez osobę ubiegającą się o uprawnienia budowlane, nie był przez Sąd I instancji rozważany, bowiem Sąd ten oparł swoje rozstrzygnięcie na uznaniu, iż zaskarżona decyzja oparta była na błędnym przyjęciu, i to przy uwzględnieniu nie mającej mocy prawnej w zakresie ustaleń co do wymogów dotyczących wykształcenia wymaganego przy nadawaniu uprawnień budowlanych uchwały organu samorządu zawodowego, że wnioskodawca musiał legitymować się studiami wyższymi i posiadać tytuł magistra. Kwestię tę Sąd potraktował jako wystarczającą do rozstrzygnięcia sprawy, nie wdając się w ocenę innych okoliczności, które w skarżonej decyzji zostały potraktowane w sposób marginalny.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.